📗 Kubbe-i İstanbul - 2

Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry's standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged. It was popularised in the 1960s with the release of Letraset sheets containing Lorem Ipsum passages, and more recently with desktop publishing software like Aldus PageMaker including versions of Lorem Ipsum.

Kuleli Kaymak Mustafa Paşa Camii

Kuleli Kaymak Mustafa Paşa Camii, Üsküdar sahilinde Milli Savunma Üniversitesi Kuleli Okulu karşısında bulunmaktadır. Eser, Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşanın torunu Kaptanıderyâ Kaymak Mustafa Paşa tarafından 1720 yılında yaptırılmıştır. Dıştan çatı ile örtülü olmasına rağmen içerden bakıldığında caminin merkezinde bir kubbe ve köşe boşluklarında dört adet küçük kubbe yer almaktadır. On ahşap direkle taşınan üst mahfilin ahşap korkulukları vardır ve üzerine ayrıca yine ahşap ancak daha uzun petekli korkuluklar eklenmiştir. Cami içerisindeki uzun pencereler yuvarlak kemerlidir. Süsleme olarak sadece kubbelerin içinde kalem işleri görülmektedir. Duvarları kâgir olan caminin ahşap son cemaat yeri ve hünkâr mahfili sonradan 1837’de Sultan II. Mahmud tarafından ilave ettirilmiş, minberini de Hattat Hasan Efendi yaptırmıştır. Eserin tek şerefeli tek minâresi bulunmaktadır.

Kuleli Kaymak Mustafa Pasha Mosque is located on the coast of Üsküdar, opposite the Kuleli School of the National Defense University. The work was built in 1720 by Kaptanideryâ Kaymak Mustafa Pasha, the grandson of the Grand Vizier Merzifonlu Kara Mustafa Pasha. Although it is covered with a roof from the outside, when viewed from the inside, there is a dome in the center of the mosque and four small domes in the corner spaces. The wooden balustrades of the upper chamber carried by ten wooden posts were added to it. Wooden balustrades with taller honeycomb walls were also additions. The long windows in the mosque are round arched. The only decorations inside the domes are pen. The walls of the mosque are masonry. The wooden congregation place and the sultan’s platform of the mosque were later built by Sultan Mahmud II in 1837. The pulpit of the mosque was built by the Calligrapher Hasan Efendi. The work has a single minaret with a single minaret balcony.

• • Caminin Dışarıdan Görünümü, Kuleli Kaymak Mustafa Paşa Camii, Çamlıca Camii ve Kuleli Kışlası

• • The Exterior View of the Mosque, Kuleli Kaymak Mustafa Pasha Mosque, Çamlıca Mosque and Kuleli Barracks

• • Mütevazı ve Sade Süslemeleri ile Öne Çıkan Caminin İçerisinden Görünüm

• • The View of the Mosque from Inside, which Stands Out with Its Modest and Simple Decorations

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Cami Penceresinden Kuleli Kışlası

• Kuleli Barracks from the Window of the Mosque

• • İçeriden Caminin Zarif ve Sade Kubbesi

• • The Elegant and the Simple Dome of the Mosque from Inside

• Mihrâbdan Görünüm

• The View from the Niche

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Güzel Bir Yalı Camisi Olan Yapının Dışarıdan, Kuleli Kışlası ile Birlikte Görünümü

• The Exterior View of The Structure with A Beautiful Waterside Mosque, Along With Kuleli Barracks

Küçük Mecidiye Camii

(ÇIRAĞAN CAMİİ)

Küçük Mecidiye Camii, Beşiktaş’ta Yıldız Parkının sahil girişinde bulunmaktadır. Sultan Abdülmecid tarafından Balyan ailesinden Garabet Amira ya da Nikoğos’a 1848 yılında yaptırıldığı bilinmektedir. Cami, Osmanlı mimarisi dışında barok ve rokoko usulleri ile melez bir üslûpta inşa edilmiştir. Caminin kalem işi süslemeleri devrinin eklektik gölgeli süslemeleriyle bezelidir. Üst sıradaki küçük pencerelerin üzerlerinde, Sultan Abdülmecid tarafından yazılmış yuvarlak ve altın varaklı levhalar bulunmaktadır. Minberin kapısı üzerindeki âyet de Sultan Abdülmecid tarafından yazılmıştır. Mihrâb beyaz mermerden rokoko tarzında yapılmış olup istiridyeyi andırmaktadır. Kubbenin merkezine siyah zemin üzerine altın varakla işlenmiş hissi veren sarı renkle Nûr sûresinden 35. âyet yazılmıştır: “Allah göklerin ve yerin nûrudur. Onun nurunun misali, içinde kandil bulunan bir kandilliktir. Kandil bir cam içindedir, cam inciyi andıran bir yıldızdır; (bu kandil) doğuya da batıya da ait olmayan, yağı neredeyse ateş dokunmasa bile ışık veren mübarek bir zeytin ağacından yakılır. Nûr üstüne nûr. Allah nûruna dilediğini kavuşturur. Allah insanlar için misaller veriyor, Allah her şeyi hakkıyla bilmektedir." Cami, tek şerefeli tek minârelidir. Minâre çok zarif bir şekilde tasarlanmıştır. Şerefe altında mukarnası andıran dört sıra taş konsol yer almaktadır. Şerefe korkuluğu olarak aralarında demir parmaklıklar ile on iki küçük sütun bulunmaktadır. Şerefe ile külâh arasında devam eden silindir gövde taş bir yüzükle nihayete ermektedir. Minâre, klasik olarak külâh yerine yivli bir taş ve üzerinde pirinç alem ile tamamlanmıştır.

Little Mecidiye Mosque is located at the seaside gate of Yıldız Park in Beşiktaş. It is known that Sultan Abdulmecid had this mosque built by Garabet Amira of the Balyan family or Nikogos in 1848. The mosque was built in a hybrid style with baroque and rococo styles apart from its Ottoman architecture. The hand-drawn ornaments of the mosque are embellished with eclectic shaded ornaments of the period. There are round and gold leaf plates inscribed by Sultan Abdulmecid on the small windows in the upper row. The inscription of the verse on the gate of the pulpit is by Sultan Abdulmecid. The niche is made of white marble in the rococo style and resembles an oyster. In the center of the dome, the 35th verse of the Surah Nur was written with a yellow colour that resembles as if it were embroidered in gold leaf on a black background: Allah is the Light of the heavens and the earth. The similitude of His light is as a niche wherein is a lamp. The lamp is in a glass. The glass is as it were a shining star. (This lamp is) kindled from a blessed tree, an olive neither of the East nor of the West, whose oil would almost glow forth (of itself) though no fire touched it. Light upon light. Allah guideth unto His light whom He will. And Allah speaketh to mankind in allegories, for Allah is Knower of all things." The mosque has a single minaret with a single minaret balcony. The minaret is very elegantly designed. There are four rows of stone consoles resembling muqarnas4 below the minaret balcony. There are twelve small pillars with iron railings between them as a protection for the minaret balcony. The cylindrical body, which stands between the minaret balcony and the cone, ends with a stone ring. The minaret is completed with a chamfered stone instead of a cone, and a brass rim on it, in a classical manner.

-----

4 Muqarnas is a form of ornamented vaulting in Islamic architecture, (t/n)

=====

• • Barok ve Rokoko Melezi Bir Üslûbda İnşa Edilen Caminin Dışarıdan Görünümü

• • The Outside View of the Mosque Built in a Baroque and Rococo Hybrid Style

• • Cami İçerisinden Görünüm

• • The View of the Mosque from Inside

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Eklektik Gölgeli Kalem İşi Süslemelerle Bezeli Kubbe

• The Dome Adorned with Eclectic Shaded Pen Work Ornaments

• • Vaaz Kürsüsü ve Cami Genel Görünümü

• • The Preacher's Lectern and the General View of the Mosque

  
  
  
  
  

• • Sultan Abdülmecid Tarafından Yazılmış Yuvarlak ve Altın Varaklı Levhalar

• • The Round and Gold Leaf Plates Written by Sultan Abdulmecid

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Kubbe Yazısı, Nûr Sûresi 35. Âyet

• •    The Inscription on the Dome, the 35^th Verse of Surah Nur

  
  
  
  
  
  
  
  

• Özenli Bir İşçiliğe Sahip Zarif Minâre Detayı

• The Elegant Minaret Detail with Meticulous Craftsmanship

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Görünüm

• • The View and the Dome from the Minaret

  
  
  
  
  

  Lâleli Sultan III. Mustafa Camii

  (LÂLELİ CAMİİ)

  
  
  
  

  Lâleli Camii, Fatih ilçesindedir, bulunduğu semte ismini vermiştir. Cami, Sultan III. Mustafa tarafından 1764 yılında yaptırılmıştır. Eserin inşasına hassa baş mimarı Kara (Hacı) Ahmed Ağa döneminde başlanmış ancak inşaat Mehmed Tâhir Ağa döneminde tamamlanmıştır. Külliye, caminin yanı sıra imaret, medrese, dükkânlar, çeşme, sebil, han ve türbeden oluşmaktaydı. Caminin, yüksekliği 24,5 metre ve çapı 12,5 metre olan merkez kubbesi sekiz sütuna oturtulmuş ve altı yarım kubbe ile çevrelenmiştir. Yarım kubbelerin ve ana kubbenin içinin kalem işleriyle süslendiği görülmektedir. Kubbenin ortasına siyah zemin üzerine altın varak ile İsrâ sûresinin 1. âyeti işlenmiştir: “Bir gece, kendisine bazı âyetlerimizi gösterelim diye kulunu Mescid-i Harâm'dan çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksâ’ya götüren Allah eksikliklerden münezzehtir. O, gerçekten her şeyi işitmekte ve görmektedir.” Barok üslûba sahip caminin iç duvarlarında alt sıra pencerelerinin üst hizalarına kadar çini süslemeler görülmektedir. Caminin pencere aralarında akantus yapraklarından oluşmuş kompozisyonlar yer alır. Kasnakta ve kubbede barok desenler mevcuttur. Küçük avlusunun etrafı mermerden on dört sütunlu revâkla çevrelenmiş olup üzeri on sekiz kubbelidir. İç avlunun ortasında bulunan şadırvan sekiz mermer sütun üzerinde sekiz köşeli, kubbeli ve saçaklıdır. Sultan III. Mustafa ile Sultan III. Selim’in türbeleri bu külliyede bulunmaktadır. Tek şerefeli iki minâresi vardır. Batıda yer alan minârenin kâidesinde “1779” tarihiyle iki adet “güneş saati” görülmektedir.

  Laleli Mosque is in Fatih district and gave its name to its district. The Mosque was built by Sultan Mustafa III in 1764. The construction of the work began during the reign of its chief architect, Kara (Hacı) Ahmed Aga, but the construction was completed during the reign of Mehmed Tahir Aga. The complex consisted of a soup kitchen, a madrasa, shops, a fountain, a public fountain, an inn and a tomb in addition to the mosque. The central dome of the mosque, which is 24.5 meters high and 12.5 meters in diameter, is placed on eight pillars and is surrounded by six semi-domes. It is seen that the interior of the half domes and the main dome are decorated with pen works. In the middle of the dome, the 1st of Surah Isra is engraved with gold leaf on a black background: “Glory to (Allah) Who did take His servant for a Journey by night from the Sacred Mosque to the farthest Mosque, whose precincts We did bless, in order that We might show him some of Our Signs: for He is the One Who heareth and seeth (all things).” Tile decorations can be seen on the interior walls of the baroque style mosque, up to the upper levels of the lower row windows. There are compositions of acanthus leaves between the windows of the mosque. There are also baroque patterns on the hoop and on the dome. Its small courtyard is surrounded by a portico of fourteen marble pillars and has eighteen domes. The octagonal and domed fountain in the middle of the inner courtyard has eaves and sits on eight marble pillars. The tombs of Sultan Mustafa III and Sultan Selim III are in this complex. It has two minarets with a single minaret balcony each. Two “sundials” with their date “1779” can be observed on the mount of the minaret in the west.

  
  
  
  
  

  • • Barok Üslûba Sahip Caminin Dış Görünümü

  • • The Exterior View of the Baroque Mosque

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Caminin Giriş Kapısından Hayran Bırakan Görünümü. Kubbe Yazısı, İsrâ Sûresi 1. Âyet

• • The Fascinating View of the Mosque from the Entrance Gate. The Inscription on the Dome, The 1^st Verse of Surah Isra

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kalem İşi Süslemeli Sekiz Destekli Kubbe

• • The Pen Work Ornamented Dome with Eight Supporting Pillars

  
  
  
  
  
  
  
  

• Ahşap Üzerine Fildişi Kakma Vaaz Kürsüsü ve Caminin Genel Görünümü

• Ivory Inlaid Wooden Preacher’s Lectern and the General View of the Mosque

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Yan Cepheden Caminin Görünümü

• • The View of the Mosque from the Side Front

  
  
  
  
  
  
  
  

• Üst Galeriden Caminin Görünümü

• The View of the Mosque from the Upper Gallery

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Cami Ana Kapısına Doğru Görünüm

• • The View Towards the Main Gate of the Mosque

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Avlu Kapısından Cami Avlusu ve Şadırvan

• • The Courtyard and the Fountain of the Mosque from the Courtyard Gate

• Sag Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Caminin Kubbesi, Bir Diğer Zarif Minâresi ve Lâleli

• • The Dome of the Mosque from the Minaret, Another Elegant Minaret of the Mosque and Lâleli

  

  Mahmutpaşa Camii

  
  
  
  

  Mahmutpaşa Camii, Fatih ilçesindedir, bulunduğu semte ismini vermiştir. Fâtih Sultan Mehmed döneminde sadrazamlık yapmış olan Mahmud Paşa tarafından 1462-1474 yılları arasında mimar Atik Sinan’a inşa ettirilmiştir. Eser; cami, medrese, imarethane, hamam, türbe, sıbyan mektebi, mahkeme binası ve Kürkçü Han’dan oluşan bir külliye olarak inşa edilmiştir. Bu külliye zamanının, Fâtih Külliyesi’nden sonraki en önemli eseridir, Birbirine eş kubbelerden biri kalem işi süslemelerle bezeliyken diğer kubbenin merkezinde dairesel kompozisyonlu hatla İhlâs sûresi işlenmiştir: “De ki: “O, Allah'tır, tektir. Allah sameddir. Doğurmamış ve doğmamıştır. O'nun hiçbir dengi yoktur.” Kubbedeki bordürler üç ayrı desen özelliğinde ve üç halka şeklinde işlenmiştir. Paşanın türbesi caminin bahçesinde yer almaktadır. Caminin tek şerefeli tek minâresi vardır.

  Mahmutpasha Mosque is located in Fatih district, giving its name to the neighborhood it is located in. It was built by the architect Atik Sinan between 1462-1474 with the request of Mahmud Pasha, who was the Grand Vizier during the reign of Fatih Sultan Mehmed. It was built as a complex consisting of a mosque, a madrasa, a soup kitchen, a bath, a tomb, a primary school, a courthouse and Kürkçü Inn. This complex is the most important work of its time after the Fatih Complex. One of the identical domes of the mosque is adorned with hand-drawn ornaments, and in the center of the other dome, the Surah Ikhlas is engraved with a circular compositional calligraphy: “Say, He is Allah, [who is] One. Allah is the Eternal Refuge. He neither begets nor is born. Nor is there to Him any equivalent.” The borders in the dome are embroidered with three different patterns in the form of three rings. The tomb of the pasha is located in the garden of the mosque. The mosque has a single minaret with a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • • İstanbul’un En Eski Camilerinden Biri Olan Mahmut Paşa Camii’nin Dışarıdan Görünümü

  • • The Exterior View of Mahmutpasha Mosque, One of the Oldest Mosques of Istanbul

  
  
  
  
  

  • Caminin İçeriden Görünümü

  • The View of the Mosque from inside

  
  
  
  
  

  • • Kubbe, İhlâs Sûresi

  • • The Dome, Surah Ikhlas

  
  
  

  • Kalem İşi Süslemeli Diğer Kubbe

  • The Other Dome Decorated with Pen Work

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Minâreden Kubbe ve Mahmutpaşa

• • The Dome and Mahmutpasha from the Minaret

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İnşa Kitâbesi ve Daha Sonraları Eklenen Tamir Kitâbesi ile Birlikte Cami Kapısı

• • The Epitaph of the Construction and the Epitaph of the Maintenance Added Later with the Gate of the Mosque

  

Camilerin Şehir İçindeki Konumları

The Locations of the Mosques in the City

• • Üsküdar Mihrimah Sultan Camii

• • Şemsi Ahmed Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii)

• • Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Camii ve Kültür Merkezi

• • Marmara University Faculty of Theology Mosque and Cultural Center

• • Üsküdar Yeni Valide Camii

• • Vâlide-i Atik Camii (Toptaşı Camii / Atik Vâlide Sultan Camii)

• • Ayazma Camii

• 
  
  
  
  
  

• 
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

  • • Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Camii ve Kültür Merkezi

  • • Marmara University Faculty of Theology Mosque and Cultural Center

  • • Üsküdar Mihrimah Sultan Camii

  • • Üsküdar Yeni Valide Camii

  • • Vâlide-i Atik Camii (Toptaşı Camii / Atik Vâlide Sultan Camii)

  • • Şemsi Ahmed Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii)

  • • Şâkirîn Camii

  • • Ayazma Camii

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

  • Taksim Camii

  • Rüstem Paşa Camii

  • Kılıç Ali Paşa Camii (Tophane Camii)

  • Yıldız Hamidiye Camii

  • Nusretiye Camii

  • Cihangir Camii (Şehzade Cihangir Camii)

  • Sinan Paşa Camii

  • Küçük Mecidiye Camii

  • Büyük Mecidiye Camii (Ortaköy Camii)

  • Yeni Cami ve Hünkâr Kasrı

  • Kuleli Kaymak Mustafa Paşa Camii

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Mahmutpaşa Camii

• Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi

• Nuruosmaniye Camii

• Sultan Ahmed Camii

• Gazi Atik Ali Paşa Camii

• 
  

• 
  
  
  
  

  • Bezmiâlem Vâlide Sultan Camii (Dolmabahçe Camii)

  • Sinan Paşa Camii

  • Molla Çelebi Camii (Fındıklı Camii)

  • Küçük Mecidiye Camii

  • Büyük Mecidiye Camii (Ortaköy Camii)

  • Kuleli Kaymak Mustafa Paşa Camii

  • Beylerbeyi Camii ve Külliyesi (Hamid-i Evvel Camii)

  • Çamlıca Camii

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Şehzade Camii

• • Fatih Camii

• • Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii

• • Yavuz Sultan Selim Camii

• • Eyüp Sultan Camii

• • Süleymaniye Camii

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Nuruosmaniye Camii

• Sultan Ahmed Camii

• Gazi Atik Ali Paşa Camii

• Beyazıt Camii

• Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerifi

• Sultan Ahmed Camii

• Mahmutpaşa Camii

• Gazi Atik Ali Paşa Camii

• Yeni Cami ve Hünkâr Kasrı

• Nuruosmaniye Camii

• Beyazıt Camii

• Rüstem Paşa Camii

• Süleymaniye Camii

• Şehzade Camii

• Arap Camii

• Fatih Camii

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Camii ve Kültür Merkezi

Marmara University Faculty of Theology Mosque and Cultural Center

Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Camii ve Kültür Merkezi, Üsküdar ilçesinde Altunîzâde’de bulunmaktadır. Hayrat olarak inşa edilen cami 2015 yılında ibadete açılmış olup mimarı Ataşehir Mimar Sinan Camii’nin de mimarı olan Hilmi Şenalp’tir. Cami; dershane, konferans salonu ve sergi alanları gibi sosyal mekânlara da sahiptir. Eser, klasik Selçuklu ve Osmanlı mimarîsinin modern bir yorumu olarak tasarlanmıştır. Bu mimarî akımda sıkça kullanılan Türk üçgenlerinden esinlenildiği görülmektedir. Caminin “dönüş hissi yaratan” kubbesi de çok dikkat çekicidir. Bu kubbe tasarlanırken kâinatın bütününde yer alan dönüş hareketinden ilham alınmıştır. Aynı zamanda “parçadaki bütün ve bütündeki parça” kavramlarının tabiattaki helezonik örneklerinden esinlenildiği belirtilmektedir. Bu yaklaşım en az bin yıllık bir geçmişe sahip olduğu bilinen geleneksel kırlangıç tavan yapı tekniği ile harmanlanmıştır. Caminin kubbesinin yerden yüksekliği ve çapı 35 metredir. Kubbe özel tasarım detayları nedeniyle kademe kademe yükselmektedir. Cami içerisinde on iki adet, tabandan kubbe kasnağının altındaki kirişe kadar uzayan sivri kemerli büyük pencere vardır. Ayrıca kullanılan on iki adet modül, iç ve dış mekân birlikteliğini sağlayacak şekilde ışık - gölge etkisiyle cami içerisinde farklı bir atmosfer oluşturmaktadır. Caminin ortasında küçük bir süs havuzu bulunmaktadır. Mihrâb, minber ve kürsüde pembe mermer kullanılmıştır. Esmâ-i hüsnâ [Allah’ın (C.C.) güzel isimleri] kuşak yazısı şeklinde bütün bina duvarını kuşatmaktadır. Caminin modern tarzda iki adet minâresi bulunmaktadır.

Marmara University Faculty of Theology Mosque and Cultural Center is located in Altunîzâde, Üsküdar district. The mosque, which was built as a donation, was opened for worship in 2015. The architect of the mosque is Hilmi Şenalp, who is also the architect of Ataşehir Mimar Sinan Mosque. The Mosque also has social areas such as classrooms, conference halls and exhibition spaces. The work is designed as a modern interpretation of classical Seljuk and Ottoman architecture. One can see that it was inspired by the Turkish triangles, which were frequently used in this architectural movement. The dome of the mosque, which “creates the feeling of a whirl”, is also very striking. The design of this mosque was inspired by the rotational movement of the universe. It is also stated that it was inspired by the concepts of “whole in a part and part in the whole” of spiral examples in nature. This approach is blended with the traditional dovetail ceiling construction technique, which is known to have a history of at least a thousand years. The height and diameter of the dome of the mosque is 35 meters. The dome rises gradually due to its special details of the design. There are twelve large windows with pointed arches extending from the floor to the beam under the drum of the dome. In addition, the twelve modules that are used create a different atmosphere in the mosque with the effect of light and shadow, highlighting the unity of interior and exterior spaces. There is a small ornamental pool in the middle of the mosque. Pink marble was used in the niche, pulpit and lectern. Esmâ-i Hüsnâ [The beautiful names of Allah (C.C.)] surround the entire wall of the structure in the form of belt writing. The mosque has two modern-style minarets.

• • Modern ve Geleneksel Unsurların Bir Araya Geldiği Caminin Dışarıdan Görünümü

• • The Exterior View of the Mosque with Modern and Traditional Elements Coming Together

• • Mihrâbdan Caminin Etkileyici Genel Görünümü

• • An Impressive General View of the Mosque from the Niche

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Dönüş Hissi Veren, Geleneksel Kırlangıç Tavan Yapı Tekniği ile İnşa Edilen Kubbe

• The Dome Which Gives the Sensation of a Whirl, Built in Traditional Dovetail Ceiling Construction Technique

• Minber ve Modern Kubbe

• The Pulpit and the Modern Dome

• Vaaz Kürsüsü ve Mihrâb

•The Preacher's Lectern and the Niche

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Huşû İçinde Duâ Eden Bir Mümin

• A Believer Peacefully Praying

• İbadet Eden Müminler

• The Believers in Worship

Molla Çelebi Camii

(FINDIKLI CAMİİ)

Molla Çelebi Camii, Beyoğlu ilçesinde Fındıklı’da yer almaktadır. Nusretiye Camii ile Bezmiâlem Vâlide Sultan Camii (Dolmabahçe Camii) arasındadır. Cami, Anadolu Kazaskeri olan ve Molla Çelebi adıyla da bilinen Mehmed Vusûlî Efendi tarafından Mimar Sinan’a 1584 yılında yaptırılmıştır. Eser, Mimar Sinan’ın gösterişten uzak sade bir tasarımıdır. Molla Çelebi Camii altı destekli camiler grubunda yer almaktadır. Ana kubbesinin Boğaz yönü dışında beş yarım kubbe ile yanlara doğru genişletildiği görülmektedir. Mihrâb önünde bulunan yarım kubbe diğer kubbelere oranla daha derindir bu nedenle mihrâb bölümü dışarıya taşmış şekilde inşa edilmiştir. 11,8 metre çapındaki kubbesi altıgen kasnağa ve dört köşesindeki fil ayağına oturtulmuştur. Ana kubbenin ortasına Fâtır sûresi 41. âyet işlenmiştir: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiçkimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Kubbe kasnağında on iki pencere bulunmaktadır. Pencerelerin etrafı, kubbe ve kemerler renkli bitkisel motiflerden oluşan kalem işi süslemelerle bezenmiştir. Molla Çelebinin türbesi Eyüp’tedir. Caminin tek şerefeli tek minâresi vardır.

Molla Çelebi Mosque is in Fındıklı of Beyoğlu district. It is located between Nusretiye Mosque and Bezmiâlem Valide Sultan Mosque (Dolmabahçe Mosque). The mosque was built by Mimar Sinan in 1584 with the request of Mehmed Vusûlî Efendi, an Anatolian Kazasker, also known as Molla Çelebi. The work is an unpretentious, simple design of Mimar Sinan. Molla Çelebi Mosque among the base supported mosques. It is seen that the main dome was extended to all the sides with five half-domes, except for the direction of the Bosphorus. The half dome in front of the niche is deeper than the other domes, so it was built with the niche section protruding outward. Its dome with a diameter of 11.8 meters is placed on a hexagonal drum and on a massive pillar in its four corners. In the middle of the main dome, the 41st verse of Surah Fatir is engraved: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” There are twelve windows in drum of the dome. The domes and arches are adorned with hand-drawn ornaments consisting of colorful floral motifs around the windows. The tomb of Molla Çelebi is located in Eyüp. The mosque has a single minaret with a single minaret balcony.

• • Boğaz Hattının Güzel Camilerinden Molla Çelebi Camii’nin Görünümü

• • The View of Molla Çelebi Mosque, One of the Beautiful Mosques of the Bosphorus Line

• • Yalın Bir Güzellikteki Caminin Görünümü

• • The View of the Simple Beauty of the Mosque

• Sag Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kalem İşi Süslemelerle Bezenmiş Kubbe. Kubbe Yazısı, Fâtır Sûresi 41. Âyet

• • The Dome Adorned with Pen Work Ornaments. The Inscription on the Dome, the 41^st Verse of Surah Fatir

  
  
  
  

  • Mihrâbdan Caminin Genel Görünümü

  • The General View of the Mosque from the Niche

  
  
  
  
  
  
  

  • Hat Detay, “Allah Celle Celâlühü”

  • The Detail of the Calligraphy, “Allah Celle Celâlühü”

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • Minâreden Kubbe ve Istanbul Boğazı

  • The Dome and the Bosphorus of Istanbul from the Minaret

  
  

  Nuruosmaniye Camii

  
  
  
  

  Nuruosmaniye Camii, Fatih ilçesinde, Çemberlitaş’ta, Kapalıçarşı girişinde yer almaktadır. Caminin inşaatına 1749da Sultan I. Mahmud zamanında başlanmış ancak cami onun vefatı sonrasında 1755’te kardeşi Sultan III. Osman döneminde tamamlanmıştır. Caminin ismi “Osmanlı’nın Nûru” anlamına gelmektedir. Eser İstanbul’un barok özellikte inşa edilmiş ilk camisidir. Mimarları Mustafa Ağa ile yardımcısı Simeon Kalfa’dır. Külliye olarak inşa edilen yapı; cami, medrese, imarethane, kütüphane, türbe, çeşme ve sebilden oluşmaktaydı. Kubbe çapı, selâtin camilerinden Süleymaniye Camii’nin kubbe çapına (27,4 metre) çok yakın olup 26 metredir. Eserde dönemin en iyi hattatlarından olan Eğrikapılı Rasim ve Mumcuzâde Ahmed Efendinin kaleminden çıkan kitâbeler bulunmaktadır. Kubbe ortasındaki hat Tevbe sûresinin 112. âyetidir: “O tövbekârlar, ibadet edenler, hamdedenler, dünyada yolcu gibi yaşayanlar, rükûa varanlar, secde edenler, iyiliği teşvik edip kötülükten alıkoyanlar, Allah'ın sınırlarını gözetenler; müjdele o müminleri!” Beş sıra olarak dizilmiş yüz yetmiş dört pencere camide aydınlık bir atmosfer oluşturmaktadır. Eserin mihrâbı çıkıntılı olarak inşa edilmiştir. Klasik Osmanlı camilerinde alışılmış olanın aksine çok köşelidir ve yarım bir kubbe ile kaplanmıştır. Caminin revâklı ve çok köşeli avlusu bu özelliği ile Osmanlı mimarîsinde türünün tek örneği olarak görülmektedir. Caminin ana yapısına bitişik iki şerefeli minârelerinin taş külâhı bulunmaktadır.

  Nuruosmaniye Mosque is located in Çemberlitaş of Fatih district, at the entrance of the Grand Bazaar. The construction of the mosque began in 1749 during the reign of Sultan Mahmud I. However, after his death, the mosque was completed by his brother, Sultan Osman III, in 1755. The name of the mosque means “Light of the Ottomans”. This work is the first mosque built in baroque style in Istanbul. Its architects are Mustafa Agha and his foreman Simeon. The structure, which was built as a complex consisted of a mosque, a madrasa, a soup kitchen, a library, a tomb, a drinking fountain and a public fountain. The diameter of the dome is 26 meters. It is very close to the diameter of the dome (27.4 meters) of the Süleymaniye Mosque, one of the sultanate mosques. There are epitaphs of Eğrikapılı Rasim and Mumcuzâde Ahmed Efendi, who are the best calligraphers of the period. The calligraphy in the middle of the dome is the 112th verse of Surah At-Tawba: “It is the believers who repent, who are devoted to worship, who praise their Lord, who fast, who bow down and prostrate themselves, who encourage good and forbid evil, and who observe the limits set by Allah. And give good news to the believers” One hundred and seventy-four windows arranged in five rows create a bright atmosphere in the mosque. The structure of prayer niche of the work was protruding. Contrary to the traditional practice in the classical Ottoman mosques, it is polygonal and covered with a half dome. With this feature, the portico and polygonal courtyard of the mosque is accepted as the only example of its kind in Ottoman architecture. The minarets with two minaret balconies adjacent to the main structure of the mosque have cones made of stone.

  
  
  
  
  

  • • İstanbul’da Barok Özellikte İnşa Edilen İlk Cami Olan Nuruosmaniye Camii’nin Görünümü

  • • The View of Nuruosmaniye Mosque, the First Mosque Built in Baroque Feature in Istanbul

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Caminin Görünümü

• The View of the Mosque

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Caminin Zarif Kubbesi

• • The Elegant Dome of the Mosque

  
  
  
  
  
  

• • Barok Motiflerle Süslenmiş Mermer Mihrâb ve Minber

• • The Marble Pulpit and the Niche Decorated with Baroque Motifs

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kubbe, Kubbe Yazısı Tevbe Sûresi 112. Âyet, Kuşak Yazısı Fetih Sûresi

• • The Dome, The Inscription on the Dome, Verse 112 of Surah At-Tawba, the Surah Al-Fath Inscription on the Belt

  
  
  
  
  
  

• • Minber (Kelime-i Tevhîd) ve Mihrâb (Âl-i İmrân Sûresi 37. Âyet) Hatları

• • The Pulpit (The Statement of Tawheed) and the Niche (Surah Âl-i İmrân, Verse 37)

  
  
  
  
  

  • Barok Motiflerle Süslenmiş Mermer Mihrâb

  • The Marble Niche Decorated with Baroque Motifs

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • Üst Galeri Yan Cepheden Görünüm

  • The Side Front View of the Upper Gallery

  
  
  
  
  
  
  

• • Çok Köşeli Yapısıyla Dikkat Çeken Avlu

• • The Courtyard Which Stands Out with Its Polygonal Structure

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Caminin Bir Diğer Zarif Minâresi, Kubbesi ve Tarihî Kapalıçarşı’nın Görünümü

• • The View from the Minaret of the Mosque of Another Elegant Minaret, the Dome and the Historical Grand Bazaar

  
  
  
  
  

  Nusretiye Camii

  
  
  
  

  Nusretiye Camii, Beyoğlu ilçesinde Tophane’dedir. Cami, Sultan II. Mahmud tarafından Mimar Krikor Amira Balyana inşa ettirilmiştir. “Nusretiye” adı verilen cami, 1826 tarihinde ibadete açılmıştır. Nusret, zafer anlamına gelmektedir. Bu isim camiye, Sultan II. Mahmud’un yeniçeri teşkilâtını kaldırması münasebetiyle verilmiştir. Nusretiye Camii, geçmiş dönemlerde inşa edilen külliyelerden farklı olarak hemen yanında yer alan Tophâne-i Amire ve Tophane Kışlası ile bir bütün teşkil edecek şekilde inşa edilmiştir. Eser aynı zamanda, tarihî İstanbul olarak adlandırılabilecek bölgenin sınırları dışında yaptırılmış olan en büyük camilerden biridir. Osmanlı’da baroktan ampir üslûba geçişin de ilk örneklerinden sayılmaktadır. Dolayısıyla cami, bu iki üslûbun da özelliklerini taşımaktadır. Kubbesinin yüksekliği 33 metre, çapı 7,5 metredir. Kubbenin hemen hemen her yeri kalem işleriyle süslenmiştir. Dışarıdan bakıldığında kubbenin dört köşesinde Barok üslûbunda soğan formlu ağırlık kuleleri görülmektedir. Caminin mihrâbı, minberi ve vaaz kürsüsü mermerden yapılmıştır, devrin karakteristik özelliklerini yansıtır. Eserin hünkâr kasrının duvarları rengarenk bitki desenleriyle bezenmiştir ve kemerli kapısında Hattat Mustafa Râkım’ın kaleminden çıkan Nebe (Amme) sûresi yer alır. Caminin yanında yer alan Nusretiye ya da Tophane isimleri ile anılan 15 metre yüksekliğindeki “Saat Kulesi” 1849 yılında Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılmıştır. Sultan II. Mahmud’un türbesi Çemberlitaş Divanyolu üzerindedir. Caminin, ikişer şerefeli iki minâresi bulunmaktadır; zarif minâreler oldukça incedir, yüzeyleri ise yivlidir.

  Nusretiye Mosque is in Tophane of Beyoğlu district. The Mosque was built by the Architect Krikor Amira Balyan with the request of Sultan Mahmud II. The mosque was called “Nusretiye” and was opened for worship in 1826. Nusret means victory. This name is given to the mosque on the occasion of the abolition of the Janissary organization by Sultan Mahmud II. Unlike the social complexes built in the past, Nusretiye Mosque was built to form a whole with the Tophane-i Âmire and Tophane Barracks located right next to it. The work is also one of the largest mosques built outside the borders of the region that can be called historical Istanbul. It is considered as one of the first examples of the transition from baroque to empirical style in the Ottoman Empire. Therefore, the mosque bears the characteristics of both styles. Its dome is 33 meters high and 7.5 meters in diameter. Almost every part of the dome is decorated with pen works. When viewed from the outside, there are onion-shaped weight towers in the Baroque style at the four corners of the dome. The niche, the pulpit and the preaching platform of the mosque are made of marble, reflecting the characteristic features of the period. The walls of the sultan’s pavilion are decorated with colorful plant patterns. Surah An-Naba (Amma) is written on its arched door by Calligrapher Mustafa Râkım. The 15-meter-high “Clock Tower”, known as Nusretiye or Tophane, was built next to the mosque by Sultan Abdulmecid in 1849. The tomb of Sultan Mahmud II is on Çemberlitaş Divanyolu. The mosque has two minarets with two minaret balconies. The elegant minarets are quite thin, and their surfaces are grooved.

  
  
  
  
  

  • • Barok ve Ampir Üslûbunun Sentezlendiği Gösterişli Caminin Saat Kulesi ile Birlikte Görünümü

  • • The View of the Magnificent Mosque Combining the Baroque and Empirical Styles and the Clock Tower

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Mihrâbdan Görünüm

• • The View from the Niche

• Sag Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kalem İşi Süslemelerle Bezeli ve Bir Sanat Eserini Andıran Görkemli Kubbe

• • The Majestic Dome Embellished with Pen Work Ornaments Resembling a Statement of Art

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

Üstteki Sol Fotoğraf / The Photograph on the Left Above

• • Süslemeleriyle Dikkat Çeken Mermer Minber

• • The Marble Pulpit Standing Out with Its Ornaments

Üstteki Sağ Fotoğraf / The Photograph on the Right Above

• • Minber (Kelime-i Tevhid) ve Mihrâb (Âl-i İmrân Sûresi 39. Âyet) Hatları

• • The Pulpit (The Statement of Tawheed) and the Niche (Verse 39 Surah Âl-i İmrân) Calligraphy

Alttaki Fotoğraf / The Photograph on the Below

• • Kalem İşi Süslemelerin Ayrı Bir Güzellik Kattığı Hünkâr Mahfili

• • The Sultan's Platform with Its Beautiful Ornaments of Pen Work

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Yan Cepheden Görünüm

  • • The View from the Side Front

  
  
  
  
  
  
  

  • • Barok ve Ampir Üslûbunun Sentezlendiği Gösterişli Caminin Dışarıdan Görünümü

  • • The Exterior View of the Majestic Mosque Forming a Synthesis of Baroque and Empirical Styles

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Kubbe ve İnce Uzun Minâreden Detay, Arkada Tüm Güzelliğiyle İstanbul Boğazı

  • The Detail from the Dome and the Tall Minaret with the Bosphorus in All Its Beauty in the Background

  
  

Pertevniyal Vâlide Sultan Camii

Pertevniyal Vâlide Sultan Camii, Fatih ilçesinde Aksaray'da bulunmaktadır. Camiyi Sultan Abdülaziz’in validesi ve Sultan II. Mahmud’un eşi Pertevniyal Sultan, Mimar Sarkis Balyana 1871de inşa ettirmiştir. Külliye olarak inşa edilen yapı; cami, medrese, sebil, türbe, karakol, altı adet çeşme ve yedi adet dükkân ile imam ve müezzin konutlarından oluşmaktaydı. Cami, neogotik tasarımı ile Türk - Hint mimarisinin bir karışımını yansıtmakta olup bütün dış cephe son derece zarif bir taş işçiliğinin en nadide örneklerinden birini oluşturmaktadır. İstanbul'da yaptırılan selâtin camileri içerisinde süsleme ve bezemeleriyle en çok dikkat çeken camilerden biridir. Altın yaldızla parlatılmış, mavi rengin hâkim olduğu kalem işi süslemeler camide büyüleyici bir atmosfer yaratmaktadır. Caminin tüm duvarları motif ve yazılarla bezenmiştir. Kubbe desenleri Ortaköy Mecidiye Camii’yle benzerlikler taşımaktadır. Kubbenin ortasına İhlâs sûresi işlenmiştir: De ki: “O, Allah'tır, bir tektir. Allah Samed’dir (Her şey O'na muhtaçtır; O, hiçbir şeye muhtaç değildir.) O’ndan çocuk olmamıştır (Kimsenin babası değildir). Kendisi de doğmamıştır (Kimsenin çocuğu değildir). Hiçbir şey O’na denk ve benzer değildir." Kubbedeki desen kompozisyonu kubbede “üç boyutlu” hissi yaratmaktadır. Camide aynı zamanda batılı anlayışta gölgelemeler de yapılmıştır. Sultanın türbesi cami bahçesinde yer almaktadır. Eserin birer şerefeli iki minâresi bulunmaktadır.

Pertevniyal Valide Sultan Mosque is located in Aksaray of Fatih district. The mosque was built by Architect Sarkis Balyan with the request of Pertevniyal Sultan, the mother of Sultan Abdulaziz and the wife of Sultan Mahmud II in 1871. The structure, which was built as a complex consisted of the mosque, a madrasa, a public fountain, a tomb, a police station, six fountains and seven shops, and residences for the imam and muezzin5. The mosque reflects a mixture of Turkish-Indian architecture with its neogothic design, and the entire exterior is one of the rarest examples of the remarkably elegant stonework. It is one of the mosques that attracts the most attention with its ornaments and decorations among the Selatin mosques built in Istanbul. The hand-drawn ornaments, polished with gold gilding and dominated by blue, create a fascinating atmosphere in the mosque. All the walls of the mosque are decorated with motifs and inscriptions. The dome patterns bear similarities with the Ortaköy Mecidiye Mosque. Surah Ikhlas is engraved in the middle of the dome: “Say, He is Allah, [who is] One. Allah is the Eternal Refuge. He neither begets nor is born. Nor is there to Him any equivalent." The pattern composition in the dome creates a “three-dimensional” feeling in the dome. The skiagraphy of shadows was formed in the mosque in the western style. The tomb of the Sultan is located in the garden of the mosque. It has two minarets with a minaret balcony each.

-----

5 Muezzin is the person who proclaims the call to prayer five times a day. (t/n)

=====

• • Süslemeleriyle Dikkat Çeken, Türk - Hint Mimarisinin Bir Sentezi Olan Caminin Görünümü

• • The View of the Mosque, A Synthesis of Turkish-Indian Architecture, Standing Out with Its Ornaments

• • Caminin İçeriden Genel Görünümü

• • The General View of the Mosque from Inside

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Desenleriyle Üç Boyutlu Hissi Oluşturan Kubbe

• • The Dome That Creates a Three-Dimensional Feeling with Its Patterns

  
  
  
  
  
  

• • Sadeliğiyle, Caminin Kalem İşleriyle Süslü İç Mekânıyla Çok Özel Bir Uyum Oluşturan Mermer Mihrâb ve Minberden Detay ile Kubbe

• • The Detail of the Marble Niche and the Marble Pulpit Creating a Very Special Harmony with the Mosque’s Ornate Interior of Pen Work and the Dome

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Altın Yaldızla Parlatılan, Mavi Rengin Hâkim Olduğu Kalem İşi Süslemelerle Bezeli Kubbe. Kubbe Yazısı İhlas Sûresi.

• • The Dome Embellished with the Predominantly Blue Colored Pen Work Ornaments, Polished with Gold Bronze. The Inscription on the Dome, Surah Ikhlas

  
  
  
  
  
  

• • Giriş Holünden Caminin Kalem İşi Süslemeleriyle Ziyaretçiyi Etkileyen Muhteşem Görünümü

• • The Magnificent View of the Mosque from the Entrance Hall with Pen Work Decorations that Impress the Visitors

  
  
  
  
  

• • Kalem İşleriyle Süslü Üst Kat Balkon Detayı

• • The Upper Floor Balcony Detail Embellished with Pen Work

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Yan Cepheden Görünüm

• • The View from the Side Front

  
  
  
  
  
  
  
  

• Son Derece Zarif Bir Taş İşçiliğinin En Nadide Örneklerinden Biri Olan Dış Cephe Detayı

• The Exterior Detail on One of the Rare Examples of Extremely Elegant Stonework

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Çeşmeli Anıtsal Bahçe Kapısı

• • The Monumental Garden Gate with the Fountain

  

  Piyale Paşa Camii

  (TERSANE CAMİİ)

  
  
  
  

  Piyâle Paşa Camii, Beyoğlu ilçesinde Kasımpaşa’da bulunmaktadır. Camiyi, Sultan II. Selim’in damadı olan Kaptanıderyâ Piyâle Paşa, Mimar Sinan’a 1574 yılında inşa ettirmiştir. Külliye olarak inşa edilen yapıda; cami, medrese, sıbyan mektebi, tekke, türbe, hazîre, sebil, çarşı ve hamam bulunmaktaydı. Caminin en ilginç özelliği 8,9 metre çapında altı adet kubbesinin bulunmasıdır. Kubbeler iki büyük granit ayak üstünde taşıtılmıştır. Caminin içi Hattat Hasan Çelebinin çini üzerine yazılarıyla bezelidir. Bütünüyle çiniden yapılmış mihrâb özellikle dikkat çekicidir. Çiniler ayrıca ikinci kat pencereleri üzerinden dolaşmakta olan “kuşak yazısında” da bulunmaktadır. 145 metre uzunluğunda ve 1,15 metre yüksekliğindeki kuşak yazısında Cuma ve İhlâs sûreleri işlenmiştir. Eserin güneydeki kıble duvarını desteklemek üzere inşa edilen payandaların üzerinde yer alan kubbeciklerle örtülü ağırlık kuleleri de dikkat çekicidir. Caminin dış görünümü, mihrâb ekseninde yükselen minâresi ve iki katlı galerileriyle yapının tasarımında denizci olan Kaptanıderyâ Piyâle Paşanın da etkisi olduğu; caminin, güverteleri ve seren direğiyle bir gemiye benzetilmek istendiği izlenimini uyandırmıştır. Caminin merkezinde bulunan iki anıtsal granit sütun ile iç ve dış revâkların sıralanan sütunlarının devşirme olduğu görülmektedir. Çıktığı seferlerden zaferle dönen Piyâle Paşa, Akdeniz ve Kuzey Afrika’daki çeşitli yapılardan topladığı sütunları payitahta getirtmiş ve inşa ettirdiği camisinde kullanmıştır. Geçmişte Akdeniz coğrafyasında devşirme malzeme, özellikle de sütun kullanımı güce ve iktidara gönderme yapan bir semboldü. Paşanın türbesi külliye bahçesindedir. Caminin tek şerefeli tek minâresi bulunmaktadır.

  Piyâle Pasha Mosque is located in Kasımpaşa of Beyoğlu district. The mosque was built by Mimar Sinan with the request of the Chief Admiral Piyale Pasha, the son in law of Sultan Selim II, in 1574. The complex included the mosque, a madrasah, a primary school, a dervish lodge, a tomb, a graveyard, a public fountain, a bazaar and a bath. The most interesting feature of the mosque is that it has six domes with a diameter of 8.9 meters. The domes are carried on two large granite feet. The interior of the mosque is decorated with the inscriptions of the calligrapher Hasan Çelebi on tiles. The niche, made entirely of tiles, is particularly striking. The tiles are also found in the “belt inscription” that circulates over the second-floor windows. The 145-meter-long and 1.15-meter-high belt inscription features Surah Jumuah and Surah Ikhlas. The weight towers covered with domes on the buttresses built to support the southern qibla wall of the work are also striking. With its external appearance, minaret rising on the axis of the niche and two floor galleries, the design of the structure was also influenced by the Chief Admiral Piyale Pasha. It gave the impression that it was intended to be likened to a ship. It is seen that the two monumental granite pillars in the center of the mosque and the pillars lined up in the interior and exterior porticoes are reused. When he returned victorious from his campaigns, Piyale Pasha had the pillars he collected from various structures in the Mediterranean and North Africa brought to the capital and had them used in the mosque he had built. In the past, the use of spolia, especially pillars, was a symbol that referred to power and authority in the Mediterranean geography. The tomb of the pasha is in the garden of the complex. The mosque has a single minaret with a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • • Caminin, Güverteleri ve Seren Direğiyle Bir Gemiye Benzetilmek İstendiği Fikrini Doğuran Dışarıdan Görünümü

  • • The External View of the Mosque Which Parallels It to A Ship with Its Decks and Mast

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Caminin İçeriden Görünümü

• The View of the Mosque from Inside

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Caminin Eşit Büyüklükteki Altı Kubbesi

• • The Six Equal Sized Domes of the Mosque

  
  
  
  
  
  

• • Hattat Hasan Çelebi’nin Çiniden Kuşak Hattı, Cuma ve İhlas Sûreleri

• • The Belt Calligraphy by the Calligrapher Hasan Çelebi, Surah Jumuah and Surah Ikhlas

  
  
  
  
  

• • Döneminin En Güzel İznik Çinileriyle Süslü Mihrâbdan Detay

• • The Detail of the Niche Embellished with the Most Beautiful İznik Tiles of the Period

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Üst Galeriden Görünüm

• • The View from the Upper Gallery

  

  Rüstem Paşa Camii

  
  
  
  

  Rüstem Paşa Camii; Fatih ilçesinde, Eminönü’nün tarihî çarşısı Tahtakale'de yer almaktadır. Rüstem Paşa Külliyesi, Kanûnî Sultan Süleyman’ın damadı ve dönemin meşhur sadrazamı Rüstem Paşa tarafından Mimar Sinan’a inşa ettirilmiştir. Paşanın vefatı sonrasında külliye vasiyeti uyarınca eşi Mihrimah Sultan tarafından 1563’te tamamlatılmıştır. Külliye; cami, büyük ve küçük han, sekiz adet dükkân ve dükkânların ortasındaki çeşmeden oluşmaktaydı. Rüstem Paşa Camii, Süleymaniye ile birlikte şehir siluetinin nadide bir parçasıdır ve adeta Kanûnî ile Rüstem Paşanın dostluğunun bir nişânesidir. 22,8 metre yüksekliğinde ve 15,2 metre çapındaki kubbe, sekiz adet sekizgen ayağa taşıtılmıştır. Caminin ana kubbesi dört yarım kubbe tarafından desteklenmektedir. Kubbenin bitiminde yirmi dört pencere bulunmaktadır. Ana kubbe merkezinde koyu zemin üzerine beyaz renk ile işlenmiş Fâtır sûresinin 41. âyeti yer almaktadır: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O'ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Caminin kubbesi hariç hemen hemen her yerinde eşsiz çiniler kullanılmıştır. Eser, “İstanbul’un en süslü camisi” unvanına sahiptir. Çinilerin desenleri saraydaki ressam ve ustalara hazırlatılmış; çiniler İznik ve Kütahya’daki imalathanelerde üretilmiştir. Türkiye’nin en zengin çini koleksiyonu bu camide mevcut olduğundan cami adeta bir sanat müzesi niteliğindedir. Bu sanatsal özellikleri ile Rüstem Paşa Camii, ABD’nin önde gelen haftalık dergisi Newsweek’in de dikkatini çekmiş, 2007 yılında Avrupa Birliğinin Ellinci Yılı kapsamında kıtada bulunan gözde mekânlar haber yapılırken cami, “Avrupa’nın en güzel tarihî camisi” seçilmiştir. Rüstem Paşanın türbesi Şehzade Mehmed Külliyesi’nde bulunmaktadır. Cami tek şerefeli, tek minârelidir.

  Rüstem Pasha Mosque is located in Tahtakale, the historical bazaar of Eminönü, in Fatih district. The Rüstem Pasha Complex was built by Mimar Sinan with the request of Rüstem Pasha, the son-in-law of Suleiman the Magnificent and the famous Grand Vizier of the time. After the death of Pasha, the complex was completed by his wife Mihrimah Sultan in 1563 in accordance with his will. The complex consisted of a mosque, large and small inns, eight shops and a fountain in the middle of the shops. The Rüstem Pasha Mosque, together with Süleymaniye, is a precious part of the city skyline and is a sign of the friendship between Kanuni Sultan Suleyman and Rüstem Pasha. The dome, which is 22.8 meters high and 15.2 meters in diameter, is supported by eight octagonal pillars. The main dome of the mosque is supported by four semi-domes. There are twenty-four windows at the end of the dome. In the center of the main dome, there is the 41st verse of Surah Fatir, which is painted in white on a dark background: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” Heavenly tiles were used in almost every part of the mosque, except for the dome. The work has the title of “Istanbul’s most decorated mosque”. The patterns of the tiles were prepared by the painters and masters of the palace. The tiles were produced in workshops of Iznik and Kütahya. The mosque resembles an art museum since Turkey’s richest tile collection is available here. In 2007, within the scope of the Fiftieth Anniversary of the European Union, the mosque was selected as the “most beautiful historical mosque of Europe” amongst the well-known structures of the continent. The tomb of Rüstem Pasha is located in the Şehzade Mehmed Complex. The mosque has a single minaret with a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • • Süleymaniye Camii ve Rüstem Paşa Camii’nin Galata Köprüsü’nden Görünümü

  • • The View of Süleymaniye Mosque and Rüstem Pasha Mosque from Galata Bridge

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Cami Ana Giriş Kapısından İstanbul’un En Süslü Camilerinden Biri Olan Rüstem Paşa Camii’nin Genel Görünümü

• • The General View of Rüstem Pasha Mosque, One of the Most Ornate Mosques of Istanbul, from the Main Entrance Gate of the Mosque

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İçeriden Kubbe

• • The Dome from Inside

  
  
  
  
  
  
  
  

• Kubbe Yazısı, Fâtır Sûresi 41. Âyet

• The Inscription on the Dome, the Verse 41 of Surah Fatir

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Mihrâbdan Kubbe Görünümü

• • The View of the Dome from the Niche

  
  
  
  

  • Yan Galeriden Çini Detayları

  • The Tile Details from Side Gallery

  
  
  
  
  
  
  

  • Caminin İçerisinden Çini Detayları

  • The Tile Details from Inside the Mosque

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Çini ile Mermerin Harika Uyumunu Sergileyen Minber ve Mihrâb

  • • The Pulpit and the Niche Exhibiting the Wonderful Harmony of Tile and Marble

  
  
  
  
  
  
  

  • • Cami İçi Ana Giriş Kapısı Üstünden Muhteşem Çini Detayları

  • • The Magnificent Tile Details from the Main Entrance Gate of the Mosque

  
  
  
  
  
  
  

  • • Caminin Olağanüstü Güzellikteki Çinilerinden Detay

  • • The Detail of the Splendid Tiles of the Mosque

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Çini kolaj: Rüstem Paşa Camii İçerisindeki Çinilerden Bir Demet

  • • The Tile Collage: A Selection of the Tiles in the Rüstem Pasha Mosque

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Beyazıt Kulesi’nden Rüstem Paşa Camii

• • Rüstem Pasha Mosque from the Beyazit Tower

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Eminönü ile Beraber İstanbul Boğazı

• • The Dome, the Bosphorus and Eminönü from the Minaret

  

  Sâdâbâd Azîziye Camii

  
  
  
  

  Sâdâbâd Aziziye Camii, Kâğıthane ilçesinde Kâğıthane Deresi kıyısında bulunmaktadır. Sultan Abdülaziz tarafından 1863 yılında saray mimarları Sarkis ve Agop Balyan biraderlere yaptırılmıştır. Cami tek merkezî kubbe olarak inşa edilmiştir. Kubbe merkezine Bakara sûresinin 255. âyeti (Âyetü'l-kürsî) hat ile işlenmiştir: “Allah, O’ndan başka tanrı yoktur; diridir, her şeyin varlığı O’na bağlı ve dayalıdır. Ne uykusu gelir ne de uyur. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. O’nun izni olmadıkça katında hiçbir kimse şefaat edemez. Onların önlerinde ve arkalarında olanları O bilir. O’nun ilminden hiçbir şeyi -dilediği müstesna- kimse bilgisi içine sığdıramaz. O’nun kürsüsü gökleri ve yeri içine almıştır. Onları korumak kendisine zor gelmez. O yücedir, mutlak büyüktür.” Barok desenlerle bezenmiş kubbe, Beşiktaş’taki Ertuğrul Tekke Camii’ndeki desenlerle benzerlik göstermektedir. İşlemeler tarzının en iyi örneklerindendir. Akant yapraklarından oluşan kompozisyonlar içinde şükûfe denilen çiçek minyatürleri yer almaktadır. Uzun ve büyük boyutlu pencereler sayesinde cami oldukça aydınlıktır. Dere kenarında yer alan bir yapı olan Sâdâbâd Camii’nin iki iskelesi bulunmaktadır. Hünkâr ve Vezir adlarını taşıyan bu iki iskele zaman içerisinde yok olmuş, 1998’deki restorasyon çalışmalarında ise yeniden inşa edilmiştir. Eserin tek şerefeli tek minâresi son derece zarif tasarlanmıştır. Ayrıca Büyük Usta Mimar Sinan’ın “ustalık eseri” olarak kabul edilen Selimiye Camii’nin minârelerindekine benzer bir özelliğe de sahiptir: Selimiye Camii’nin minârelerine çıkmak isteyen iki kişi, birbirini görmeksizin şerefeye ulaşabilmektedir. Sadabad Camii’nin minâresinde de bu özellik mevcuttur. Yüzer taş basamaktan oluşan iki farklı merdivenden birinin girişi caminin içerisinde, diğerininki ise caminin bahçesinde yer almaktadır.

  Sâdâbâd Aziziye Mosque is located on the banks of Kâğıthane Stream in Kağıthane district. It was built by the palace architects Sarkis and Agop Balyan brothers in 1863 with the request of Sultan Abdulaziz. The mosque was with a single central dome. In the center of the dome, the 255th verse (Ayetül-kursi) of Surah Baqara is engraved in calligraphy: “Allah - there is no deity except Him, the Ever-Living, the Sustainer of [all] existence. Neither drowsiness overtakes Him nor sleep. To Him belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. Who is it that can intercede with Him except by His permission? He knows what is [presently] before them and what will be after them, and they encompass not a thing of His knowledge except for what He wills. His Kursi extends over the heavens and the earth, and their preservation tires Him not. And He is the Most High, the Most Great.” The dome decorated with baroque patterns is similar to the patterns of the Ertuğrul Tekke Mosque in Beşiktaş. It is one of the best examples of the embroidery style. Among the compositions consisting of acanthus leaves, there are flower miniatures called şükûfe. The mosque is very bright due to its long and large windows. Sâdâbâd Mosque, which is a structure located by the stream, has two piers. These two piers, named Hünkar (the Sultan) and Vezir (the Vizier), were destroyed over time and were rebuilt during the restoration work in 1998. The single minaret of the mosque with its single minaret balcony is designed very elegantly. It also has a feature similar to the minarets of the Selimiye Mosque, which is considered to be the “masterpiece” of the Great Master Sinan. Two different people who wish to climb the minarets of the Selimiye Mosque at the same time could reach the minaret balcony without seeing each other once. This feature is also present in the minaret of the Sadabad Mosque. The entrance of one of the two different staircases consisting of 100 stone steps is inside the mosque, and the other is in the garden of the mosque.

  
  
  
  
  

  • • Kağıthane Deresi Kıyısında Yer Alan ve Geçmişte Şairlere, Ressamlara İlham Vermiş Caminin Dışarıdan Görünümü

  • • The Outside View of the Mosque Located on the Banks of Kağıthane Stream Which Inspired Poets and Painters of the Past

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Mekânı Aydınlatan Uzun ve Büyük Pencereler

• • The Long and Large Windows Illuminating the Place

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Etkileyici Kalem İşleriyle Süslenmiş Barok Kubbe

• • The Baroque Dome Decorated with Impressive Pen Works

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Çok Renkli Süslemeleriyle Öne Çıkan Mihrâbdan Detay

• • The Detail of the Niche Featured with Multicoloured Ornaments

• Sag Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kubbe Yazısı, Bakara Sûresi 255. Âyet (Âyetü’l-kürsî)

• •    The Inscription on the Dome, the Verse 255 of Surah Al-Baqarah (Ayat-ul Kursi)

  
  
  
  
  
  
  
  

• Neogotik Minâre Detayı

• The Detail of the Neogothic Minaret

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kağıthane’yi Güzelleştiren Caminin Görünümü

• • The View of the Mosque Embellishing Kağıthane

  

  Sinan Paşa Camii

  
  
  
  

  Sinan Paşa Camii, Beşiktaş ilçesinde İskele Meydanında bulunmaktadır. Barbaros Hayrettin Paşa Türbesinin karşısında yer almaktadır. Külliye olarak inşa edilen yapıyı Sadrazam Rüstem Paşa kardeşi Sinan Paşa adına 1556 yılında Mimar Sinan’a yaptırmıştır. Kaptanıderyâ Sinan Paşa ise külliyenin tamamlanmasından önce 1553 yılında vefat etmiş ve Üsküdar Mihrimah Sultan Camii hazîresine gömülmüştür. Eser; cami, medrese, mektep ve çifte hamamdan oluşmaktaydı. Caminin 12,6 metre çapındaki kubbesi altı ayak üzerine oturtulmuştur. Yanlarda yer alan bölümler ikişer kubbeye sahiptir. Bu kubbelerle orta kubbe arasında bulunan üçgen alanlara birer küçük kubbe daha yerleştirilmiştir. Kubbe kasnağında on iki pencere bulunmaktadır. Ana kubbenin merkezine Nûr sûresinin 35. âyeti işlenmiştir: “Allah göklerin ve yerin nûrudur. Onun nûrunun misali, içinde kandil bulunan bir kandilliktir. Kandil bir cam içindedir, cam inciyi andıran bir yıldızdır; (bu kandil) doğuya da batıya da ait olmayan, yağı neredeyse ateş dokunmasa bile ışık veren mübarek bir zeytin ağacından yakılır. Nûr üstüne nûr. Allah nûruna dilediğini kavuşturur. Allah insanlar için misaller veriyor, Allah her şeyi hakkıyla bilmektedir.” Caminin içi tamamen kalem işi ile süslenmiş olup yapıda çini kullanılmamıştır. Eserin taş döşeli avlusunun ortasında beyaz mermerli, dikdörtgen bir şadırvan bulunmaktadır. Hatlarla ve servi kabartmalarıyla süslü şadırvan bir saçakla örtülmüştür. Dört sütunlu bu şadırvanın ilk bakışta bir lahdi andırdığı söylenebilir. Caminin tek şerefeli tek minâresi bulunmaktadır. Şerefesinin korkulukları mukarnaslar ve kabartmalarla süslenmiştir.

  Sinan Pasha Mosque is located in İskele (Port) Square of Beşiktaş district. It stands opposite to tomb of Barbaros Hayrettin Pasha. The structure, which was built as a social complex, was built by Mimar Sinan in 1556 in the name of the Grand Vizier Rüstem Pasha’s brother Sinan Pasha. The Chief Admiral Sinan Pasha died in 1553 before the completion of the complex and was buried in the Uskudar Mihrimah Sultan Mosque burial ground. It consisted of the mosque, a madrasa, a school and a double bath. The dome of the mosque with a diameter of 12.6 meters is seated on six legs. The sections on the sides have two domes each. Another small dome was placed in the triangular areas between these domes and the middle dome. There are twelve windows in the drum of the dome. In the center of the main dome, the 35th verse of the Surah Nur is engraved: “Allah is the Light of the heavens and the earth. The similitude of His light is as a niche wherein is a lamp. The lamp is in a glass. The glass is as it were a shining star. (This lamp is) kindled from a blessed tree, an olive neither of the East nor of the West, whose oil would almost glow forth (of itself) though no fire touched it. Light upon light. Allah guideth unto His light whom He will. And Allah speaketh to mankind in allegories, for Allah is Knower of all things.” The interior of the mosque is completely decorated with pen work and no tiles are used in the structure. In the middle of the stone-paved courtyard of the work, there is a rectangular fountain with white marble. The fountain decorated with calligraphy and cypress fretwork is covered with eaves. It can be said that this fountain with its four pillars resembles a sarcophagus at first glance. The mosque has a single minaret with a single minaret balcony. The balustrades of its minaret balcony are decorated with stalactites and fretwork.

  
  
  
  
  

  • • Boğaz’dan Caminin Görünümü

  • • The View of the Mosque from the Bosphorus

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Mihrâbdan Kalem İşi Süslemelerle Bezeli Caminin Genel Görünümü

• • The General View of the Mosque from the Niche Decorated with Pen Work Ornaments

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kubbe, Kubbe Yazısı, Nur Sûresi 35. Âyet

• • The Dome, The Inscription on the Dome, the 35^th Verse of Surah Nûr

  
  
  
  

  • Kalem İşleriyle Süslü Mermer Mihrâb

  • The Marble Niche Embellished with Pen Works

  
  
  
  
  
  
  

• • Kalem İşleriyle Süslü Mermer Mihrâbdan Detay ve Kubbe

• • The Detail from the Marble Niche Embellished with Pen Works and the Dome

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Ana Giriş Kapısından Caminin Genel Görünümü

• •    The General View of the Mosque from the Main Entrance Gate

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Yan Cepheden Görünüm

• • The View from the Side Front

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Minâreden Kubbe ve Görünüm, Sağ Tarafta Ağaçların Arasında Yer Alan Barbaros Hayrettin Paşa Türbesi

• The Dome and the View from the Minaret, Barbaros Hayrettin Pasha Tomb Standing Among the Trees on the Right

Sultan Ahmed Camii

Sultan Ahmed Camii, Fatih ilçesinde Sultanahmet Meydanında bulunmaktadır. Eser, Sultan I. Ahmed tarafından Mimar Sinan’ın yetiştirdiği öğrencilerden biri ve dönemin baş mimarı olan Sedefkâr Mehmed Ağa'ya 1617 yılında yaptırılmıştır. Külliyede caminin yanı sıra hünkâr kasrı, medrese, sıbyan mektebi, arasta, dârüşşifâ, dârülkurrâ, imâret-i âmire (yemekhane, mutfak, fırın, kiler), tabhâneler, han, hamam, türbe, sebiller ve çeşmeler bulunmaktaydı. Caminin etkileyici ana kubbesinin yüksekliği 43 metre çapı ise 22,4 metredir. Kubbenin merkezine Hattat Seyyid Kasım (Gubârî) tarafından Fâtır sûresinin 41. âyeti: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” işlenmiştir. Bu ayetin çevresine de Nur suresinin 35. ayeti işlenmiştir. Eserin ana kubbesinde otuz iki adet revzen pencere bulunmaktadır. Ana kubbenin yanında dört yarım kubbe görülmektedir ve tüm yapı beşer metre çapa sahip dört büyük fil ayağı tarafından taşınmaktadır. Caminin zengin çinilerle, kalem işleriyle; ahşap, taş ve madenî süslemelerle bezendiği görülmektedir. Alt sırada bulunan pencerelerin üstlerinden başlayıp üçüncü sıradaki pencerelerin altlarına kadar duvar yüzeyleri çinilerle süslenmiştir. Özellikle eserin mahfil duvarlarını süsleyen çiniler mekân içinde gözü yormayacak şekilde konumlandırılmıştır. Camiyi süsleyen pano biçimindeki düzenlemelerde en önemli kompozisyonlar kuzey mahfil duvarında yer almaktadır. Camide kullanılan çini sayısının yirmi bir binden fazla olduğu

Sultan Ahmed Mosque is located in Sultanahmet Square of Fatih district. It was commissioned by Sultan Ahmed I in 1617 to Sedefkar Mehmed Ağa, the chief architect of the period and one of the students trained by Mimar Sinan. There were the pavilion of the sultan, the madrasah, the primary school, the shops, the hospital, the Quran school, the imaret-i âmire (dining hall, kitchen, oven, cellar), the shelter, the inn, the bath, the tomb, the fountains and the drinking fountains in the complex in addition to the mosque. The impressive main dome of the mosque is 43 meters high and 22.4 meters in diameter. In the center of the dome, the 41st verse of the Surah Fatir is inscribed by the calligrapher Sayyid Kasim (Gubari): “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” Around this verse, the 35th verse of the Surah Nur is engraved. There are thirty-two fresco windows in the main dome of the work. Four half-domes are visible next to the main dome, and the entire structure is supported by four massive pillars with a diameter of five meters. The mosque is embellished with rich tiles, pen works, decorations of wood, stone and metal ornaments. Starting from the top of the windows in the lower row to the bottom of the windows in the third row, the wall surfaces are decorated with tiles. In particular, the tiles that adorn the walls of the gathering place the work are positioned within the space in a way that does not tire the eyes. The most important compositions in the panel-shaped arrangements that adorn the mosque are located on the northern wall of the gathering

bilinmektedir. Bu çini süslemelerde elliden fazla değişik kompozisyon kullanılmıştır. Eserin duvarlarında yoğun bir biçimde kullanılan mavi renkli İznik çinileri, caminin özellikle yabancılar tarafından Mavi Cami (Blue Mosque) adıyla anılmasına neden olmuştur. Cami beş sıraya dizilmiş iki yüz altmış kadar pencere ile aydınlatılmıştır. Yirmi altı adet granit sütun ve otuz kubbeden oluşan avlunun ortasında şadırvan bulunmaktadır. Selâtin camilerinin içerisinde en büyük iç avluya sahip olanıdır. Sultan I. Ahmed’in türbesi cami bahçesinde yer almaktadır. Cami, altı minâresiyle ilk defa uygulanan bir düzenlemeye sahiptir. Eserin minârelerinden dördü caminin köşelerinde konumlandırılmışken iki tanesi ise avlunun köşelerine yerleştirilmiştir. Bu şekilde oldukça ahenkli bir tasarım oluşturulmuştur. Caminin köşelerinde bulunan minâreleri üç, avluda yer alan minâreleri ise ikişer şerefelidir. Caminin toplam on altı şerefesi Sultan Ahmed’in on altıncı padişah olmasına bir vurgu olarak kabul edilmiştir. (I. Ahmed günümüzde on dördüncü padişah olarak kabul edilmektedir, o dönemde Yıldırım Bayezid’in oğulları Emir Süleyman ve Musa Çelebinin de padişahlar arasında sayıldığı düşünülmektedir.) Kitabımız için fotoğraf çekimlerinin yapıldığı dönemde camide Vakıflar Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen geniş kapsamlı restorasyon süreci devam ettiği için kitapta sanatçının daha önceki yıllarda çekmiş olduğu iç mekân fotoğrafları kullanılmıştır. Caminin 2017 yılında başlayan restorasyonu 2023 yılında tamamlanmıştır.

place. It is known that the number of tiles used in the mosque is more than twenty-one thousand. More than fifty different compositions were used in these tile decorations. The blue colored Iznik tiles, which are used extensively on the walls of the work, were the reason why the mosque was to be known as the Blue Mosque, especially by foreigners. The mosque is illuminated by two hundred and sixty windows arranged in five rows. There is a fountain in the middle of the courtyard, which consists of twenty-six granite pillars and thirty domes. It is the one with the largest inner courtyard among the Selatin mosques. The tomb of Sultan Ahmed I is located in the garden of the mosque. The mosque is a first-time design with its six minarets. While four of the minarets of the work are located in the corners of the mosque, two of them are placed in the corners of the courtyard. In this way, a very harmonious design was created. The minarets in the corners of the mosque have three minaret balconies, and the minarets in the courtyard have two minaret balconies. A total of sixteen minaret balconies of the mosque were accepted as an emphasis on Sultan Ahmeds being the sixteenth sultan. (Ahmad I is accepted as the fourteenth sultan today. However, it is thought that the sons of Sultan Yıldırım Bayezid, Emir Süleyman and Musa Çelebi were also counted among the sultans at that time.) Since the extensive restoration process carried out by the General Directorate of Foundations in the mosque was underway during the photo shoot for our book, the interior photographs taken by the artist in previous years were used in this book. The restoration of the mosque, which started in 2017, was completed in 2023.

• • Tarihî Yarımada’nın En Güzellerinden Sultan Ahmed Camii ve Marmara Denizi

• • The Blue Mosque as One of the Beauties of the Historical Peninsula and Marmara Sea

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Avlu Kapısından Caminin Etkileyici Görünümü ve Şadırvan

• The Impressive View and the Fountain of the Mosque from the Gate of the Courtyard

• • Caminin Bir Sanat Şaheseri Olan Minberi

• • The Pulpit of the Mosque Which is An Exquisite Piece of Art

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İznik ve Kütahya Çinilerinin En Güzel Örnekleri ve Emsalsiz Kalem İşi Süslemeleriyle Ziyaretçileri Kendine Hayran Bırakan Caminin Genel Görünümü

• • The General View of the Mosque, Which Amazes the Visitors with the Most Beautiful Examples of Iznik and Kütahya Tiles and Its Unmatched Pen Work Ornaments

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Yan Galeriden Detay

• • The Detail from the Side Gallery

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Pencerelerinin Yerleştirilme Şekli Nedeniyle Havada Asılı Gibi Duran Kubbeye Bakış

• • The View of the Dome That Resembles to be Hanging in the Air Due to the Placement of the Windows

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Caminin Avlusu, Şadırvan ve Tüm Görkemiyle Sultan Ahmed Camii

• • The Courtyard of the Mosque, the Fountain and the Blue Mosque in All Its Glamour

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Gün Batımında Istanbul Siluetini Eşsizleştiren Sultan Ahmed Camii

• •    The Blue Mosque Bringing Istanbul Silhouette to Perfection at Sunset

  
  
  
  
  
  
  
  

  • • İki Şaheser; Sultan Ahmed Camii ve Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerifi

  • • Two Masterpieces; Sultan Ahmed Mosque and The Great Hagia Sophia Mosque

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • İstanbul’un En Güzel Camilerinden Sultan Ahmed Camii’nin Kubbe ve Minâre Detayı

  • • The Detail of the Dome and the Minaret of the Blue Mosque, One of the Most Beautiful Mosques in İstanbul

  
  

  Süleymaniye Camii

  
  
  
  

  Süleymaniye Camii Fatih ilçesindedir, bulunduğu semte ismini vermiştir. Eseri Kanûnî Sultan Süleyman 1557 yılında Mimar Sinan’a inşa ettirmiştir. Mimar Sinan eserini mütevazı bir şekilde “kalfalık eseri” olarak adlandırmış, Kanûnî Sultan Süleyman ise bu muazzam eserden dolayı büyük ustayı takdir etmiş ve camiyi açma onurunu Mimar Sinan’a vermiştir. Külliyede caminin yanı sıra beş medrese, tabhâne, imaret, kervansaray, bimarhane (Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi), hamam, sıbyan mektebi, dükkânlar ve türbeler de bulunmaktaydı. Külliyenin muazzam bir yüksek eğitim merkezi olarak tasarlandığını özellikle belirtmek gerekir. Şeyhülislam Ebüssuûd Efendinin metnini Arapça yazdığı, Hattat Hasan bin Ahmed el-Karahisarî tarafından celî sülüs hatla işlenen kitâbesinde günümüz Türkçesiyle mealen şunlar yazmaktadır: “Rabbani kudretle kudretli kulu, O'nun sübhânî değeri ile değerli Halifesi, Mahfuz Kitabin eniriyle hükümlerini dünyanın her tarafında icra ile kaim, Aziz Allah'ın yardımı ve galip ordusu ile Maşrık ve Magrib ülkelerinin fâtihi, Âlem ülkelerinin sahibi, bütün halklar üzerinde Allah'ın gölgesi, Arap ve Acem'in Sultanı, saltanat kanunlarının yayıcısı, Osmanlı hakanlarının onuncusu Sultan oğlu Sultan Süleyman Han" Eserin ana kubbesi, ikisi büyük yedi yarım kubbe ile desteklenmiş, ana kütle büyük kubbe ile birlikte otuz kubbeyle örtülmüştür. Ana kubbe, dört büyük fil ayağı ile taşınmaktadır. 53 metre yüksekliğinde; 27,4 metre çapında ve otuz iki pencerelidir. Kubbenin merkezine celî sülüs ile Fâtır sûresinin 41. âyeti işlenmiştir: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O'ndan başka hiçkimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır."

  Suleymaniye Mosque is in Fatih district. The mosque gave its name to the district where it is located. It was built by Mimar Sinan in 1557 with the request of Sultan Suleiman the Magnificent. Mimar Sinan called his work “a journeyman’s work” in a modest manner. Yet Sultan Suleiman the Magnificent appreciated the impressive work of this great master and gave the honor of opening the mosque to Mimar Sinan. In addition to the mosque, there were five madrasahs, a tabhane (Shelter for the travelers and the poor), a soup kitchen, a caravanserai, a bimarhane (Hospital for Mental and Neurological Diseases), a bath, a primary school, shops and tombs in the complex. It should be especially noted that the complex was designed as an enormous higher education center. In the epitaph of Sheikhulislam Ebussuûd Efendi, whose message was written in Arabic in jali thuluth calligraphy by the Calligrapher Hasan bin Ahmed el-Karahisari, the following is stated: “The Lord's mighty servant with his mighty power, his precious Caliph with his divine value, the one that executes his decrees all over the world by the order of the 'The Protected Book', the conqueror of the Eastern and the Western countries, the owner of the lands of the realm, the shadow of Allah over His people, the Sultan of the Arab and the non-Arab, the spreader of the law of the sultanate, the tenth of the Ottoman khans, Sultan Suleiman Khan, the son of the Sultan." The main dome of the work is supported by seven semi-domes, two of which are large, and the main mass is covered with thirty domes together with the big dome. The main dome is supported by four massive pillars, 53 meters high. It has a diameter of 27.4 meters and has thirty-two windows. In the center of the dome, the 41st verse of Surah Fatir is engraved with jali thuluth calligraphy: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving."

  
  
  
  

  Toplamda iki yüz kırk dokuz pencere ile aydınlatılan caminin hatları meşhur hattat Hasan bin Ahmed el-Karahisarî ve öğrencisi Hasan Çelebinin kaleminden çıkmıştır. Daha sonraki yıllarda Kazasker Mustafa Efendi de esere bazı hatlar ilave etmiştir. İhtişamlı mihrâb mermerden yapılmış olup etrafı eşsiz çinilerle süslenmiştir. Minberin mermeri ise dantel gibi işlenmiştir. Abanoz ağacından olan vaiz kürsüsü fil ayağına dayanmıştır ve yedi sütun üzerinde yükselmektedir. Eserin avlusu toplamda yirmi sekiz kubbe ile örtülmüş revâklarla çevrelenmiştir. Avlunun ortasında bronz şebekeli, fıskiyeli zarif bir mermer havuz bulunmaktadır. Batılı seyyahlar Fynes Moryson ve John Sanderson camiyi, dünyanın yedi harikasına denk bir başyapıt olarak değerlendirmişlerdir. Kanûnî Sultan Süleyman ve eşi Hürrem Sultanın birer sanat eseri titizliğinde inşa edilmiş olan türbeleri caminin bahçesinde bulunmaktadır. Caminin kuzeyinde bulunan arasta ve Sâlis Medresesinin batısında bulunan alanda bir başka türbe daha yer almaktadır; burası bütün külliyenin inşasından sorumlu olan büyük usta Mimar Sinan’ın türbesidir. Külliyenin inşaatının tamamlanmasından yaklaşık otuz yıl sonra vefat eden Mimar Sinan’ın türbesi külliyenin hemen yanına inşa edilmiştir. Türbenin bulunduğu alanı çevreleyen duvarın cami yönündeki cephesinde yer alan Sâî Mustafa Çelebinin manzum kitâbesi şu mısra ile son bulmaktadır: "Geçti bu demde cihandan pîr-i mi'mâran Sinan” Külliyenin bânîsinin türbesiyle birlikte mimarın da türbesini bünyesinde barındıran başka bir külliye bulunmamaktadır. Bizler de kitabımızda bu büyük ustanın birçok eserine yer verdik. Dünyamıza güzellikler katan büyük mimarı saygıyla yad ediyoruz, ruhu şad olsun! Bu muazzam eserin dört minâresi bulunmaktadır, bunlardan 76 metre uzunluğundaki ikisinin üçer, 56 metre uzunluğundaki diğer ikisinin ise ikişer şerefesi vardır. Toplam on şerefe Kanûnî Sultan Süleyman’ın onuncu padişah olmasına bir vurgudur. Süleymaniye Külliyesi her dönem İstanbul’un en önemli dinî ve kültürel simgelerinden biri olmuştur. İstanbul siluetinin eşsiz bir parçası olarak her gün görenleri kendine hayran bırakmaya devam etmektedir.

  The calligraphy of the mosque, which is illuminated with a total of two hundred and forty-nine windows, were inscribed by the famous calligrapher Hasan bin Ahmed al-Karahisarî and his student Hasan Çelebi. In the following years, Kazasker Mustafa Efendi also added some calligraphy to the work. The magnificent niche is made of marble and is decorated with unique tiles. The marble of the pulpit is embroidered like lace. The preacher’s lectern made out of ebony wood rests in front of a massive pillar and rises on seven columns. The courtyard of the work is surrounded by porticos covered with twenty-eight domes in total. In the middle of the courtyard is an elegant marble pool with bronze grid and a fountain. Western travelers Fynes Moryson and John Sanderson considered the mosque a masterpiece equal to the seven wonders of the world. The tombs of Sultan Suleiman the Magnificent and his wife Hürrem Sultan, which were built with a meticulous work of art, are located in the garden of the mosque. There is another tomb in the north of the mosque and in the area to the west of the Salis Madrasa. This is the tomb of the great master Mimar Sinan, who was responsible for the construction of the entire complex. The tomb of Mimar Sinan, who died approximately thirty years after the completion of the complex, was built right next to it. Located on the front of the wall in the direction of the mosque, which surrounds the area where the tomb is located, lies the epitaph of Sâî Mustafa Çelebi which ends with the following line: "And thus passed the master of the architects Mimar Sinan away from this world.” There is no other complex that contains the tomb of the architect as well as the tomb of the founder of the complex within. We have included many works of this great master in our book. We respectfully commemorate the great architect who added beauty to our world, may his soul rest in peace. This magnificent work has four minarets, two of which are 76 meters long, and the other two, 56 meters long, have two minaret balconies. A total of ten minaret balconies is an emphasis on Sultan Suleiman the Magnificent being the tenth sultan. The Süleymaniye Complex has always been one of the most important religious and cultural symbols of Istanbul. As a unique part of the Istanbul silhouette, it continues to impress those who witness it every day.

  
  

Üstteki ve Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on The Page Above and the Right Page

• • Büyük Usta Mimar Sinan’ın “Kalfalık Eserim” Olarak Nitelendirdiği Muhteşem Süleymaniye’nin Görünümü

• • The View of the Magnificent Süleymaniye, Which Was Described as His “Journeyman’s Work" by the Great Master Architect Sinan

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Güzelliğiyle Dikkat Çeken Avlu ve Bronz Şebekeli Havuz

• • The Beautiful Courtyard of the Mosque and the Pool with Bronze Irons

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Görkemli Caminin Avlusu ve Bronz Şebekeli Havuz

• • The Courtyard of the Magnificent Mosque and the Pool with Bronze Irons

  
  
  
  
  
  
  
  

• Ana Giriş Kapısından Kubbe

• The Dome from the Main Entrance Gate

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Devasa Kubbe

• •    The Majestic Dome

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Yan Cepheden Caminin Etkileyici Görünümü

• • The Impressive View of the Mosque from Side Front

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kubbe Yazısı, Fâtır Sûresi 41. Âyet

• • The Inscription on the Dome, The 41^st Verse of Surah Fatir

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

Üstteki Sol Fotoğraf / The Photograph on the Left Above

• • Etrafı Eşsiz Çinilerle Süslü Mermer Mihrâb

• • The Marble Niche Embellished with Peerless Tiles

Üstteki Sağ Fotoğraf / The Photograph on the Right Above

• • Dantel Gibi İşlenmiş Mermer Minberden Detay

• • A Detail from the Marble Niche Embroidered Like Lace

Alttaki Fotoğraf / The Photograph on the Below

• • Mihrâbın Yanında Çini Levha, Fâtiha Sûresi

• • The Tile Plate Near the Niche, Surah Fatiha

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Yan Cepheden Görünüm ve Muhteşem Kubbe

  • • The View from the Side Front and the Majestic Dome

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

Üstteki Sol Fotoğraf / The Photograph on the Left Above

• • Yan Galeri Üstü Detay

• • The Detail of the Side Gallery

Üstteki Sağ Fotoğraf / The Photograph on the Right Above

• • Çini Levha, Cin Sûresi 18. Âyet

• • The Tile Plate, The 18^th Verse of Surah Jinn

Alttaki Fotoğraf / The Photograph on the Below

• • Mihrâb Üstü Detaylar

• • The Details Above the Niche

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • Çeşitli kadim uygarlıklarda bilgeliğin sembolü olan baykuş figürünü Mimar Sinan’ın da Süleymaniye Camii’nin mukarnasına işlediği rivayet edilir.

  • It is rumored that Mimar Sinan engraved the owl figure, which is the symbol of wisdom in various ancient civilizations, on the muqarnas of the Süleymaniye Mosque.

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Ana Girişten Farklı Kotlarda Beş Kubbe Süslemesi

• • Five Dome Decorations at Different Levels from the Main Entrance

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Pandemi Döneminde Sosyal Mesafeli Bir Cuma Namazı

• • A Friday Prayer Conducted with Social Distancing Measures During the Pandemic

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Emsalsiz Eserleriyle Dünyamızı Güzelleştiren Büyük Usta Mimar Sinan’ın Türbesi

• • The Tomb of the Great Master Architect Sinan, Who Adorned Our World with His Peerless Master Works

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Caminin Boğaz’a Bakan Terasından İstanbul’un En Güzel Manzaralarından Biri

• • One of the Most Beautiful Views of Istanbul from the Terrace of the Mosque Overlooking the Bosphorus

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Nefes Kesici İstanbul Manzarası

• • The Breathtaking View of Istanbul

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Hayranlık Uyandıran İstanbul Manzarası

• • Fascinating View of Istanbul

  

  Şâkirîn Camii

  
  
  
  

  Şâkirîn Camii Üsküdar ilçesinde Karacaahmet Mezarlığı içerisinde bulunan modern bir camidir. Caminin ismi Arapçada “müteşekkir” anlamına gelmektedir. Semiha Şakir Vakfı tarafından caminin projesi Mimar Hüsrev Tayla’ya, iç tasarımı Mimar Zeynep Fadıllıoğlu'na, süslemeler ise nakkaş Semih İrteş'e yaptırılmıştır. Cami 2009 yılında ibadete açılmıştır. Caminin üç yönde duvarları tamamen camla çevrilidir. Üzerindeki şebekeler alüminyumdan yapılmıştır. İç avlunun ortasına şadırvan yerine küçük bir havuz ve ortasına kâinatı simgeleyen paslanmaz çelikten bir küre yerleştirilmiştir. Caminin iç süslemelerinde Selçuklu ve Osmanlı motiflerine yer verilmiştir. Kubbe alüminyum alaşımlı malzemeden yapılmıştır, üzerindeki hatlar Hüseyin Kutluya aittir. Kubbeye Fâtır sûresinin 41. âyeti işlenmiştir: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Caminin ışık tasarımını İngiliz sanatçı Arnold Chan hazırlamıştır. Oldukça dikkat çekici bir tasarıma sahip olan orta avize iç içe geçmiş üç çemberden oluşmuştur. Halkaları çevreleyen yüzeylere esmâ-i hüsnâ ve Nûr sûresi yazılmıştır. Su damlası görünümündeki avize camları “ibadet eden insanların üzerine yağan rahmeti” simgelemektedir. Mihrâb, yarım ay şeklinde yeşil bir çerçeve içine alınmış ve içerisi altın sarısına boyanmıştır. Minberin her iki yanına kâinatı temsil eden yapraklar konulmuştur, tasarımı Tayfun Erdoğmuş'a aittir. Cami iki minârelidir ve minârelerin tek şerefeleri kapalı olmakla birlikte pencerelidir.

  Şakirin Mosque is a modern mosque located in the Karacaahmet Cemetery of Üsküdar district. The name of the mosque means “the grateful” in Arabic. The project of the mosque was commissioned by Architect Hüsrev Tayla, the interior design was commissioned by Architect Zeynep Fadıllıoğlu, and the decorations were commissioned by the muralist Semih İrteş by the Semiha Şakir Foundation. The mosque was opened for worship in 2009. The walls of the mosque are completely surrounded by glass in three directions. The grid ceiling on it is made of aluminum. Instead of a fountain, a small pool is placed in the middle of the inner courtyard, and a stainless-steel sphere symbolizing the universe is placed in the middle. Seljuk and Ottoman motifs were included in the interior decorations of the mosque. The dome is made of aluminum alloy material, the calligraphy on it belong to Hüseyin Kutlu. The 41st verse of Surah Fatir is engraved on the dome: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” The light design of the mosque was prepared by the British artist Arnold Chan. The central chandelier, which has a very striking design, consists of three intertwined circles. The beautiful names of Allah (C.C.) and Surah Nur are written on the surfaces surrounding the rings. The chandelier glasses in the form of water drops symbolize “the mercy pouring out on the people who worship”. The niche is enclosed in a green frame in the shape of a half-moon and its interior is painted in golden yellow. Leaves representing the universe are placed on both sides of the pulpit. Its design belongs to Tayfun Erdoğmuş. The mosque has two minarets, and the only minaret balconies of the minarets are closed with windows.

  
  
  
  
  

  • • Modern Tasarımıyla Dikkat Çeken Caminin Görünümü

  • • The View of the Mosque Standing Out with Its Modern Design

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Cami Ana Giriş Kapısından Genel Görünüm

• • The General View from the Main Gate of the Mosque

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İçeriden Kubbe, Kubbe Yazısı, Fâtır Sûresi 41. Âyet

• • The Dome from Inside, The Inscription on the Dome, The 41^st Verse of Surah Fatir

  
  
  
  
  
  
  
  

• • “İbadet Eden İnsanların Üzerine Yağan Rahmeti” Simgeleyen, Üzerinde Esmâ-i Hüsnâ ve Nûr Sûresi Bulunan Dev Avizeden Detay

• • The Detail of The Massive Chandelier, Symbolizing “The Mercy Pouring Out on People Who Worship” Which Has a Design Consisting Of The Most Beautiful Names Of Allah (C.C.) and Surah Nur

• Sag Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Yarım Ay Şeklindeki Mihrâb ve Kâinatı Simgeleyen Yapraklarla Süslü Minber

• • The Half-Moon Shaped Niche and the Pulpit Embellished with Leaves Symbolizing the Universe

  
  
  
  
  
  
  
  

• Yarım Ay Şeklindeki Mihrâb ve

Kâinatı Simgeleyen Yapraklarla Süslü Minber

• The Half-Moon Shaped Niche and the Pulpit Embellished with Leaves Symbolizing the Universe

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kur’ân-ı Kerîm Okuyan Bir Mümin

• • A Believer Reading the Quran

  
  
  
  
  
  
  
  

  • • Caminin Dışarıdan Görünümü, Avludaki Küçük Havuzun Ortasında Bulunan ve Kâinatı Simgeleyen Küre

  • • The Exterior View of the Mosque, The Sphere Symbolizing the Universe Placed in the Middle of the Small Pool In the Courtyard

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Minâreden Kubbe ve Karacaahmet Mezarlığı

  • • The Dome from the Minaret and Karacaahmet Cemetery

  
  

  Şehzade Camii

  
  
  
  

  Şehzade Camii, Fatih ilçesinde Şehzadebaşı’nda bulunmaktadır. Eseri Kanûnî Sultan Süleyman, hayata erken yaşta veda eden oğlu Şehzade Mehmed’in anısına Mimar Sinan’a 1548 yılında inşa ettirmiştir. Külliye, Mimar Sinan’ın tasarladığı ilk selâtin külliyesidir. Büyük Usta Sinan elli dört yaşındayken inşa ettiği bu yapı için mütevazı bir şekilde “çıraklık eserim” demiş olmasına rağmen, külliye İstanbul’un en güzel klasik yapılarından biridir. Külliyede caminin yanı sıra medrese, sıbyan mektebi, tabhâne, ahır, imaret, kervansaray, dükkânlar ve türbe yer almaktaydı. Caminin yerden yüksekliği 37 metre olan ve 19 metre çapındaki kubbesini dört adet büyük yarım kubbe taşımaktadır. Bu yarım kubbeler de dört adet fil ayağına oturtulmuş olduğundan oldukça heybetli bir kubbe sistemine ulaşılmıştır. Kubbenin iç çemberinde Fâtiha sûresi; "Rahmân ve rahim olan Allah'ın adıyla. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Rahmân ve rahim. Ödül ve ceza gününün tek hâkimi. (Rabbimiz!) Ancak sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz. Bizi dosdoğru yola ilet; Nimetine erdirdiklerinin yoluna; gazaba uğramışların yoluna da, dalâlete sapmışların yoluna da değil! Âmin!” yer almaktadır. Kubbenin dış çemberine ise İsrâ sûresi çağın önde gelen hattatı Hasan bin Ahmed el-Karahisarî tarafından işlenmiştir. Ana kubbeden yan duvarlara kadar her yerde kalem işi süslemelere yer verilmiştir. İç bezemede çok renklilik esastır. Caminin avlusu, on iki sütunla desteklenen aynı büyüklükteki on altı kubbe ile çevrelenmektedir. Avlu merkezinde bulunan sekiz köşeli şadırvana ait olan kubbeler camideki köşe kubbeleriyle aynı büyüklüğe sahiptir. Eserin dış avlu duvarlarının köşesinde yer alan yeşil sütunun bulunduğu nokta Kanûnî Sultan Süleyman’ın emriyle yaptığı çalışmalar sonucunda Mimar Sinan tarafından eski İstanbul’un merkez noktası olarak tespit edilmiştir ve dört yüz yetmiş yıl boyunca da bu ölçüm kabul görmüştür. Şehzade Mehmed, Şehzade Cihangir ve Sadrazam Rüstem Paşanın türbeleri cami bahçesinde yer almaktadır. Caminin, Şehzade Mehmed’in ayrıcalıklı veliaht şehzade statüsünü temsil eden iki minâresi ve her minâresinde ikişer şerefesi bulunmaktadır. Minârenin zarif süslemeleri kabartmayla işlenmiş düğüm, rozet, hilal ve yıldız motiflerinden oluşmaktadır. Bu motifler caminin alt şerefesinden başlayıp kaidesine doğru dikey olarak konumlanmaktadır.

  Şehzade Mosque is located in Şehzadebaşı, Fatih district. Sultan Suleiman the Magnificent had this work built by Mimar Sinan in 1548 in the memory of his son, Şehzade (Prince) Mehmed, who died at an early age. The Complex is the first Selatin Complex designed by Mimar Sinan. Although Grand Master Sinan modestly called this structure his “apprenticeship work” for he was fifty-four years old when he built the structure, the complex is one of the most beautiful classical structures of Istanbul. In addition to the mosque, there were a madrasah, a primary school, a shelter, a stable, a soup kitchen, a caravanserai, shops and the tomb in the complex. The dome of the mosque, which has a height of 37 meters from the ground and a diameter of 19 meters, is carried by four large half domes. A very majestic dome system has been created since these half domes were placed on four massive pillars. In the inner circle of the dome, Surah Fatiha of the Quran is engraved: "In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful. Praise be to Allah, the Cherisher and Sustainer of the worlds; Most Gracious, Most Merciful; Master of the Day of Judgment. Thee do we worship, and Thine aid we seek. Show us the straight way, The way of those on whom Thou hast bestowed Thy Grace, those whose (portion) is not wrath, and who go not astray. Ameen!” On the outer circle of the dome, Surah Isra was engraved by Hasan bin Ahmed al-Karahisarî, the leading calligrapher of the age. Pen work decorations are featured all around from the main dome to the side walls. Multicolor is essential feature in its interior decoration. The courtyard of the mosque is surrounded by sixteen domes of the same size, supported by twelve pillars. The domes belonging to the octagonal fountain located in the center of the courtyard have the same size as the corner domes in the mosque. The place where the green pillar is located at the corner of the outer courtyard walls of the mosque was determined as the center point of old Istanbul by Mimar Sinan as a result of the measurements he carried out on the orders of Sultan Suleiman the Magnificent. This measurement was accepted for four hundred and seventy years. The tombs of Şehzade Mehmed, Şehzade Cihangir and the Grand Vizier Rüstem Pasha are located in the garden of the mosque. The mosque has two minarets representing the privileged the crown şehzade status of Şehzade Mehmed and has two minaret balconies on each minaret. The elegant decorations of the minaret consist of knot, rosette, crescent, and star motifs embroidered with fretwork. These motifs start from the lower minaret balcony of the mosque and are positioned vertically towards its pedestal.

  
  
  
  
  

  • • Büyük Usta Mimar Sinan’ın “Mimarbaşı” Unvanı ile İnşa Ettiği İlk Selâtin Camisi Olan ve “Çıraklık Eserim” Diye Adlandırdığı Külliyenin Görünümü

  • • The View of The Complex, Which Is the First Selatin Mosque Built by The Great Master Mimar Sinan Which He Called “My Apprenticeship Work” With His Title “The Master Architect”

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Yan Kapıdan Kubbe ve Caminin Genel Görünümü

• • The General View of the Dome and the Mosque from the Side Gate

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Kubbe

• The Dome

• Kubbe Yazısı, İç Çember Fatiha Sûresi, Dış Çember İsrâ Sûresi

• The Inscription on the Dome, The Inner Circle Surah Fatiha, The Outer Circle Surah Isra

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Yan Cepheden Görünüm

• • The View from the Side Front

  
  
  
  

  • Yan Galeriden Minber

  • The Pulpit from the Side Gallery

  
  
  
  
  
  
  

  • • Saf Mermerden Sanatkârane Bir İşçiliğe Sahip Kafesli ve Parmaklıklı Minberden Detay

  • • The Detail of the Caged and Barred Pulpit of Artistic Craftsmanship Made of Pure Marble

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • •    Mihrâbdan Caminin Genel Görünümü

  • •    The General View of the Mosque from the Niche

  
  
  
  
  
  
  
  • • Nakışlarıyla Dikkat Çeken Minâreden Detay

  • • The Detail of the Minaret Attracting Attention with Its Embroideries

  
  
  
  
  
  
  

  • • Mimar Sinan’ın ölçümleri sonucu, cami bahçe duvarının köşesindeki yeşil sütun, 470 yıl boyunca eski İstanbul’un merkezi olarak kabul edilmiştir.

  • • The green pillar located at the corner of the outer courtyard walls of the mosque was determined as the center point of old Istanbul by Mimar Sinan as a result of the measurements he carried out and this was accepted for four hundred and seventy years.

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Avlu Kapısından Cami Avlusu ve Şadırvan

  • • The Courtyard of the Mosque and the Fountain from the Courtyard Gate

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • İstanbul’un En Güzel Klasik Dönem Camilerinden Olan Şehzade Camii’nin Dışından Detay

• • The Detail from Outside of Şehzade Mosque, One of the Most Beautiful Mosques of the Classical Period in Istanbul

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Bir Diğer Minâre. Minârelerin üzerindeki süslemeler başka camilerde görülmezler, Şehzade Mehmed’in gençliğine atıfta bulunmak üzere bu şekilde tasarlanmışlardır.

• • The Dome from the Minaret and Another Minaret. The ornaments on the minarets are not seen in any other mosque. They were designed this way to refer to the youth of Şehzade Mehmed.

  

  Şemsi Ahmed Paşa Camii

  
  

  (KUŞKONMAZ CAMİİ)

  
  
  
  

  Şemsi Ahmed Paşa Camii, Üsküdar ilçesi sahilinde yer almaktadır. Eser 1580 yılında Sadrazam Şemsi Ahmed Paşa tarafından Mimar Sinan’a inşa ettirilmiştir. Bu külliye, Mimar Sinan tarafından yapılan en küçük külliyedir. Yapı; cami, medrese ve caminin içerisinde yer alan türbeden oluşmaktaydı. Şemsi Ahmed Paşa titizliği nedeniyle Mimar Sinan’dan üzerini kuşların kirletemeyeceği bir cami yapmasını istemiştir. Usta Mimar araştırmalarının sonucunda camiyi, kuşların rüzgârların yönünden etkilenerek yapıya konamadığı, Üsküdar sahilindeki kuzey ve güney rüzgârlarının kesiştiği bir noktaya inşa etmiştir. Bu sayede kuşlar caminin üzerine konamamaktadır. Cami 8,2 metre çapında tek bir kubbe ile örtülüdür. Kasnağın dört köşesinde yarım kubbeler yer almaktadır. Kubbe sonraki yıllarda İsmail Hakkı Altunbezer tarafından celî sülüs yazılarla ve kalem işleriyle bezenmiştir. Kubbenin merkezine Fâtır sûresinin 41. âyeti nakşedilmiştir: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Doğu duvarındaki iki pencere arasında, Şemsi Ahmed Paşanın türbesine açılan tunç parmaklıklı oldukça geniş bir pencere vardır. İbadet mekânının bir türbe ile birleştirilmesinin ender örneklerindendir. Evliya Çelebi meşhur eseri “Seyahatname”de bu yapıdan “Sahilde küçük bir camidir ama o kadar şirin bir bina olmuştur ki denizden gören bir kasr-ı müzeyyen zanneder” şeklinde bahsetmiştir. Cami tek şerefeli tek minârelidir.

  Şemsi Ahmed Pasha Mosque is located on the coast of Üsküdar district. The work was built by Mimar Sinan with the request of the Grand Vizier Şemsi Ahmed Pasha in 1580. This complex is the smallest complex built by Mimar Sinan. The structure consisted of the mosque, a madrasah and a tomb inside the mosque. Due to his devotion for cleanliness, Şemsi Ahmed Pasha asked Mimar Sinan to build a mosque that the birds would not dirty. As a result of his research, the Master Architect built the mosque at a point where the north and south winds intersect on the Üsküdar coast, where the birds could not land on the mosque due to the direction of the winds. The mosque is covered with a single dome with a diameter of 8.2 meters. There are half domes at the four corners of the pulley. In the following years, the dome was decorated by Ismail Hakkı Altunbezer in jali thuluth calligraphy with pen works. In the center of the dome, the 41st verse of Surah Fatir is engraved: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” Between the two windows on the eastern wall, there is a very large window with bronze bars opening to the tomb of Şemsi Ahmed Pasha. It is one of the rare examples of combining a place of worship with a tomb. Evliya Çelebi wrote about this mosque in his famous work “The Book of Travels”: “It is a small mosque on the coast, but it is such a cute structure that the one that sees it across from the sea would think it an embellished palace.” The mosque has a single minaret with a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • • Caminin Görünümü, Arka Planda Süleymaniye Camii, Yeni Cami, Rüstem Paşa Camii ve Fâtih Camii

  • • The View of the Mosque, Süleymaniye Mosque in the Background, The New Mosque, Rüstem Pasha Mosque and Fâtih Mosque

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Cami Giriş Kapısından Görünüm

• • The View from the Entrance Gate of the Mosque

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Kubbe Yazısı Fâtır Sûresi 41. Âyet. Yazılar sonraki yıllarda Hattat İsmail Hakkı Altunbezer tarafından yazılmıştır.

• • The Inscription on the Dome, The 41^st Verse of Surah Fatir. The inscriptions were written by the calligraphist Ismail Hakkı Altunbezer later on.

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

  • • Pencere Vitray Detayı

  • • The Detail of The Stained Glass

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • Minâreden Kubbe ve Boğaz

  • The Dome from the Minaret and the Bosphorus

  
  

Takkeci İbrahim Ağa Camii

(ARAKİYECİ İBRAHİM AĞA CAMİİ)

Takkeci İbrahim Ağa Camii, Zeytinburnu ilçesinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Parkı içerisinde bulunmaktadır. Camiyi, Sultan III. Murat döneminde arakiyecilik (takke) yapan İbrahim Ağa, 1592 yılında inşa ettirmiştir. Caminin yakınında sıbyan mektebi ve bir sebil de bulunmaktaydı. Çatısı kiremitle örtülü olmakla birlikte içeriden 5,5 metre çapında ahşap bir kubbesi vardır. Kubbe göbeğindeki daire içine İsrâ sûresinin 84. âyetinin ilk kısmı işlenmiştir: “De ki: Herkes kendi mizaç ve karakterine göre iş yapar.” Ayet dairesel bir biçimde güzel bir kompozisyonla dört defa yazılmıştır. Eserin duvarlarını pencere kemerlerinin tepelerine kadar kaplayan, çini panolarda ve çini kaplı mihrâbda yer alan İznik çinileri döneminin en güzel örneklerini temsil etmektedir. Olağanüstü güzellikteki bu çiniler üretildikleri dönemin en karakteristik eserleri arasındadır. Üretim teknikleri, renkleri ve kompozisyonlarıyla benzerlerinden çok daha nitelikli oldukları görülmektedir. Pencerelerin arasında yer alan çini panolar çiçek bahçelerini anımsatmaktadır. Desenler arasında sümbüller, enginar çiçekleri, çin bulutları, karanfiller, laleler, şakâyıklar, bahar çiçekleri bulunmaktadır. Bunların son derece uyumlu ve dengeli bir şekilde kompozisyonlarda yer aldıkları görülmektedir. Mihrâb duvarının bitiminde yer alan panolar üzüm salkımları ve asma yaprakları ile süslüdür. Sanat Tarihçisi Prof. Dr. Semavi Eyice bu küçük ama sanatsal açıdan çok kıymetli cami hakkında şöyle demektedir: “Takkeci İbrahim Ağa Camii İstanbul'un küçük camileri içinde en güzel olanıdır çünkü içerideki değerli İznik çinileri ve ahşap kısımlarındaki altın yaldızlı nakışlar, birçok büyük cami bir tarafa, bazı selâtin camilerini bile kıskandıracak özellik ve güzelliktedir” Takkeci İbrahim Ağa ve oğlu Halil Çavuşun kabirleri de hazîrede bulunmaktadır. Caminin on altıgen gövdeli minâresi, sarkıt mukarnasları olan tek şerefelidir.

Takkeci İbrahim Ağa Mosque is located within the Istanbul Metropolitan Municipality Culture Park in Zeytinburnu district. The Mosque was built by Ibrahim Agha, who was engaged in kufi business during the period of Sultan Murat III, in 1592. There was a primary school and a public fountain near the mosque. Although its roof is covered with tiles, it has a wooden dome with a diameter of 5.5 meters from the inside. The first part of the 84th verse of Surah Isra is engraved in the circle of the center of the dome: “Say: Everyone acts according to his manner” The verse is written four times in a circular form with a beautiful composition. Iznik tiles, which cover the walls of the mosque up to the tops of the window arches, on the tile panels and on the tiled niche, represent the best examples of the period. These extraordinarily beautiful tiles are among the characteristics of its period. It is seen that these tiles are much more high quality than their counterparts with regards to their production technique, colors, and compositions. The tile panels placed between the windows are a reminiscent of flower gardens. Patterns include hyacinths, artichoke flowers, clouds, carnations, tulips, peonies, and spring flowers. It is seen that they are arranged in compositions that are very harmonious and balanced. The panels at the end of the niche wall are decorated with patterns of grapes and vine leaves. The Art Historian Prof. Semavi Eyice has said the following words about this small yet artistically very valuable mosque: “The Takkeci İbrahim Ağa Mosque is the most beautiful of Istanbul's small mosques because the precious İznik tiles inside and the gilded embroideries on the wooden parts are of such a quality and beauty that not only many large mosques but even some Selatin mosques would envy its beauty.” The graves of Takkeci İbrahim Ağa and his son Halil Çavuş are also in the graveyard. The hexagonal minaret of the mosque has a single minaret balcony with muqarnas6 pendants.

^-----

⁶Muqarnas is a form of ornamented vaulting in Islamic architecture, (t/n)

======

• • İstanbul’un En Güzel Küçük Camilerinden Biri Olan Takkeci İbrahim Ağa Camii’nin Dışarıdan Görünümü

• • The Exterior View of Takkeci İbrahim Ağa Mosque, One of the Most Beautiful Small Mosques in Istanbul

• • Son Cemaat Yerinden Caminin Görünümü

• • The View of the Mosque from the Last Congregation Place

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Özgün Çinileri ve Kalem İşleri ile Ziyaretçilerini Kendine Hayran Bırakan Caminin Genel Görünümü

• •    The General View of The Mosque, Which Amazes Its Visitors with Its Authentic Tiles and Pen Works

  
  
  
  
  
  
  
  

• Kubbe Yazısı, İsrâ Sûresi 84. Âyetin İlk Kısmı

• The Inscription on the Dome, The 84th Verse of Surah Isra

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Yan Cepheden Kubbe

• • The Dome from the Side Front

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

Üstteki Sol Fotoğraf / The Photograph on the Left Above

• • Çini ve Hat Detay, Besmele-i Şerîf

• • The Detail of Tile and Calligraphy The Blessed Basmala

Üstteki Sağ Fotoğraf / The Photograph on the Right Above

• • Çini ve Hat Detay, Bir Salavat “Ve Sallallâhu Alâ Seyyidinâ Muhammed’in ve Âlihi ve Sahbihî Ecmaîn”

• • The Detail of Tile and Calligraphy Divine Blessings of the Prophet “Ve Sallallâhu Ala Seyyidinâ Muhammed'in ve Âlihi ve Sahbihî Ecmaîn"

Alttaki Fotoğraf / The Photograph on the Below

• • Caminin Özgün Çinilerinden Detay

• • The Detail of the Authentic Tiles of the Mosque

  
  
  
  
  
  
  
  

Üstteki Sol Fotoğraf / The Photograph on the Left Above

• • Üst Galeriyi Taşıyan Sütun ve Kemerlerin Üzerindeki Etkileyici Süsleme Detayları

• • The Impressive Ornamental Details on the Pillars and the Arches Carrying the Upper Gallery

Üstteki Sağ Fotoğraf / The Photograph on the Right Above

• Kemer Üzerinde Özgün Süsleme Detayları

• •    The Authentic Ornament Details on the Belt

Alttaki Fotoğraf / The Photograph on the Below

• Kemer Üzerinde Kalem İşi Süsleme Detayı

• The Pen Work Ornament Detail on the Belt

• • Caminin Özgün Çinilerinden Detaylar

• • The Detail of the Authentic Tiles of the Mosque

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Çini Kaplı Mihrâbdan Detay, Âl-i İmrân Sûresinin 39. Âyetinin Başlangıç Kısmı

• • The Detail from the Tiled Niche, The Beginning of the 39^th Verse of the Surah Âl-i İmrân

  

Taksim Camii

Taksim Camii, Beyoğlu ilçesinde Taksim Meydanında yer almaktadır. Eser, Sur Yapının Yönetim Kurulu Başkanı Z. Altan Elmas ve kardeşleri Cem Hakan Elmas, Ufuk Elmas ile Atilla Elmas tarafından inşa edilerek vakfedilmiştir. Caminin inşaatına 17 Şubat 2017 tarihinde başlanmış, eser 28 Mayıs 2021 tarihinde ibadete açılmıştır. Taksim Camii’nin mimarları olan Yüksek Mimar Şefik Birkiye ve Dr. Mimar Selim Dalaman, projelerini hazırlarken “Art Deco” mimarî tarzından esinlendiklerini ve geçmişin izlerini geleceğe taşımayı arzu ettiklerini belirtmişlerdir. Eserin ana kubbesinin yüksekliği 33, çapı ise 28 metredir. Caminin hat yazıları Hattat Davut Bektaş ve Nakkaş Adem Turanın kaleminden çıkmıştır. Ana kubbenin ortasına Fâtiha sûresi işlenmiştir: “Rahmân ve rahim olan Allah'ın adıyla. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Rahmân ve rahim. Ödül ve ceza gününün tek hâkimi. (Rabbimiz!) Ancak sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz. Bizi dosdoğru yola ilet; nimetine erdirdiklerinin yoluna; gazaba uğramışların yoluna da, dalâlete sapmışların yoluna da değil! Âmin!” Ana mekânın kubbe kasnağında Âl-i İmrân sûresi, ana mekân orta kuşak yazısında ise Bakara sûresinin 285 ve 286. âyetleri ile Haşr sûresinin 20-24. âyetleri bulunmakladır. İç süslemelerinde ve hat sanatı uygulamalarında “naht” tekniği kullanılan camide Mimar Altan Elmas bizzat kendisi mihrâb, minber ve kürsünün tasarımında yine geleneksel öğeleri modern bir yorumla sentezlemeyi tercih etmiştir. Mihrâb tasarımındaki esmâ-i hüsnâ, Hattat Davut Bektaş telifi ile “istif” yazılmıştır. Eserin kubbe kaplamalarında bu proje için özel olarak üretilmiş titanyum-çinko alaşımı kullanılmıştır. Caminin inşaatı esnasında üç bin metrekarelik alana titanyum-çinko alaşımı ile kubbe ve çatı kaplaması yapılmıştır. Cephelerde kullanılan mermerler ise Bursa ve Antalya Demre'deki ocaklardan getirilmiş olan taşlardan oluşmuştur. Caminin zeminindeki deve tüyü rengi halı Manisa’da özel olarak dokunmuştur. Eseri, 12 metre çapındaki ve yaklaşık 20 metre boyundaki altmış ışıklı avize aydınlatmaktadır. Caminin, uzunlukları 61 metre olan iki minâresinin ikişer şerefesi bulunmaktadır. İbadet alanlarının yanı sıra camide yer alan dijital kütüphanesi, kitap okuma, dinlenme ve sergi alanlarıyla Taksim Camii İstanbul’un en önemli kültür sanat merkezlerinden biri olacak şekilde tasarlanmıştır.

Taksim Mosque is located in Taksim Square of Beyoğlu district. The mosque was built and donated by the Chairman of the Board of Sur Yapı (Construction) Z. Altan Elmas and his brothers Cem Hakan Elmas, Ufuk Elmas and Atilla Elmas. The construction of the mosque began on February 17, 2017, and it was open for worship on May 28, 2021. The Master Architect Şefik Birkiye and the Architect Dr. Selim Dalaman stated that during their preparation of their project, they were inspired by the “Art Deco” architectural style and they wanted to carry the traces of the past to the future. The height of the main dome of the mosque is 33 meters and its diameter is 28 meters. The calligraphy of the mosque was from the pen of Calligrapher Davut Bektaş and the Muralist Adem Turan. Surah Fatiha is engraved in the middle of the main dome: “In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful. Praise be to Allah, the Cherisher and Sustainer of the worlds; Most Gracious, Most Merciful; Master of the Day of Judgment. Thee do we worship, and Thine aid we seek. Show us the straight way, The way of those on whom Thou hast bestowed Thy Grace, those whose (portion) is not wrath, and who go not astray. Ameen!” There are verses from the surah of Âl-i İmrân on the drum of the dome of the main space and the 285th and 286th verses of Surah Baqarah and the 20-24th verses of Surah Hashr are inscribed in the middle belt of the main place. Architect Altan Elmas himself preferred to synthesize traditional elements with a modern interpretation in the design of the niche, the pulpit and preacher’s lectern in the mosque, where the naht technique was used in its interior decorations and calligraphy applications. The beautiful names of Allah (C.C.) in the design of the niche were written by the calligrapher Davut Bektaş in istif style. Titanium-zinc alloy specially produced for this project was used in the dome coatings of the work. During the construction of the mosque, the dome and roof covering were made with titanium-zinc alloy on an area of three thousand square meters. The marbles used on the fronts are composed of stones brought from the quarries in Bursa and Antalya Demre. The camel hair carpet of the mosque was specially woven in Manisa. The mosque is illuminated by sixty luminous chandeliers with a diameter of 12 meters and a height of about 20 meters. The two minarets of the mosque, each of which are 61 meters long, have two minaret balconies. Taksim Mosque is designed to be one of the most important cultural and artistic centers of Istanbul, with its digital library, reading, recreation and exhibition areas, in addition to being a sanctuary.

^-----

⁷Naht is the art of shaping the tree by carving it in fretwork. (t/n)

⁸Istif is a calligraphy style when calligraphers make the most beautiful composition of the phrase they are going to write, after long trials, with appropriate writing types. In this art, it is essential that letters and words are arranged in a line order.

=====

• • Yıllara Tanıklık Eden Taksim Atatürk Heykeli ile Birlikte Caminin Dışarıdan Görünümü

• • The Outer View of the Mosque with Taksim Atatürk Statue that Witnessed Years of History

• • Geçmişin İzlerini Geleceğe Taşımayı Amaçlayarak İnşa Edilen Caminin İçeriden Görünümü

• • The Inside View of the Mosque Built with the Purpose of Carrying Traces of the Past to the Future

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İçeriden Kubbenin Görünümü

• • The View of the Dome from Inside

  
  
  
  
  
  
  
  

  • • Kubbe Yazısı, Fâtiha Sûresi. Caminin hat yazıları Hattat Davut Bektaş ve Nakkaş Adem Turan’a aittir.

  • • The Inscription of the Dome, Surah Fatiha. The Calligraphy Inscriptions of the Mosque were written by the Calligraphist Davut Bektaş and the Muralist Adem Turan.

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Yan Cepheden Görünüm

  • • The View from the Side Front

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Üst Galeriden Görünüm

• • The View from the Upper Gallery

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Modern ve Geleneksel Unsurları Sentezleyen Caminin Mihrâb Tarafından Görünümü

• •    The View of the Niche of the Mosque Synthesizing Modern and Traditional Elements

  
  
  
  
  
  
  
  

• • “Allah (C.C.)” Yazılı Levha

• • The Plate “Allah (C.C.)"

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Türkiye’nin En Ünlü Meydanı Olan Taksim Meydanı, Arka Solda Tüm İhtişamıyla Yeni Yapılan Atatürk Kültür Merkezi

• • The Dome from Minaret and Taksim Square, Turkey's Most Famous Square, Newly Built Atatürk Cultural Center in All Its Magnificence on the Back Left

  

  Teşvikiye Camii

  
  
  
  

  Teşvikiye Camii, Şişli ilçesinde Teşvikiye Mahallesinde bulunmaktadır. Bugün Teşvikiye’de bulunan caminin yerinde, Sultan III. Selim tarafından 1795 yılında yaptırıldığı bilinen bir başka cami bulunmaktaydı. Bu caminin yerine Sultan Abdülmecid tarafından 1854 yılında mevcut cami inşa ettirilmiştir. Eser, Sultan II. Abdülhamid döneminde 1877 ve 1891-1892 yıllarında onarım görmüştür. Yapının Sultan III. Selim dönemindeki ilk mimarının, Krikor Amira Balyan olduğu düşünülmektedir. Sultan Abdülmecid döneminde ise Mimar Garabet Balyan ve oğlu Nikoğos Bey beraber çalışmıştır. Kapı üzerindeki kitâbe “1794” tarihlidir. Esas caminin ön cepheden algılanamadığı görülmektedir. Hünkâr kasrının caminin esas mekânını aşmakta olan boyutu caminin görülmesine imkân tanımamaktadır. Eserde mimarî olarak Avrupa neo-klasik akımının özelliklerine rastlanmaktadır. Caminin içerisinde, mihrâbın iki yanında birer pencere, sağ ve sol duvarlarda ise üçer pencere bulunmaktadır. Minberin üzerinde işlemeli bir taş ve üzerinde külâhı bulunmaktadır. Ahşaptan yapılmış beş köşeli vaaz kürsüsü doğu cephedeki iki pencere arasında yer almaktadır. Kürsünün gövdesi caminin bütünüyle uyumlu olacak şekilde altın yaldızlı akant yapraklarıyla süslenmiştir. Ahşap kubbe yerden sadece 7 metre yüksekliktedir ve sekiz dilimden oluşmaktadır. Diğer camilerden farklı olarak kubbe alt kasnağı bu camide bulunmamaktadır, duvarlar kubbeye doğrudan bağlanmıştır. Kubbe içi zarif barok kalem işleri ve bitkisel bezemelerle süslenmiştir. Yapının geniş avlusunda rivayete göre Sultan III. Selim’in 1790 ve Sultan II. Mahmud’un 1811 yıllarında talim yaptıkları “nişan taşlan” vardır. Caminin tek şerefeli tek minâresi bulunmaktadır.

  Teşvikiye Mosque is located in Teşvikiye Neighborhood of Şişli district. There was another mosque known to have been built by Sultan Selim III in 1795 on the site of the mosque in Teşvikiye today. The current mosque was built by Sultan Abdülmecid in 1854 in the place of this mosque. The work was repaired in 1877 and 1891-1892 during the reign of Sultan Abdülhamid II. The first architect of the mosque during Sultan Selim III period was considered to be Krikor Amira Balyan. Architect Garabet Balyan and his son Nikoğos Bey worked together on the mosque during the reign of Sultan Abdülmecid. The epitaph on the door is dated “1794”. One can see that the main mosque cannot be distinguished from the front. The size of the sultan’s pavilion, which exceeds the main space of the mosque, does not allow the mosque to be seen. The architectural features of the European neo-classical movement are observed in this mosque. There is one window on each side of the niche and three windows on the right and left walls inside the mosque. There is an inlaid stone on the pulpit and a cone on the stone. The five-cornered pulpit made of wood is located between the two windows on the east façade. The body of the lectern is decorated with gilded acanth leaves in harmony with the whole of the mosque. The wooden dome is only 7 meters above the ground and consists of eight branches. Unlike other mosques, the lower pulley of the dome is not present in this mosque, the walls are directly connected to the dome. The interior of the dome is decorated with elegant baroque pen work and floral ornaments. According to the hearsay, there are “target stones” in the large courtyard of the structure which were used in practice by Sultan Selim III in 1790 and by Sultan Mahmud II in 1811. The mosque has a single minaret with a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • Caminin Dışarıdan Görünümü ve Nişantaşı

  • The Exterior of the Mosque and Nişantaşı

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Caminin Girişten Genel Görünümü

• • The General View of the Mosque from the Entrance

• Sag Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Barok Kalem İşleri ve Bitkisel Bezemelerle Süslü Kubbe

• •    The Dome Decorated with Baroque Pen Works and Herbal Patterns

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Barok Kalem İşleri ve Bitkisel Bezemelerle Süslü Kubbe

• • The Dome Decorated with Baroque Pen Works and Herbal Patterns

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Ahşap ve Beş Köşeli Vaaz Kürsüsü ile Caminin Genel Görünümü

• • The General View of the Mosque and the Wooden Pentagonal Preacher's Lectern

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Balkon Parmaklığından Görünüm

• • The View from the Balcony Railing

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Altın Yaldız Bezemeli Minber (Kelime-i Tevhid) ve Mihrâb (Âl-i İmrân Sûresinin 39. Âyetinin Başlangıç Kısmı) Hatları

• • The Calligraphy of the Gilded Pulpit (The Statement of Tawheed) and the Niche (The Beginning Part of the Verse 39 of Surah Âl-i İmrân)

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Altın Yaldız Bezemeli Mihrâbdan Detay ve Kubbe

• • The Detail of the Gilded Niche and the Dome

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Minâreden Kubbe ve Nişantaşı’nın Genel Görünümü

• •    The Dome from the Minaret and the General View of Nişantaşı

  

  Üsküdar Büyük Selimiye Camii

  
  
  
  

  Sultan III. Selim tarafından inşa ettirilen Büyük Selimiye Camii, Üsküdar ilçesinde bulunmaktadır. Selimiye Kışlasının yanında yer alan cami, özellikle asker ibadetgâhı olarak 1805 yılında inşa ettirilmiştir. Hassa baş mimarı Mehmed Arif Ağa zamanında başlanan cami inşaatı Mimar Ahmed Nûreddin Ağa döneminde bitirilmiştir. Külliye; cami ile birlikte sıbyan mektebi, hamam, çeşme ve Küçük Selimiye Mescidinden oluşmaktaydı. “Osmanlı Barok” üslûbu ile yapılmış caminin bazı detaylarında “ampir üslûbu” kullanılmıştır. Cami tek kubbeli olup kubbenin çapı 14,6 metredir, kubbenin yerden yüksekliği ise 25,7 metredir. Kubbe yirmi dört revzen pencereyle aydınlatılmıştır. Pencerelerin üst seviyesinden silme kornişle dönülmesi kubbeye derinlik hissi vermiştir. On altı dilime bölünmüş olan kubbenin her dilim boşluğuna bir büyük şems ve beş küçük süsleme unsuru, bir tığ üzerinde yerleştirilmiştir. Kubbenin merkezine Nûr sûresinin 35. âyeti işlenmiştir: “Allah göklerin ve yerin nûrudur. Onun nûrunun misali, içinde kandil bulunan bir kandilliktir Kandil bir cam içindedir, cam inciyi andıran bir yıldızdır; (bu kandil) doğuya da batıya da ait olmayan, yağı neredeyse ateş dokunmasa bile ışık veren mübarek bir zeytin ağacından yakılır. Nûr üstüne nûr Allah nûruna dilediğini kavuşturur Allah insanlar için misaller veriyor, Allah her şeyi hakkıyla bilmektedir.” Kubbenin celi sülüs hatları ilerleyen yıllarda Hattat İsmail Hakkı Altunbezer tarafından yazılmıştır. Camide yer alan diğer bazı yazı ve kitâbeler ise Hattat Çarşambalı Arif Bey'e aittir. Alt pencerelerin üzerinde altın yaldızlı “Fetih sûresi” bandı üç duvarda da yer almıştır. Caminin dört köşesinde orta kubbeyi, kemerlerle birlikte taşıyan köşeli sütunlar vardır. Dışarıda bu sütunların üzerine ağırlık kuleleri yerleştirilmiştir. Asimetrik yapısıyla dikkat çeken hünkâr mahfili simetriden uzak duran bir yaklaşımla inşa edilmiştir. Caminin dış cephesinde, mimarî detaylarındaki özenle görenleri kendine hayran bırakan simetrik olarak yapılmış iki kuş evi bulunmaktadır. İstanbul’da vefat eden Kara Kuvvetleri mensubu subaylar genelde son yolculuklarına Selimiye Camiinden uğurlanmaktadır. Selimiye Kışlası Muhafız Bölüğü tarafından gerçekleştirilen askerî cenaze törenleri bu camide gerçekleşmektedir. Eserin tek şerefeli iki minâresi bulunmaktadır.

  The Great Selimiye Mosque, built by Sultan Selim III, is located in Üsküdar district. The mosque, located next to the Selimiye Barracks, was built in 1805, as a sanctuary for the soldiers in particular. The construction of the mosque, which began during the reign of the chief architect of Hassa, Mehmed Arif Ağa, was completed during the reign of Architect Ahmed Nûreddin Ağa. The complex consisted of the mosque, a primary school, a Turkish bath, a fountain and Little Selimiye Masjid all together. The “empiric style” was used in some details of the mosque, which was built in the “Ottoman Baroque” style. The mosque has a single dome. The diameter of the dome is 14.6 meters, and the height of the dome from the ground is 25.7 meters. The dome is illuminated by twenty-four arch windows. The molding cornice at the top of the windows gave the dome a feeling of depth. The dome, which is divided into sixteen parts, has a large şems pattern on each branch of the dome with five small ornaments on a crochet hook. In the center of the dome, the 35th verse of the Surah Nur is engraved: “Allah is the Light of the heavens and the earth. The similitude of His light is as a niche wherein is a lamp. The lamp is in a glass. The glass is as it were a shining star. (This lamp is) kindled from a blessed tree, an olive neither of the East nor of the West, whose oil would almost glow forth (of itself) though no fire touched it. Light upon light. Allah guideth unto His light whom He will. And Allah speaketh to mankind in allegories, for Allah is Knower of all things.” The jali thuluth calligraphy of the dome was written by Calligrapher İsmail Hakkı Altunbezer in the following years. Some other epitaphs and inscriptions in the mosque belong to Calligrapher Carsambali Arif Bey. The gilded “Fatih Surah” band is exhibited on all three walls above the lower windows. There are angular pillars carrying the middle dome together with the arches in the four corners of the mosque. Weight towers were placed on these pillars outside. The sultan’s platform, which draws attention with its asymmetrical structure, was built with an approach that avoids symmetry. On the exterior of the mosque, there are two symmetrically built birdhouses that impress those who carefully observe them with its architectural details. The Land Forces officers who pass away in Istanbul are sent off on their last journey usually from Selimiye Mosque. The Military funeral ceremonies performed by the Selimiye Barracks Guard Corps are held in this mosque. The mosque has two minarets with a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • • Üsküdar Büyük Selimiye Camii ve Selimiye Kışlası

  • • The Great Selimiye Mosque and Selimiye Barracks

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Ana Giriş Kapısından Caminin Genel Görünümü

• The General View of the Mosque from the Main Entrance Gate

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İçeriden Kubbe

• • The Dome from Inside

  
  
  
  
  
  
  
  

  • • Daha Sonraki Yıllarda Ünlü Hattat İsmail Hakkı Altunbezer Tarafından Yazılan Celî Sülüs Kubbe Yazısı, Nûr Sûresi 35. Âyet

  • • The Jali Thuluth Script, the 35^th Verse of Surah Nur, on the Dome Written by the Famous Calligrapher İsmail Hakkı Altunbezer in the Later Years

  • Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Yan Cepheden Görünüm

  • • The View from the Side Front

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • İncelikle İşlenmiş Mermer Mihrâb

• • The Gracefully Built Marble Niche

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Mihrâbdan Kalem İşleriyle Süslü Caminin Genel Görünümü

• •    The General View of the Mosque from the Niche Embellished with Pen Works

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Üst Galeriden Görünüm

• • The View from the Upper Gallery

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Görünüm, Arkada Selimiye Kışlası

• • The View and the Dome from the Minaret, Selimiye Barracks in the Background

  

  Üsküdar Mihrimah Sultan Camii

  
  
  
  

  Mihrimah Sultan Camii, Üsküdar ilçesinde sahilde yer almaktadır, bu sebeple “İskele Camii” olarak da anılır. Eseri, Kanûnî Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah Sultan, 1548 yılında Mimar Sinan’a inşa ettirmiştir. Bu cami, büyük usta Mimar Sinan’ın Üsküdar’da inşa ettiği ilk eserdir. Mimar Sinan’ın, Kanûnî Sultan Süleyman tarafından mimarbaşı olarak vazifelendirilmesinin ardından Şehzade Külliyesi’nin inşaatı sürerken inşasına başlamış olduğu Mihrimah Sultan Camii bir külliye olarak tasarlanmıştır. Yapı; cami, medrese, imaret, sıbyan mektebi, tabhâne ve çeşme gibi eserlerden oluşmaktaydı. Caminin; 24,2 metre yüksekliğinde ve 11,4 metre çapındaki kubbesini dört adet pandantif taşımaktadır. Ayrıca camide üç adet de yarım kubbe bulunmaktadır. Kubbe merkezinde yer alan hüsnühatta siyah zemine altın rengi ile esmâ-i hüsnâ’dan [Allah’ın (C.C.) en güzel isimleri] “Ey Hakîm olan Allah, ey kavî olan Allah, ey Rahmân olan Allah, ey Rahim olan Allah, ey Mübdi’ olan Allah, ey Berr olan Allah” mealindeki isimler yazılmıştır. Sultan camilerine has çifte minâresi tek şerefelidir. Mihrimah Sultanın ileriki yaşlarında yaptırdığı yine kendi ismiyle anılan bir başka cami de Edirnekapı’dadır. Yine Mimar Sinan tarafından yapılmıştır (Bkz sayfa 122). Bu caminin yeri için Edirnekapı’nın en yüksek tepesi uygun bulunmuştur. Sultanın Farsça “Mihrimah” olan adı “Güneş ile Ay” anlamını taşımaktadır. Matematik konusunda büyük bir usta olan Mimar Sinan, Mihrimah Sultan için inşa ettiği bu iki külliyenin içinde yer alan camilere günümüzde duyanları dahi etkileyen bir gizem saklamıştır. Sultanın “Güneş ile Ay” anlamındaki ismini sembolize etmek istercesine yılın bahar aylarına denk gelen bazı günlerinde güneş bir caminin arka cephesinden batmaktayken diğer caminin ardından ise ay doğmaktadır.

  Mihrimah Sultan Mosque is located on the shore of Üsküdar district. For this reason, it is also referred to as the “The Port Mosque”. It was built by Mimar Sinan in 1548 with the request of Mihrimah Sultan, the daughter of Sultan Suleiman the Magnificent. This mosque is the first work built by the great master Mimar Sinan in Üsküdar. Mihrimah Sultan Mosque was designed as a complex, which Mimar Sinan began to build while the Şehzade Complex was under construction, after he was appointed as chief architect by Suleiman the Magnificent. The structure was designed as a complex. It consisted of the mosque, a madrasa, a soup kitchen, a primary school, a shelter and a fountain. The dome of the mosque, which is 24.2 meters high and 11.4 meters in diameter, is carried by four pendentives. There are also three half domes in the mosque. In the calligraphy in the center of the dome, Esmâ-i Husnâ [the most beautiful names of Allah (C.C.)] are written in gold on a black background. “The All-Wise, The Almighty, The Most Gracious, the Most Merciful, The Source of All Goodness” It has a double minaret with a single minaret balcony which is unique to Sultan mosques. Another mosque, which was built by Mihrimah Sultan in her later years, and also named after her, is in Edirnekapi. It was also built by Mimar Sinan (See page 122). The highest hill of Edirnekapi was found suitable for the location of this mosque. The name of the Sultan, which is “Mihrimah”, means “Sun and Moon” in Persian. Mimar Sinan, who is a great master in mathematics, hid a mystery in the mosques located in these two complexes that he built for Mihrimah Sultan, which impresses even those who hear it today. As if to symbolize the Sultan’s name meaning “Sun and Moon”, on some days in the spring months of the year, the sun sets at the back of one mosque, while the moon rises after the other mosque.

  
  
  
  
  

  • • Büyük Usta Mimar Sinan’ın Anadolu Yakasında Yaptığı İlk Yapı Olan Mihrimah Sultan Camii

  • • Mihrimah Sultan Mosque, the First Structure Built by the Great Master Mimar Sinan on the Anatolian Side

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Mihrâbdan Caminin Genel Görünümü ve Kubbe

• The General View of the Mosque from the Niche and the Dome

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İçeriden Etkileyici Kubbe

• • The Impressive Dome from Inside

  
  
  
  
  
  
  • • Kubbe Yazısı, Esmâ-i Hüsnâ

  • • The Inscription on the Dome, the Most Beautiful Names of Allah

  
  
  
  
  
  
  

  • Üst Galeriden Görünüm

  • The View from the Upper Gallery

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • İçeriden Etkileyici Kubbe

  • • The Impressive Dome from Inside

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Yan Cepheden Kubbe

• The Dome from the Side Front

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Üsküdar Sahili

• • The Dome and Üsküdar Coast from the Minaret

  

  Üsküdar Yeni Vâlide Camii

  
  

  (GÜLNÛŞ EMETULLAH SULTAN CAMİİ)

  
  
  
  

  Üsküdar Yeni Vâlide Camii, Üsküdar ilçesinde Marmaray Üsküdar istasyonunun ardında yer almaktadır. Eser, Sultan III. Ahmed’in validesi Gülnûş Emetullah Vâlide Sultan tarafından Mimar Bekir’e 1710 yılında inşa ettirilmiştir. Külliye olarak inşa edilen yapı; cami, hünkâr kasrı, dükkânlar, imaret, sıbyan mektebi, sarnıç, türbe, sebil ve çeşmeden oluşmaktaydı. Caminin kubbesini dört fil ayağı taşımaktadır. Kubbenin merkezine Fâtır sûresinin 41. âyeti nakşedilmiştir: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Kubbeyi taşıyan sekiz aslan göğsünün merkezinde hüsnühat yazılar yer alır. Ayrıca dört yarım kubbe ve dört kemer de desenlerle bezelidir. Kubbenin kasnağında yirmi dört adet pencere bulunmaktadır. Duvarda yer alan celi sülüs levhalardaki âyetler Sultan III. Ahmed in kaleminden çıkmış olup Mustafa Ağa'ya işlettirilmiştir. Avlunun zemini mermer kaplıdır ve üç tarafı on dört sütunun taşıdığı on yedi kubbeli revâk ile çevrilmiştir. Avlunun ortasında sekiz yüzlü şadırvan ve şadırvanın dört yüzünde kuşların su içebilmesi için küçük mermer yalaklar bulunmaktadır. Caminin dış duvarlarında bulunan zarif “kuş evleri” caminin dikkat çekici bir başka özelliği olarak öne çıkmaktadır. Bu kuş evlerinin daha sonraki dönemde inşa edilmiş camilere de öncülük ettiği görülmektedir. Caminin ikişer şerefeli iki minâresi vardır.

  Üsküdar Yeni Valide Mosque is located in Üsküdar district, behind Üsküdar station of Marmaray rail line. It was built by Architect Bekir in 1710 with the request of the mother of Sultan Ahmed III, Gülnûş Emetullah Valide Sultan. The structure, which was built as a complex, consisted of the mosque, the sultan’s pavilion, shops, a soup kitchen, a primary school, a cistern, a tomb, a public fountain and a drinking fountain. Four massive pillars carry the dome of the mosque. In the center of the dome, the 41st verse of Surah Fatir is engraved: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” There are calligraphy writings in the center of the eight lion chests that carry the dome. The four half-domes and four arches are decorated with patterns. There are twenty-four windows on the drum of the dome. The verses on the jali thuluth plates on the wall came from the pen of Sultan Ahmed III and they were reflected on the plates by Mustafa Ağa. The floor of the courtyard is covered in marble and is surrounded on three sides by a portico with seventeen domes supported by fourteen pillars. There is an eight-sided fountain in the middle of the courtyard and there are small marble troughs on four faces of the fountain so that the birds can drink water. The elegant “birdhouses” on the outer walls of the mosque stand out as another striking feature of the mosque. It is seen that these birdhouses also pioneered mosques built in the later period. The mosque has two minarets with two minaret balconies.

  
  
  
  
  

  • • Klasik Osmanlı Mimarisinin Son ve Lâle Devri’nin En Önemli Örneği Olan Caminin Dışarıdan Görünümü

  • • The External View of the Mosque, the Last Example of the Classical Ottoman Architecture, and the Most Important Example of the Tulip Era

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Yan Cepheden Kubbe

• The Dome from the Side Front

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Kubbe

• •    The Dome

  
  
  
  

  • Üst Galeri Detay

  • The Detail from the Upper Gallery

  
  
  
  
  
  
  

  • Klasik Üsluptaki Minberden Detay

  • The Detail from the Pulpit of Classical Style

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • Kubbe Yazısı, Fâtır Sûresi 41. Âyet

  • The Inscription on the Dome, The 41^st Verse of Surah Fâtir

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Üst Galeriden Kubbe

• The Dome from the Upper Gallery

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Cami Avlusu ve Şadırvan

• •    The Courtyard of the Mosque and the Fountain

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Ecdadın İnce Ruhluluğunun Nişanesi, İstanbul’daki En Güzel Kuş Evlerinden Biri

• • The Reflection of the Kind Spirit of Our Ancestors, One of the Most Beautiful Bird Houses in Istanbul

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe, Caminin Bir Diğer Minâresi ve Üsküdar Sahili

• • The Dome from the Minaret, Another Minaret of the Mosque and Üsküdar Coast

  

  Vâlide-i Atîk Camii

  
  

  (TOPTAŞI CAMİİ / ATİK VALİDE SULTAN CAMİİ)

  
  
  
  

  Valide-i Atik Camii, Üsküdar ilçesinde Toptaşı’nda yer almaktadır. Cami, Sultan II. Selim’in eşi, Sultan III. Murad’ın validesi Nurbânû Valide Sultan tarafından 1583 yılında Mimar Sinan’a inşa ettirilmiştir. Bir külliye olarak inşa edilen yapı; cami, kervansaray, imaret, dârüşşifâ, medrese, sıbyan mektebi, dârülhadis (hadis okutulan yer), dârülkurrâ (Kur’ân-ı Kerîm öğretilen yer), aşhane, tabhâne, hamam, sebil, mezarlık hazîresi ve çeşmelerden oluşmaktaydı. Vâlide-i Atik Camii, Anadolu yakasının en büyük külliyesidir. Kervansaray bölümü günümüzde Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesine tahsis edilmiştir. Vâlide Nurbânû Sultan 1583 yılında vefat ettikten sonra da külliye inşaatı devam etmiş, inşaatın tamamlanması 1588 yılını bulmuştur. Avluyu kuşatan revâklar otuz altı mermer sütunla taşınmakta olup üzerleri kubbelerle örtülüdür. Avlunun ortasında kubbeli bir şadırvan mevcuttur. Avlu duvarının dış yüzeyinde dört adet sivri kemerli çeşme yer almaktadır, 12,7 metre çapındaki ana kubbenin merkezine sülüs hatla Fâtır sûresinin 41. âyeti işlenmiştir: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiçkimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Yan kubbelerdeki kalem işlerinde rûmî ve hatâyî türü bitki motifleri yer alır. Ana kubbe, köşelerde dört yarım kubbe ve yarım kubbeli bir mihrâb nişiyle çevrilidir. Mihrâb çıkmasının yan duvarları muhteşem İznik çinileri ile süslenmiştir. Vazodan fışkıran goncalanan dallar eşliğinde rengârenk lale, karanfil ve gül demetleriyle oluşturulan kompozisyonlar “cennet”in bir çağrışımı olarak yorumlanabilir. Pencerelerin üst hizasında bulunan mihrâbın ikiye ayırdığı yazı kuşağında Bakara sûresinin 255. âyeti (Ayetü’l-kürsî) bulunmaktadır. Lacivert zeminin üstüne beyaz renkte kaleme alınmış celî sülüs yazıların Hattat Hasan Üsküdârî’nin kaleminden çıktığı düşünülmektedir. Cami yüz on dört pencere ile aydınlatılmıştır. Nurbânû Sultan, eşi Sultan II. Selim’in yanına Ayasofya’daki türbesine defnedilmiştir. Yapının birer şerefeli iki minâresi bulunmaktadır.

  Valide-i Atik Mosque is located in Toptaşı of Üsküdar district. The mosque was built by Mimar Sinan in 1583 with the request of Nurbanu Valide Sultan, the wife of Sultan Selim II and the mother of Sultan Murad III. The structure, which was built as a complex consisted of the mosque, a caravanserai, a soup kitchen, a hospital, a madrasa, a primary school, A School for Hadith / The Traditions of the Prophet, peace be upon Him, a Quran school, a shelter, a bath, a public fountain, a cemetery and fountains. Valide-i Atik Mosque is the largest complex on the Anatolian side. Today, the Caravanserai section has been allocated to the Faculty of Fine Arts of Marmara University. After the death of Nurbanu Valide Sultan in 1583, the construction of the complex continued, and it was complete by 1588. The porticoes surrounding the courtyard are carried by thirty-six marble pillars and are covered with domes. There is a domed fountain in the middle of the courtyard. There are four pointed arched fountains on the outer surface of the courtyard wall. In the center of the main dome with a diameter of 12.7 meters, the 41st verse of Surah Fatir was engraved with a thuluth calligraphy: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” There are rumi and hatayi style plant motifs on the pen works on the side domes. The main dome is surrounded by four half-domes and a half-domed niche at the corners. The side walls of the niche are decorated with magnificent Iznik tiles. Compositions created with bunches of colorful tulips, carnations and roses accompanied by budding branches gushing out of the vase can be interpreted as a connotation of “paradise”. There is the 255th verse (Ayetü'l-kursi) of Surah al-Baqara on the inscription on the belt, which is located at the upper level of the windows and divided into two by the niche. The jali thuluth scripts written in white on a dark blue background are thought to come from the pen of Calligrapher Hasan Üsküdârî. The mosque is illuminated with one hundred and fourteen windows. Nurbanu Sultan was buried next to her husband Sultan Selim II in his tomb in Hagia Sophia. The structure has two minarets with a minaret balcony each.

  
  
  
  
  

  • • Caminin Bahçeden Görünümü

  • • The View of the Mosque from the Garden

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Cami Giriş Kapısından Genel Görünüm, Tamamen Beyaz Mermerden Yapılmış Klasik Üsluptaki Mihrâb

• • The General View from the Entrance Gate of the Mosque, The Classical Style Niche Made Entirely of White Marble

• Sag Sayfadaki Fotograf / The Photograph on the Right Page

• Kubbe

• The Dome

• • İnce İşçiliğiyle Dikkat Çeken Minber ve Kubbe

• • The Pulpit and the Dome Standing Out with Their Fine Workmanship

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kubbe Yazısı, Fâtır Sûresi 41. Âyet

• • The Inscription on the Dome, The 41^st Verse of Surah Fatir

  
  
  
  
  
  

• • Kur’ân-ı Kerîm Okuyan Bir Mümin, İznik Çinileri Detayı, Sedef ve Fildişi Kakmalarla Zenginleştirilmiş Geometrik Kompozisyonları ile Pencere Kanadı

• • A Believer Beading the Quran, The Detail of İznik Tiles, Geometric Compositions Enriched with Mother-of-Pearl and Ivory Inlays and the Window Sash

  
  
  
  
  

  • Çini Levha, Besmele-i Şerîf

  • The Tile Plate, The Blessed Basmala

  • Sâffât Sûresi 181 ve 182. Âyetler

  • Surah Sâffât, Verses 181 and 182

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Cami ve Hazîresinden Bir Mezar Taşı Detayı

• The Mosque and The Detail of a Tombstone from the Graveyard

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Üsküdar

• • The Dome from the Minaret and Üsküdar

  

  Yavuz Sultan Selim Camii

  
  
  
  

  Yavuz Sultan Selim Camii, Fatih ilçesinde Haliç’in yamacındaki Balat semtinde bulunmaktadır. Camiyi, Kanûnî Sultan Süleyman babası Yavuz Sultan Selim’e ithafen 1522 yılında Mimar Acem Ali’ye yaptırmıştır. Külliyede caminin yanı sıra sıbyan mektebi, imaret, hamam ve türbe bulunmaktaydı. On sekiz sütun üzerine oturan 33 metre yüksekliğinde ve 24,5 metre çapındaki kubbesinin merkezine Nûr sûresinin 35. âyeti işlenmiştir: “Allah göklerin ve yerin nûrudur. Onun nûrunun misali, içinde kandil bulunan bir kandilliktir Kandil bir cam içindedir, cam inciyi andıran bir yıldızdır; (bu kandil) doğuya da batıya da ait olmayan, yağı neredeyse ateş dokunmasa bile ışık veren mübarek bir zeytin ağacından yakılır. Nûr üstüne nûr. Allah nûruna dilediğini kavuşturur Allah insanlar için misaller veriyor, Allah her şeyi hakkıyla bilmektedir.” Kubbe, yirmi dört adet pencere ile çevrilmiştir. Kubbenin ağırlığı kemerlere yüklenmiştir, yardımcı kubbeler bulunmamaktadır. Pencerelerin üzeri 16. yüzyıla ait, örneği ender bulunan çini panolarla süslenmiştir. Sekiz sütun üzerinde yükselen hünkâr mahfilinin altı rengarenk çok kıymetli kalem işleriyle bezenmiştir. Ahşap kapıların ve pencerelerdeki iç kepenklerin harikulade sedef ve fildişi süslemelerle bezendiği görülmektedir. Avlu on sekiz sütunlu yirmi kubbeli revâklarla çevrilidir. Avlunun ortasında sekiz köşeli, sekiz sütunlu, saçaklı ve kubbeli şadırvan bulunmaktadır. Hilafeti Osmanlı soyuna taşıyan ve ilk Türk Islâm Halifesi olan Yavuz Sultan Selim’in Mimar Sinan’a inşa ettirilen türbesi, cami bahçesinde yer almaktadır. Son halife Abdülmecid Efendinin Mimar Garabet Balyana inşa ettirilen türbesi de burada bulunmaktadır. Caminin 38 metre yüksekliğinde tek şerefeli iki minâresi bulunmaktadır.

  Yavuz Sultan Selim Mosque is located in Balat district of Fatih, on the slope of the Golden Horn. The mosque was built by the Architect Acem Ali in 1522. It was dedicated to Yavuz Sultan Selim by his son Sultan Süleyman the Magnificent. There was a primary school, a soup kitchen, a bath and a tomb in the complex in addition to the mosque. The 35th verse of Surah Nur is engraved in the center of its 33-meter-high and 24.5-meter diameter dome, which sits on eighteen pillars: “Allah is the Light of the heavens and the earth. The similitude of His light is as a niche wherein is a lamp. The lamp is in a glass. The glass is as it were a shining star. (This lamp is) kindled from a blessed tree, an olive neither of the East nor of the West, whose oil would almost glow forth (of itself) though no fire touched it. Light upon light. Allah guideth unto His light whom He will. And Allah speaketh to mankind in allegories, for Allah is Knower of all things.” The dome is surrounded by twenty-four windows. The weight of the dome is loaded on the arches. There are no auxiliary domes. The top of the windows are decorated with tile panels from the 16th century, which are considered as rare examples of its kind. The bottom of the sultan’s platform, which rises on eight pillars, is decorated with colorful and very precious pen works. It is seen that the wooden doors and the interior shutters on the windows are decorated with wonderful mother-of-pearl and ivory ornaments. The courtyard is surrounded by porticoes with eighteen pillars and twenty domes. There is a fountain with eight corners, eight pillars, eaves and domes in the middle of the courtyard. The tomb of Yavuz Sultan Selim, the first Turkish-Islamic Caliph, who brought the caliphate to the Ottoman lineage, was built by Mimar Sinan and is located in the garden of the mosque. The tomb of the last caliph Abdülmecid Efendi, which was built by the architect Garabet Balyan, is also located here. The mosque has two minarets with a height of 38 meters and a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • • Caminin Görünümü

  • • The View of the Mosque

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Mihrâbdan Görünüm ve Kubbe

• • The View from the Niche and the Dome

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Caminin Mütevazı Kalem İşleriyle Süslü Kubbesi

• • The Dome of the Mosque Decorated with Modest Pen Work

  
  
  
  
  
  

  • • Balkondan Caminin Genel Görünümü

  • • The General View of the Mosque from the Balcony

  
  

  • Kubbe Yazısı, Nûr Sûresi 35. Âyet

  • The Inscription on the Dome, The 35^th Verse of Surah Nûr

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

  • Cami İçerisinden Çini Levha Detayı

  • The Detail of the Tile Plate from Inside the Mosque

  
  
  

  • • Çini Levha Detayı, Âl-i İmrân Sûresi 37. Âyet

  • • The Detail of the Tile Plate, The 37th Verse of Surah Âl-i İmrân

  
  
  
  
  

  • Müezzin Mahfili Tavan Süsleme Detayı

  • The Ornamental Details on the Ceiling of the Platform for the Call of Prayer

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

Fotoğraflar / The Photographs

• Son Cemaat Yerinde, Nadir Kullanılan Sarı Rengin de Kompozisyonda Yer Aldığı Çini Levha Detayı

•The Tile Plate Detail in The Last Congregation Place, Which Includes the Rarely Used Yellow Color in Its Composition

• • Avlu Kapısından Kalem İşleriyle Süslü Cami Avlusu ve Şadırvan

• • The Courtyard of the Mosque Decorated with Pen Works and the Fountain from the Courtyard Gate

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Muhteşem Haliç Manzarası

• • The Dome from the Minaret and the Spectacular View of the Golden Horn

  

  Yeni Camii

  
  
  
  

  Yeni Cami, Fâtih ilçesinde Eminönü sahilinde bulunmaktadır. Yeni Caminin yapımına Sultan III. Murad’ın eşi Safiye Sultan adına 1598 yılında başlanmış ancak Safiye Sultanın vefatı üzerine inşaat 1603 yılında yarım kalmıştır. İnşaat ancak elli yedi yıl sonra 1660 yılında yeniden başlamış ve 1663’te Sultan IV. Mehmed’in vâlidesi Turhan Hatice Sultan tarafından tamamlattırılmıştır. Mimar Sinan’ın talebesi Mimar Davud Ağa ile başlanan çalışma Mimarbaşı Meremetçi Mustafa Ağa ile bitirilmiştir. Külliyede caminin yanı sıra Hünkâr Kasrı, sebil, çeşme, sıbyan mektebi, türbe ve çarşı da bulunmaktaydı. Çarşı günümüzde “Mısır Çarşısı” olarak adlandırılan yapıdır. Cami, diğerlerinde olduğu gibi bir harım ile şadırvan avlusundan ibarettir. Bu avlu kare bir alanı kaplamakta ve her kenarda altışar olmak üzere toplam yirmi sütun bulunmaktadır. Caminin ana kubbesi 36 metre yüksekliğinde ve 17,5 metre çapındadır. Kare planlı caminin merkez kubbesi, dört yarım kubbe ve dört fil ayağı üzerine oturmaktadır. Ana kubbenin merkezine, Fâtır sûresinin 41. âyeti nakşedilmiştir, “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Caminin iç duvarları yarısına kadar mavi ve yeşil renkli çinilerle kaplanmıştır. Çini ile süslenmiş yerler dışında hemen hemen her yer kalem işleri ile süslenmiştir. Kullanılan renkler genellikle yeşil, kırmızı ve çivittir. Caminin güneyinde çarşı ile cami arasında ayrı bir avlu duvarı içinde inşa edilen türbede Hatice Turhan Sultan, IV. Mehmed, II. Mustafa, III. Ahmed, I. Mahmud, III. Osman ile hanedan ailesinden bazı kişiler başta olmak üzere toplam kırk dört kişinin sandukası vardır. Caminin üçer şerefeli iki minaresi bulunmaktadır.

  The New Mosque is located on the coast of Eminönü in Fatih district. The construction of the New Mosque began in 1598 and was commissioned by Safiye Sultan, the wife of Sultan Murad III. However, after Safiye Sultan’s death, the construction was left uncompleted in 1603. The construction resumed only fifty-seven years later in 1660, and was completed by Turhan Hatice Sultan, the mother of Sultan Mehmed IV in 1663. The work that started with Architect Davud Ağa, a student of Mimar Sinan, was completed with Chief Architect Meremetçi Mustafa Ağa. In addition to the mosque, there were Hünkar Pavilion, a public fountain, a fountain, a primary school, a tomb and a bazaar in the complex. The bazaar is today called the “Egyptian Bazaar”. The mosque, like the others, consists of a pillared portico courtyard and a fountain courtyard. This c°urty^rd covers a square area and has a total of twenty pillars, six on each side. The main dome of the mosque is 36 meters high and 17.5 meters in diameter. The central dome of the mosque rests on four semi-domes and four elephant feet. In the centre of the main dome, the 41st verse of the chapter of Fatir is engraved: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none -not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” The interior walls of the mosque are half covered with blue and green tiles. Almost everywhere is decorated with pen works except for the places decorated with tiles. The colours used are usually green, red and indigo. In the tomb built in a separate courtyard wall between the bazaar and the mosque in the south of the mosque, rests 44 graves of significant names from the Ottoman family such as Hatice Turhan Sultan, Sultan Mehmed IV, Sultan Mustafa II, Sultan Ahmed III, Sultan Mahmud I, Sultan Osman III. The mosque has two minarets with three balconies each.

  
  
  
  
  

  • •    Eşsiz Güzellikler; Yeni Cami ve İstanbul Boğazı

  • •    Unmatched Beauties of Istanbul; the New Mosque and the Bosphorus

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Muhteşem Kalem İşi ve Çinileriyle Büyüleyici Bir Atmosfere Sahip Olan İç Mekânın Görünümü

• • The View of the Interior that has a Fascinating Atmosphere with its Magnificent Pen work and Tiles

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Üzerine Fâtır Sûresi 41. Ayetin İşlendiği Sonsuzluk Hissi Veren Görkemli Kubbe

• • The Magnificent Dome Giving the Feeling of Eternity on which the 41^st Verse of Fatir Surah is engraved

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Kalem İşleriyle Bezenmiş Kubbenin Yakından Görünümü

• • A Closer View of the Dome Decorated with Pen Work

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Muhteşem Güzellikteki Çinilerin ve Kalem İşlerinin Gösterdiği Eşsiz Uyum

• • The Unique Harmony of Magnificent Tiles with the Pen Work

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Balkondan Caminin Genel Görünümü

• • The Overall View of the Mosque from the Balcony

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Zarif Mihrâb, Minber ve Sedef Kakmalı Vaaz Kürsüsü

• • The Elegant Niche, Pulpit and Mother-of-Pearl Inlaid Preaching Platform

  
  
  
  
  
  

• • Hazreti Hasan ve Hazreti Hüseyin Yazılı Hat Levhalar ve Kalem İşi Süslemeler

• • The Calligraphy Plates of Hassan (R.A.) and Hussain (R.A.) and the Pen Ornaments

  
  
  
  
  

• • Hazreti Osman ve Hazreti Ömer Yazılı Hat Levhalar ve Kalem İşi Süslemeler

• • The Calligraphy Plates of Osman (R.A.) and Omar (R.A.) and the Pen Ornaments

• Sag Sayfadaki Fotograf / The Photograph on the Right Page

• • Hat Levha “Allah Celle Celâlühü”

• • The Calligraphy Plate "Allah Celle Celälâhü”

  
  
  
  
  
  
  
  

• Muhteşem Çinileri ve Oymalarıyla Hayran Bırakan Minbere Balkondan Bakış

• A View from the Balcony to the Impressive Pulpit with its Magnificent Tiles and Carvings

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Tüm Görkemiyle Yeni Cami

• • The New Mosque in All Its Glory

  
  
  
  
  
  
  
  

• Eşsiz İstanbul Boğazı

• The Unique Bosphorus

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Minareden Kubbe ve Tüm Güzelliğiyle İstanbul

• •    The View of the Dome and Istanbul in All Its Beauty from A Minaret

  

  Yeni Cami Hünkar Kasrı

  
  
  
  

  Yeni Cami Hünkâr Kasrı, Fatih ilçesinde Eminönü’nde bulunmaktadır. Yeni Caminin yapımına Sultan III. Murad’ın eşi Safiye Sultan adına 1589da başlanmış ancak inşaat 1663 yılında Sultan IV. Mehmed’in validesi Turhan Hatice Sultan tarafından tamamlattırılmıştır. Mimar Sinan’ın talebesi Mimar Davud Ağa ile başlanan çalışma Mimarbaşı Meremetçi Mustafa Ağa ile bitirilmiştir. Yeni Cami Hünkâr Kasrının yapımına 1661 yılında başlanmış ve kasır 1663 yılında açılmıştır. Yapılışından günümüze kadar orijinal şeklini korumuş en eski örnektir. Aynı zamanda devrinin bütün ihtişamını aksettiren bu yapı, mimarî ve dekoratif özellikleriyle 17. yüzyıl Türk sivil mimarisinin ilgi çekici bir eseridir. Mekânda yer alan Edirnekârinin birbirinden güzel örnekleri, sedef kakmalı muhteşem güzellikteki kündekârî kapıları, renklerin büyük bir ahenk içerisinde olduğu vitraylı camlar, altın varaklı ahşap oyma saçak altı süslemeleri geleneksel Türk sanatlarının bir cümbüşü niteliğindedir. İznik çinilerinin en güzelleri ile donatılmış mekân ziyaretçilerini büyülemektedir. Rengarenk çiçek ve bitki motiflerinin yer aldığı on binden fazla İznik çinisi Hünkâr Kasrının duvarlarını bezemektedir. Turkuvaz, kobalt, mavi ve kırmızı tonları bu güzel İznik çinilerinde öne çıkan renklerdir. Yeni Camiye bitişik bir kemer üzerine inşa edilen Hünkâr Kasrı kısmen sahil surlarının kalıntılarına istinat etmektedir. Türk mimarisi içerisinde bu tarz kasırların çok nadir oluşu da Yeni Cami Hünkâr Kasrının önemini bir kat daha arttırmaktadır. Türk mimarisindeki ağaç işçiliğinin en güzel örneklerinden olan kasrın giriş kapısı, sedef ve bağa kakmalıdır. Kapının iki ayrı renkte ablak tabir edilen birbirine geçme kilit taşlarıyla yapılmış yuvarlak kemerli sögeleri üzerindeki yeşil zeminli kitâbeliğe yaldızlı sülüs yazı ile kelime-i tevhid yazılmıştır. Sultan dâiresinde köşede yer alan odada kasrın en nefis çinileri bulunmaktadır. Çinili ocağın önündeki mekânın üzeri ahşap bir kubbe ile örtülmüştür. Edirnekâri tarzda aşı kırmızısı renk ve altın varak uygulamalarının hâkim olduğu kalem işi çalışma, başlı başına bir sanat eseridir. Nispeten daha küçük olan ikinci odanın duvarları da çini panolar ile kaplanmıştır. Bu oda sultan dâiresindeki küçük koridordan, Türk süsleme sanatında önemli yeri olan altın yaldızlı Edirnekârî bir paravan ile ayrılmıştır. İstanbul Ticaret Odasının mâlî desteği ile İstanbul’un fethinin 550. yılı etkinlikleri çerçevesinde 2005 yılında başlayan ve 2009 yılında tamamlanan, Yeni Cami Hünkâr Kasrı restorasyonu, “2010 Yılı Avrupa Birliği Kültürel Miras Ödülleri - Europa Nostra” ile ödüllendirilmiştir. Kasır restorasyonun ardından müze olarak kullanılmaya başlanmıştır. Farklı temalarda gerçekleştirilen sergilere de ev sahipliği yapan kasır, yerli ve yabancı ziyaretçilere açıktır.

  Sultan’s Pavilion of The New Mosque is located in Fatih district of Eminönü. The construction of the New Mosque began in 1589 on behalf of Safiye Sultan, the wife of Sultan Murad III. Yet the construction was completed in 1663 by Turhan Hatice Sultan, the mother of Sultan Mehmed IV The work that began with Architect Davud Ağa, a student of Mimar Sinan, was completed with the Chief Architect Meremetçi Mustafa Ağa. The construction of Sultan’s Pavilion of the New Mosque started in 1661 and the pavilion was opened in 1663. It is the oldest example that has preserved its original shape since its construction. At the same time, this structure, which reflects all the magnificence of its period, is an interesting work of 17th century Turkish civil architecture with its architectural and decorative features. The beautiful examples of Edirnekari, the magnificently beautiful nacre (mother-of-pearl) inlaid kündekari doors, the stained glass windows with a great harmony of colors, the gilded wooden carved eave decorations are a revel of traditional Turkish arts. Equipped with the most beautiful Iznik tiles, the place fascinates its visitors. More than ten thousand Iznik tiles with colorful flower and plant motifs adorn the walls of the Sultan’s Pavilion. Turquoise, cobalt, blue and red tones are the prominent colors in these beautiful Iznik tiles. The Sultan’s Pavilion, built on an arch adjacent to the New Mosque, partly rests on the remains of the coastal walls. The fact that such pavilions are very rare in Turkish architecture further increases the importance of the Sultan’s Pavilion of the New Mosque. The entrance door of the pavilion, which is one of the most beautiful examples of the woodwork in Turkish architecture, is inlaid with mother-of-pearl and tortoiseshell. The statement of tawheed is written in gilded thuluth script on the green-ground epitaph which stands on the round arched keystones made with interlocking keystones in two different colors. The room in the corner of the Sultan’s chamber has the most exquisite tiles of the pavilion. The space in front of the tiled firespace is covered with a wooden dome. The pen works in Edirnekari style, dominated by the red color and gilded applications, is a work of art in itself. The walls of the second room, which is relatively smaller, are also covered with tile panels. This room is separated from the small corridor in the sultan’s apartment by a gilded Edirnekari front, which has an important place in Turkish decorative art. The restoration of the Sultan’s Pavilion of the New Mosque, which began in 2005 within the scope of the activities of the 550th anniversary of the conquest of Istanbul, was completed in 2009 with the financial support of the Istanbul Chamber of Commerce and was awarded with “The 2010 European Union Cultural Heritage Awards - Europa Nostra”. After the restoration, the pavilion began to be used as a museum. The pavilion, which also hosts exhibitions on different themes, is open to local and foreign visitors.

  
  
  
  
  

  • • Yeni Cami Hünkâr Kasrı

  • • Sultan’s Pavilion of The New Mosque

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Hünkâr Kasrı Dâire Giriş Kapısı, Kelime-i Tevhid

• The Entrance Gate of the Chamber of Sultan’s Pavillion, The Statement of Tawheed

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Sedef Kakmalı Kündekârî Kapılar

• •    The Nacre (Mother-Of-Pearl) Inlaid Kündekari Doors

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Edirnekârî Tarzda Aşı Kırmızısı Renk ve Altın Varak Uygulamalarının Hâkim Olduğu Kalem İşi Süslemeleriyle Eşsiz Bir Sanat Eseri Olan Kubbe

• • The Dome, A Peerless Artwork, with Pen Work Ornaments in a Dominant Graft Red Color and Gold Leaf Applications in Edirnekari Style

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• 17. Yüzyılın En Gösterişli İznik Çinileriyle Bezeli Sultan Dâiresinden Görünüm

• • A View from the Sultan’s Chamber Decorated with the Most Spectacular Iznik Tiles of the 17^th Century

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

• Çini Süslemelerden Detaylar

• The Details of Tile Decorations

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• •    Sultan Dâiresinde Sedir Bölümünden Görünüm

• •    The View from the Section of the Ottoman Sofa in the Sultan’s Chamber

  
  
  
  
  
  

• • Kapı Üstü Süslemesi, Bir Hadis-i Şerif: “Allahım Bütün İşlerimizin Sonucunu Güzel Eyle, Dünyada Rezil Olmaktan ve Ahiret Azabından Bizi Koru”

• • The Decoration Above the Door, A Hadith: "O Allah, Make the Results of All Our Deeds Beautiful, Protect Us from Disgrace in the World and the Torment of the Hereafter”

  
  
  
  
  

  • İkinci Oda Görünümü

  • The View of the Second Chamber

  Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

  • • Farklı Dönemlerde Yapılmış Olan Süsleme Detayları

  • • The Details of Decorations Made in Different Time Periods

  
  
  
  
  

  • Çini Süslemelerden Detay

  • The Detail of Tile Decorations

  
  
  
  
  

  • Kasrın Deniz Tarafından Görünümü

  • The View of the Pavilion from the Sea Side

  
  

  • Hünkâr Kasrı Giriş Kapısı

  • The Entrance Gate of the Sultan’s Pavilion

  
  
  

  Yıldız Hamidiye Camii

  
  
  
  

  Yıldız Hamidiye Camii, Beşiktaş ilçesinde Yıldız Sarayının ön tarafında yer almaktadır. Sultan II. Abdülhamid tarafından 1886 yılında mimar Nikolaidis Jelpuylo’ya yaptırılmıştır. Yapı son selâtin camisidir. Cami barok, ampir, rokoko üslûblarının harmanlandığı eklektik stilin son örneğidir. Kuzey kapısının sağında 1891 yılında yapılmış olan saat kulesi, onun önünde de tuğralı Hamidiye Çeşmesi bulunmaktadır. Caminin kubbesi, fil ayaklar yerine dört çelik direğe oturtulmuştur. Dört çelik direk ahşapla kaplanmış olup çeşitli motiflerle süslenmiştir. Kubbe, lacivert zemin üzerine altın varak yıldızlarla donatılmıştır; bakan kişide gökyüzüne bakıldığı hissi uyandırmaktadır. Kubbe merkezine altın yaldızla ve kûfi yazı ile Necm sûresinin ilk üç âyeti Hattat Abdülfettah Efendi tarafından işlenmiştir: “Battığı sırada yıldıza and olsun ki bu arkadaşınız ne sapıtmış ne de eğri yola gitmiştir. Kişisel arzularına göre de konuşmamaktadır.  O (size okuduğu), kendisine indirilmiş vahiyden başka bir şey değildir.” Kubbenin kasnağındaki on altı adet oval pencere ile birlikte cami toplam otuz altı pencere ile aydınlatılmaktadır. Cami başlı başına bir sanat şaheseridir. Caminin giriş cephesinin sol tarafında olan hünkâr mahfili, yapı içinde en zengin süslere sahip bölümdür. Caminin içi de oldukça özenle bezenmiştir. Tavanı kubbeye bağlayan kısımların altına yine altın yaldızlı kûfi yazı ile Mülk sûresi işlenmiştir. Cami içindeki kuşak yazıları gazeteci ve hattat Ebûzziya Tevfik tarafından işlenmiştir. Camideki pencereler arasında asılı duran muhteşem güzellikteki levhalar ise Hattat Mustafa İzzet Efendinin kaleminden çıkmıştır. Altın yaldız kaplamalı çerçeveler içerisinde “Allah (C.C.), Hazreti Muhammed (S.A.V.), Hazreti Ebu Bekir, Hazreti Ömer, Hazreti Osman, Hazreti Ali, Hazreti Hasan ve Hazreti Hüseyin” adları yazılıdır. Caminin tek şerefeli tek minâresi bulunmaktadır.

  Yıldız Hamidiye Mosque is located in front of Yıldız Palace in Beşiktaş district. It was built by the architect Nikolaidis Jelpuylo in 1886 with the request of Sultan Abdulhamid II. This structure is the last Selatin mosque. The mosque is the last example of an eclectic style combining baroque, imperial and rococo styles. To the right of the north gate is the clock tower built in 1891, and in front of it is the Hamidiye Fountain with its tughra sign. The dome of the mosque is placed on four steel poles instead of massive pillars. The four steel poles are covered with wood and decorated with various motifs. The dome is decorated with gilded stars on a dark blue background. The one that gazes at it feels like he is looking at the sky. In the center of the dome, the first three verses of the Surah An-Najm were engraved with gold gilding and kufic script by Calligrapher Abdülfettah Efendi: “By the stars when they fade away! Your fellow man is neither misguided nor astray Nor does he speak of his own whims. It is only a revelation sent down to him.” Along with the sixteen oval windows on the drum of the dome, the mosque is illuminated by a total of thirty-six windows. The mosque itself is a masterpiece of art. The sultans platform, which is on the left side of the entrance front of the mosque, is the part with the richest ornaments in the structure. The interior of the mosque is also very meticulously decorated. The Surah Mulk is engraved with gilded kufic script under the sections connecting the ceiling to the dome. The belt inscriptions inside the mosque were written by journalist and calligrapher Ebuzziya Tevfik. The magnificently beautiful plates hanging between the windows in the mosque were written by Calligrapher Mustafa İzzet Efendi. The names “Allah (C.C.), Prophet Muhammad (Peace be upon Him), Abu Bakr (R.A.), Omar (R.A.), Osman (R.A.), Ali (R.A.), Hassan (R.A.) and Hussain (R.A.)” are written in gold-plated frames. The mosque has a single minaret with a single minaret balcony.

  
  
  
  
  

  • • Barok, Ampir, Rokoko Üslûblarının Harmanlandığı Eklektik Stilin Son Örneği Olan Caminin Görünümü

  • • The View of the Mosque, the Last Example of the Eclectic Style Blending Baroque, Empiric and Rococo Styles

  
  
  
  
  
  
  
  
  

• • Kubbe Yazısı, Necm Sûresinin İlk Üç Âyeti

• • The Inscription on the Dome, The First Three Verses of Surah Najm

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Giriş Kapısında Karşılaşılan Muhteşem Görüntü

• The Spectacular View Encountered at the Entrance Gate

• • Hünkâr Mahfili Galeri Görünümü

• • The View of The Gallery of The Sultan’s Platform

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Lacivert Zemin Üzerine Altın Varak Yıldızlarla Donatılmış Kubbe ve Dönemin Alman Şansölyesi Prens Bismarck Tarafından Hediye Edildiği Düşünülen Kristal Bohem Avize

• • The Dome Decorated with Gilded Stars on a Dark Blue Background and The Crystal Bohemian Chandelier Considered to be a Gift by The German Chancellor of The Time, Prince Bismarck

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Yan Cepheden Görünüm

• • The View from the Side Front

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • İçi Çelik Dışı Ahşap Kaplama, Motiflerle Bezeli Direkler

• •    The Pillars, Which Are Steel Inside and Have Wood Coating Outside, Embellished with Motifs

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Gökyüzüne Bakılıyormuş Hissi Uyandıran Altın Varaklarla Donatılmış Kubbe

• • The Dome Decorated with Gold Leaf That Creates the Feeling of Gazing At The Sky

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Osmanlı Selâtin Camilerinin Sonuncusu Olan Yıldız Hamidiye’nin Mihrâbdan Görünümü

• • The View of Yıldız Hamidiye, the Last of the Ottoman Selatin Mosques, from the Niche

  
  
  
  
  
  
  
  

• II. Abdülhamid’in El İşçiliğinden Çıkma Sedir Ağacından Kafesleri Olan Hünkâr Mahfili

• The Sultan’s Platform with Cedar Wood Railings, A Handwork of Sultan Abdulhamid II

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Balkona Bakış ve Süsleme Detayları

• • The Overview of The Balcony and Decoration Details

  
  
  
  
  
  
  
  

• Balkondan Süsleme Detayları

• The Decoration Details from the Balcony

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Minâreden Kubbe ve Görünüm, Yıldız Sarayı

• • The View and the Dome from the Minaret, Yıldız Palace

  

Zal Mahmud Paşa Camii

Eyüpsultan’daki tarihî camilerden biri olan Zal Mahmud Paşa Camii, Haliç kıyısında bulunmaktadır. Sultan II. Selim’in kızı Şah Sultan ve eşi vezir Zal Mahmud Paşa için Mimar Sinan tarafından projelendirilen külliye, Zal Mahmud ve eşi Şah Sultanın vefatından sonra ancak 1590 yılında tamamlanmıştır. Külliye, caminin yanı sıra iki medrese, çeşme ve türbeden oluşmaktaydı. Vezir külliyelerinin en büyüğü olan cami, tek kubbeli bir plana sahiptir. 21,8 metre yüksekliğinde ve 12,4 metre çapındaki kubbenin merkezine doğru sıkışan üçer sıralı dizilen küçük şemsler kubbeye muhteşem bir derinlik kazandırmıştır. Kubbe merkezine hüsnühat ile Fâtır sûresinin 41. âyeti işlenmiştir: “Gerçek şu ki Allah, koyduğu düzenden sapmamaları için gökleri ve yeri tutmaktadır. Şayet sapacak olsalar artık O’ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O halimdir, çok bağışlayıcıdır.” Caminin mihrâbı çinili olup malakârî kalem işleri ve minberi çok etkileyicidir. Zal Mahmud Paşa ile zevcesi Şah Sultanın türbeleri külliyede yer almaktadır. Tek minâresinin tek şerefesi bulunmaktadır.

Zal Mahmud Pasha Mosque is one of the historical mosques of Eyupsultan, located on the shore of the Golden Horn. The complex which was designed by Mimar Sinan for Shah Sultan, the daughter of Sultan Selim II, and her vizier husband Zal Mahmud Pasha, was completed only after the passing of the couple in 1590. The complex consisted of two madrasas, a fountain, and a tomb in addition to the mosque. The mosque, which is the largest of the vizier complexes, has a single-domed plan. The small sunshades arranged in three rows and closely pressed towards the center of the 21.8-meter-high and 12.4-meter-diameter dome add a magnificent depth to the dome. In the center of the dome, the 41st verse of the Surah Fatir was inscribed: “It is Allah Who sustains the heavens and the earth, lest they cease (to function): and if they should fail, there is none - not one - can sustain them thereafter: Verily He is Most Forbearing, Oft-Forgiving.” The niche of the mosque is tiled, and the malakari9 pen work, and pulpit are very impressive. The tombs of Zal Mahmud Pasha and his wife Shah Sultan are located in the complex. Its only minaret has a single minaret balcony.

------

9 A type of pen work in the Ottoman Empire traditionally applied with the tile art(t/n)

=====

• • Vezir Külliyelerinin En Büyüğü Olan Caminin Dışarıdan Görünümü

• • The Exterior View of the Mosque, the Largest of the Vizier Complexes

• • Etrafı İznik Çinileriyle Kaplı Zarif Mermer Mihrâb ve Taş İşçiliğini Evliya Çelebi’nin Övdüğü Minber

• • The Elegant Marble Niche Surrounded by İznik Tiles and the Pulpit Praised by Evliya Çelebi for its Stonework

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Kubbenin Merkezine Doğru Sıkışan, Üçer Sıralı Dizilen Küçük Şemslerle Derinlik Kazanan Kubbe

• • The Dome Compressed Towards Its Centre, Gaining Depth with Small Shams Arranged in Three Rows

  
  
  
  
  
  
  
  

• Üst Galeriden Kubbe. Kubbe Yazısı, Fâtır Sûresi 41. Âyet

• The Dome from the Upper Gallery. The Inscription of the Dome, The 41^st Verse of the Surah Fatir

Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• • Yan Cepheden Görünüm

• • The View from the Side Front

  
  
  
  
  
  
  
  

• • Hat Yazı, Ra’d Sûresi 24. Ayet

• • The Inscription of Calligraphy, The 24^th Verse of the Surah Ar-Ra’d

• Sağ Sayfadaki Fotoğraf / The Photograph on the Right Page

• Minâreden Kubbe ve Haliç Manzarası

• The Dome from the Minaret and the View of the Golden Horn

Sanatçının Öz Geçmişi

Artist's Biography

Ş. LEVENT DENİZ

Ş. Levent Deniz, 1969’da Ankara’da doğdu. Ortaokul ve liseyi İstanbul Erkek Lisesinde okuduktan sonra İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldu. Kısa bir dönem THY ve HAVAŞ’ta çalıştı. Uzun yıllar İstanbul Erkek Liseliler Eğitim Vakfında üst düzey yönetici olarak çalışan Ş. Levent Deniz, profesyonel çalışma hayatını noktaladığı kurum olan Oluklu Mukavva Sanayicileri Derneğinde Genel Sekreter olarak görev yaptı ve 2019 yılında emekli oldu. Ş. Levent Deniz iki kız babasıdır. Fotoğrafçılığa ve yazarlığa devam eden Ş. Levent Denizin yayımlanmış birçok eseri bulunmaktadır. 2006 • Düyûn-ı Umûmiye’den İstanbul (Erkek) Lisesine 2009 • Billur Bir Avizedir İstanbul Lisesinde Zaman... Belgeleriyle 125 Yıl (1884 - 2009) 2010 • Midilli’de Söğüdün Gölgesinde - Roman 2012 • İstanbul Lisesi Sakarya İzci Oymağı Türk İzciliğinin 100. Yılı • Çağımızın Ambalajı Oluklu Mukavva 2014 • Zeytin Çekirdeği - Roman 2015 • Midilli - Ege’nin Huzur Köşesi • Oluklu Mukavva El Kitabı 2019 • Ömrümün Yarısı İlk 50 Yıl - Otobiyografi 2020 • A Ninnem - Roman 2021 • 101. Gözü Ararken • İstanbul Yıldızı Erkek Lisesi 2023 • Kubbe-i İstanbul

Ş. Levent Deniz was born in 1969 in Ankara. After graduating from middle school and high school at Istanbul High School, he completed his bachelor’s degree in International Relations department in Istanbul University. He worked for Turkish Airlines and HAVAŞ companies for a brief amount of time. He worked as a senior manager at the İstanbul Erkek Liseliler Educational Foundation for many years. Then Ş. Levent Deniz worked as the General Secretary of the Corrugated Cardboard Industrialists’ Association until his retirement in 2019. He is the father of two daughters. He is currently a photographer and a writer that he has many published works. 2006 • From Düyûn-ı Umûmiye to Istanbul (Male) High School 2009 • Time in Istanbul High School is a Crystal Chandelier... 125 Years with Documents (1884 - 2009) 2010 • In the Shadow of the Willow in Midilli Island - Novel 2012 • Istanbul High School Sakarya Scout 100th Anniversary of Turkish Scouting • The Packaging of Our Age Corrugated Cardboard 2014 • Olive Seed - Novel 2015 • Midilli Island - Peaceful Corner of the Aegean • Corrugated Cardboard Handbook 2019 • Half of My Life, The First 50 Years - Autobiography 2020 • Oh Grandmother - Novel 2021 • While Searching the 101st Eye • The Star of Istanbul, Istanbul (Male) Highschool 2023 • The Dome Istanbul

Kaynakça

Bibliography

» Akyıldız, Eda , Alper, Berrin. “Büyük Mecidiye Camisi’nin Cephe Biçimlenmesi ve Bezeme Elemanlarının İncelenmesi”. Osmanlı Araştırmaları Dergisi, s.7. (2019): 65-81. » Alioğlu, Emine Füsun. “Bir Balyan Ailesi Tasarımı: Sa’dabad Camisi”. Megaron. c.10. s.3. (2015): 389-409. » Altun, Ara. “Ahmed Paşa Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.2. (1989): 114-115. » Altun, Ara. “Cihangir Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.7. (1993): 539-540. » Bayhan, Ahmet Ali. “Sinan Paşa Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.37. (2009): 231-232. » Bilgicioğlu, Banu. “Teşvikiye Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.40. (2011): 576-578. » Can, Selman , Şahin, Pınar. “Arşiv Belgeleri Işığında Hırka-i Şerif Camii’nin 1847 Sonrası İnşa Süreci”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi. s.34. (2015): 18-45. » Can, Selman. “Yıldız Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.43. (2013): 540-541. » Çarhoğlu, Asuman Işıl, Usta, Pınar, Korkmaz, Kasım Armağan. “Ayasofya Örneğinde Tarihi Minare Yapılarının Sismik Davranışının İncelenmesi”. Uluslararası Teknolojik Bilimler Dergisi, c.5. s.1. (2013): 36-43.

» Çebi, Murat Yalçın. “Bir Restorasyon Öyküsü Pertevniyal Valide Sultan Camii”. Vakıf Restorasyon Yıllığı, s.l. (2010): 67-82. » Çobanoğlu, Ahmet Vefa. “Hekimoğlu Ali Paşa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.17. (1998): 169-173. » Çobanoğlu, Ahmet Vefa. “Lâleli Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.27. (2003): 86-89. » Çobanoğlu, Ahmet Vefa. “Sultan Ahmed Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.37. (2009): 497-503. » Çobanoğlu, Ahmet Vefa. “Yeni Cami Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.43. (2013): 439-442. » Derin, Sevil. “Tarihî Süreçte Eyüp Sultan Camisi”. Sanat Tarihi Dergisi. c.25 s.2. (2016): 177-191. » Erünsal, İsmail E. “Eyüp Sultan Camii Kütüphanesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.12. (1995): 9. » Eyice, Semavi. “Arap Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.3. (1991): 326-327. » Eyice, Semavi. “Atik Ali Paşa Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.4. (1991): 65-67. » Eyice, Semavi. “Ayasofya”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.4. (1991): 206-210.

» Eyice, Semavi. “Ayazma Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.4. (1991): 230-231. » Eyice, Semavi. “Beyazıt II Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.6. (1992): 45-49. » Eyice, Semavi. “Edirnekapı Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.10. (1994): 446-448. » Eyice, Semavi. “Fâtih Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.12. (1995): 244-249. » Eyice, Semavi. “Kılıç Ali Paşa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.25. (2002): 412-414. » Eyice, Semavi. “Küçük Mecidiye Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.26. (2002): 527-528. » Eyice, Semavi. “Nuruosmaniye Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.33. (2007): 264-266. » Eyice, Semavi. “Nusretiye Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.33. (2007): 274-276. » Gündüz, Filiz. “Mahmud Paşa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.27. (2003): 380-381.

» Gündüz, Filiz. “Ortaköy Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.33. (2007): 408-409. » İyianlar, Arzu. “Molla Çelebi Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.30. (2005): 243-245. » Kalfazade, Selda. “Dolmabahçe Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.9. (1994): 502-503. » Kılıç, Abdullah. Tarihi Eserleriyle Üsküdar. İstanbul: Üsküdar Belediyesi, 2017. » Kuran, Aptullah. “Üsküdar’da Mihrimah Sultan Külliyesi”. Boğaziçi Üniversitesi Dergisi: Beşeri Bilimler, c.3. (1975): 43-72. » Küçükaslan, Fatma. “Takkeci İbrâhim Ağa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.39. (2010): 460-461. » Küçükbatır, Hamit. “Altunizade İsmail Zühtü Paşa’nın İnşa Ettirdiği Eserler”. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1987. » Küçükbatır, Hamit. “Altunîzâde Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.2. (1989): 546-547. » Mülâyim, Selçuk. “Beylerbeyi Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.6. (1992): 75-77.

» Mülâyim, Selçuk. “Süleymaniye Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.38. (2010): 114-119. » Necipoğlu, Gülru. Sinan Çağı Osmanlı İmparatorluğunda Mimari Kültür. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2013. » Orman, İsmail. “Mihrimah Sultan Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.30. (2005): 40-42. » Orman, İsmail. “Şehzade Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.38. (2010): 483-485. » Orman, İsmail. “Zal Mahmud Paşa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.44. (2013): 109-111. » Orman, Tülay Sezgin. “Yeni Valide Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.43. (2013): 433-435. » Özel, Sibel. “Dolmabahçe Bezmialem Valide Sultan Camisi”. Milli Saraylar Kültür - Sanat - Tarih Dergisi, s.6. (2010): 69-86. » Özgüleş, Muzaffer. “Gülnuş Emetullah Sultan'ın İmar Faaliyetleri”. Doktora Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2013. » Özkafa, Fatih. “Üsküdar’daki Osmanlı Camilerinin Kubbe Yazıları”. Uluslararası Üsküdar Sempozyumu 11-13 Kasım 2016. İstanbul: Üsküdar Belediyesi, 2016: 325-352.

» Sezer, Bilal. “Yahya Sofî’nin İstanbul Fatih Camii Pencere Alınlıklarındaki Fatiha Sûresi”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c.3. s.l. (2004): 193-198. » Sülün, Murat. Kurandan Sanata Cilt 1. Ankara: TC. Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2020. » Sülün, Murat. Kurandan Sanata Cilt 2. Ankara: TC. Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2020. » TC. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. Ayasofya Camii Fatih Sultan Mehmed Han’ın Emaneti, İnsanlığın Ortak Hâzinesi. 2020. » Tanman, M. Baha. “Atik Vâlide Sultan Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.4. (1991): 68-73. » Tanman, M. Baha. “Hırka-i Şerif Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.17. (1998): 378-382. » Tanman, M. Baha. “Piyâle Paşa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.34. (2007): 297-301. » Tanman, M. Baha. “Sokullu Mehmed Paşa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.37. (2009): 360-363. » Tanman, M. Baha. Büyük Mecidiye Camii ve Ortaköy. İstanbul: Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş., 2014.

» Taşkın, Osman. “Bir Uzun Hikâye: Cihangir Camii İnşaatı”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, s.5. (2019): 93-114. » Tokay, Z. Hale. “Rüstem Paşa Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. c.35. (2008): 291-292. » Tüfekçioğlu, Abdülhamit. “Türk-İslâm Sanatında Devşirme Malzeme Kullanımına Farklı Bir Örnek: Üsküdar Altunizade Camii Son Cemaat Yeri Mihrabı”. XX. Uluslararası Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri 02-05 Kasım 2016. İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2016. » Üçer, Kaya. İstanbul’un 100 Kubbesi. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayınları, 2012. » Yavaş, Doğan. “Pertevniyal Vâlide Sultan Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.34. (2007): 241-242. » Yenigün, Sudi. İstanbul’un İncileri Anadolu Yakası Camileri. İstanbul: Beykoz Belediyesi, 2017. » Yenigün, Sudi. İstanbul’un İncileri Sur Dışı Camileri. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayınları, 2014. » Yenigün, Sudi. İstanbul’un İncileri Sur İçi Camileri. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayınları, 2013. » Yılmaz, Cihat. “Sinan Paşa Camii Restorasyonunda Kalemişi İmalatların Uygulanma Seyri.” Restorasyon Yıllığı Dergisi, s.1. (2010): 107-112.

» Yılmaz, Çoşkun. Büyük Usta Mimar Sinan: Mimar Sinan Projesi. İstanbul: TTOK Yayınları, 2015. » Yüksel, İ. Aydın. “Sultan Selim Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.37. (2019): 513-516. » “Dolmabahçe Camii ve Nazarla Bağlantılı Süslemeleri” www.turkeireiseleiter.com/ dolmabahce-camii-ve-nazarla-baglantili-suslemeleri/?lang=tr [29.06.2021 ] » Gürler, İsa. “Eyüp Sultan Camii”. dergi.diyanet.gov.tr/makaledetay.php?ID=4368 [27.07.2021] » “Kur’an-ı Kerim”, kuran.diyanet.gov.tr [06.06.2021-01.09.2021] » Lafçı, Taha. “Dolmabahçe Bezmi Âlem Valide Sultan Camii”. www.academia. edu/22400349/Dolmabah%C3%A7e_Bezmi_%C3%821em_Valide_Sultan_Cami [29.06.2021] » mimdap.org/2009/05/cami-tasarlayan-ilk-kadyn-zeynef-fadyllyodhlu-anlatyyor/ [28.08.2021] » “Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi” www.kalinti-istanbul.com/item/sokullu-mehmed-pasa-kulliyesi [01.07.2021] » www.sultanahmetcami.org [31.07.2021] » www.turanakinci.com [30.05.2021]