Matruşka Mihraklar

Fotoğraf: Gazete Oksijen'den Aposto'ya.

Sarıyer'de Santa Maria Kilisesi’ne saldırı

İstanbul'un Sarıyer ilçesi Büyükdere Mahallesi'nde bulunan Santa Maria Kilisesi'ne saat 11.30 sıralarında pazar ayini yapıldığı sırada silahlı saldırı düzenlendi. Maskeli iki saldırganın kiliseye girerek ateş açtığı saldırıda, başından vurulan 1 kişi hayatını kaybetti. Yaşamını yitiren kişinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı 52 yaşındaki Tuncer Cihan olduğu bildirildi. Cihan’ı öldüren saldırganın daha sonra kilisedeki cemaati de hedef alarak atış yapmaya çalıştığı ancak silahın tutukluk yaptığı aktarıldı. Saldırganların ikisi de yakalandı. 

Saldırı sırasında kilisede bulunanların kendilerini korumak için yere yattığı, ancak yaralananların bulunduğu bildirildi. Kilisede saldırı sırasında yaklaşık 40 kişinin ibadet ettiği, cemaatin içinde Polonya İstanbul Başkonsolosu Witold Lesniak ve çocuklarının da yer aldığı açıklandı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü terörle mücadele ve istihbarat ekipleri saldırının terör amaçlı olup olmadığını araştırıyor.

Olayın ardından açıklamalar

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya saldırıya ilişkin açıklamasında geniş çaplı soruşturmanın sürdüğünü ve saldırganların yakalanması için çalışmaların başladığını söyledi. Yerlikaya, "Bu alçak saldırıyı şiddetle kınıyoruz" ifadelerini kullandı.

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, saldırıyla ilgili İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını belirterek "Olayın aydınlatılması için bir başsavcı vekili ve iki cumhuriyet savcısı görevlendirilmiştir" dedi.

• Yayın yasağı: Başsavcılık, soruşturma kapsamında saldırıya ilişkin yayın yasağı getirilmesini talep etti. Talebi değerlendiren İstanbul Sulh Ceza Hâkimliği, olayla ilgili görsel ve işitsel tüm haber ve sosyal paylaşım sitelerine yönelik yayın yasağı konulmasına karar verdi.

İstanbul Valisi Davut Gül de "Kilisemizin baş pederiyle de görüştük, ona da geçmiş olsun dileklerimizi ilettik. Paylaşılan diğer bilgilere itibar etmeyelim. Olay çok yeni. Herkes görevini yapıyor. Failler yakalanıp yargılanacak" ifadelerine yer verdi. 

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da saldırıyı kınayarak "Şehrimizin inanç mekanlarına saldırarak birliğimizi ve huzurumuzu bozmaya çalışanlara asla izin vermeyeceğiz" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da Sarıyer Kaymakamı Sayın Ömer Kalaylı, Santa Maria İtalyan Kilisesi Rahibi Anton Bulai ve Polonya’nın İstanbul Başkonsolosu Witold Lesniak ile telefonda görüştü. Erdoğan kilise cemaatine başsağlığı ve geçmiş olsun dileklerini iletti, faillerin en kısa sürede yakalanması için gereken adımların atıldığını bildirdi.

• Kilise hakkında: 1866 yılında Mimar Gaspare Fossati tarafından yapılan ve İtalyan Katolik Kilisesi olarak da bilinen Santa Maria Kilisesi, Azatlı Sokak'ta yer alıyor. Koruma altında olan kilise, Büyükdere'deki en eski yapılardan biri. Latin ritine bağlı Katolik kilisesi, İstanbul Boğazı'ndaki tek Latin Katolik Kilisesi. Kilise Meryem Ana'ya adanarak kurulmuş. 

BBC Türkçe'nin Vatikan'da bulunan muhabiri Övgü Pınar, Katolik Kilisesi lideri Papa Francis'in Vatikan'daki Pazar duası sonrası bu saldırıya değindiğini bildirdi. Papa, "Ayin sırasında bir kişinin ölümü ve bazılarının da yaralanmasıyla sonuçlanan bir silahlı saldırıya uğrayan İstanbul'daki Santa Maria Draperis Kilisesi cemaatinin yanındayım" dedi.

Roma Katolik Kilisesi’nin Türkiye’deki en üst düzey temsilcisi olan İstanbul Apostolik Vekili Piskopos Massimiliano Palinuro da yaptığı açıklamada saldırı sonrası “endişeli” olduklarını söyledi. Palinuro, "Gelecek için endişeliyiz çünkü eğer bu dinî hoşgörüsüzlüğün işaretiyse, elbette toplumumuz için kötü bir işaret olabilir. Türk halkı 'Allah korusun' der. Tanrı bizi kötü insanlardan korusun" diye konuştu. 

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani saldırıyı kınadı ve "Dışişleri Bakanlığı, Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Konsolosluğu aracılığıyla durumu takip ediyor, eminim ki Türk makamları sorumluları tutuklayacaktır" dedi.

İbadethanelere saldırılar 

Yaklaşık 3 hafta önce, İstanbul'un Fatih ilçesinde bulunan Fatih Camii'nde de imam ve cemaatten bir kişi namazdan sonra bıçaklı saldırıya uğramış, saldırgan gözaltına alınmıştı. İki kişiyi bıçaklayan şahıs, "Allahu Ekber", "kahrolsun İsrail" ve "Uyanın Müslümanlar" gibi sloganlar atmıştı.

2023'ün son haftasında ise, İstanbul’daki kilise ve sinagoglara terör saldırısı hazırlığında olan 29 IŞİD üyesinin, MİT ve Emniyet'in ortak çalışmasıyla 9 ilde aynı anda yürütülen operasyonlarla yakalandığı duyurulmuştu.

Cemevlerine yönelik saldırılar da tartışma yaratmıştı. 2022 yılında Ankara'da 45 dakikada 3 cemevine saldırı düzenlenmişti. Olayların ardından 1 kişi tutuklanmıştı. 

2021 yılında ise İstanbul'da Ali Baba Sultan Cemevi ve Kültür Merkezi'ne yönelik bir saldırı düzenlenmiş, saldırıyı düzenleyen 2 kişi kısa sürede yakalanmıştı.

2018 yılında ise Trabzon’daki Kemerkaya Mahallesi'nde yer alan Santa Maria Katolik Kilisesi silahlı saldırıya uğradı. Bu kilise birçok kez saldırıya maruz kalmıştı. 17 Temmuz 2016'da, 15 Temmuz Darbe girişimini protesto eden bir grup, Santa Maria Katolik Kilisesi'ne tekbir getirerek saldırmış, kiliseye kaldırım taşları atarak camlarını kıran grup yanlarında getirdikleri çekiçlerle kilisenin kapısını kırmaya çalışmıştı. 

Kilise, 2011 yılında ise ıstavroz haçını ışıklandırdığı için tehdit edilmiş, kiliseye atılan şişelerden birinin içinden, "Kilisenin tepesindeki haçı ya siz indirin ya biz indireceğiz" yazılı not çıkmıştı. Kilisenin Rahibi Andrea Santoro, 5 Şubat 2006’da kilisede dua ederken uğradığı silahlı saldırıda öldürülmüştü. Rahip Santoro'yu tabancayla öldürdüğü iddiasıyla tutuklanan ve o tarihte 16 yaşında olan Oğuzhan Akdin, Trabzon Ağır Ceza Mahkemesi’nce, 18 yıl 10 ay hapis cezasına çarptırılmış ve infaz süresini tamamladığı için 2016’da tahliye edilmişti.

Rahibi Andrea Santoro

2014 yılında İstanbul Yeşilköy'de bulunan Latin Katolik Kilisesi’ne sekiz kişilik bir grup tarafından bıçaklı saldırı düzenlenmişti. Bir vaftiz sırasında düzenlenen saldırıda yaralanan olmadı.

Neve Şalom

2003 İstanbul saldırılarında, düzenlenen 4 intihar saldırısından 2'si sinagoglara yönelikti. 15 Kasım günü Şişli'deki Bet İsrael Sinagogu ve Beyoğlu'ndaki Neve Şalom Sinagogu'nun önünde birer kamyonet infilak etti. Patlamalar sonucunda saldırganlar dahil 26 kişi öldü, 300'den fazla kişi yaralandı. Başlatılan soruşturmalar sonucunda saldırıları el-Kaide'nin Türkiye yapılanmasının gerçekleştirdiği tespit edildi. Saldırılarla ilgili olarak Şubat 2004'te 69 sanıkla başlanan ve süreç boyunca yapılan eklemelerle 76 sanığa ulaşan dava Nisan 2007'de, 7'si müebbet olmak üzere 48 sanığın çeşitli kademelerde hapis cezalarına çarptırılmasıyla sonuçlandı.