Muharrem DOĞANCI: ⚙️ Yaşlı Cato Veya Yaşlılık HTML

7 Ekim 2022 Cuma

⚙️ Yaşlı Cato Veya Yaşlılık HTML

<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/1998/REC-html40-19980424/loose.dtd">
<html>

<head>
<title>
Cicero, "Cato Maior De Senectute", (Lati̇nce Aslından Çevi̇ren: C. Cengi̇z Çevi̇k, "Yaşlı Cato Veya Yaşlılık Üzeri̇ne"), İ̇stanbul, 2022.
</title>

	<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8">
	


<style>
table.main {}

		tr.row {}

		td.cell {}

		div.block {}

		div.paragraph {}

		.font0 {
			font: 6pt Bookman Old Style, serif;
		}

		.font1 {
			font: 10pt Bookman Old Style, serif;
		}

		.font2 {
			font: 12pt Courier New, monospace;
		}

		.font3 {
			font: 7pt Times New Roman, serif;
		}

		.font4 {
			font: 8pt Times New Roman, serif;
		}

		.font5 {
			font: 9pt Times New Roman, serif;
		}

		.font6 {
			font: 11pt Times New Roman, serif;
		}

		.font7 {
			font: 12pt Times New Roman, serif;
		}

		.font8 {
			font: 13pt Times New Roman, serif;
		}

		.font9 {
			font: 14pt Times New Roman, serif;
		}

		.font10 {
			font: 23pt Times New Roman, serif;
		}

    #yasli_cato_veya_yaslilik_uzerine img {
        max-width: 90%;
    }
    
    table {
        border: 1px solid rgb(150, 150, 150);
        border-collapse: collapse;
        max-width: 90%;
    }

    table td {
        padding: 5px;
    }

    .kesik_cizgi {
        /* Varsayılan tarayıcı kenarlıklarını kaldırır */
        border: none;

        /* Üst kenarlığa kesik stilini ve inceliği (1px) verir */
        border-top: 1px dashed #333;

        /* Çizginin sayfa içindeki boşluğunu ayarlar */
        margin: 5px 0;

        /* Çizginin net görünmesi için yüksekliği 0 yapar */
        height: 0;
    }

    .duz_cizgi {
        /* Varsayılan gölgeli görünümü sıfırlar */
        border: 0;

        /* Çizginin kalınlığını ve rengini belirler */
        border-top: 1px solid #333;

        /* Sayfa içindeki dikey boşluğu ayarlar */
        margin: 20px 0;
    }
</style>
                

<script>
    //script_blogspot_bas
    document.addEventListener("DOMContentLoaded", function () {

        const hedef = document.getElementById("yasli_cato_veya_yaslilik_uzerine");
        if (!hedef) return;

        // --- Font ---
        const minFont = 6, maxFont = 72, fontStep = 2;
        let fontSize = localStorage.getItem("kitapFontSize");
        fontSize = fontSize ? parseInt(fontSize) : 16;

        // --- Satır aralığı ---
        const minLineHeight = 1.0, maxLineHeight = 6.0, lineStep = 0.2;
        let lineHeight = localStorage.getItem("kitapLineHeight");
        lineHeight = lineHeight ? parseFloat(lineHeight) : 1.6;

        // --- Paragraf aralığı ---
        const minParaSpace = 0, maxParaSpace = 100, paraStep = 4;
        let paraSpace = localStorage.getItem("kitapParaSpace");
        paraSpace = paraSpace ? parseInt(paraSpace) : 8;

        function fontUygula() {
            hedef.style.fontSize = fontSize + "px";
            hedef.querySelectorAll("*").forEach(el => el.style.fontSize = fontSize + "px");
            localStorage.setItem("kitapFontSize", fontSize);
        }

        function lineHeightUygula() {
            hedef.style.lineHeight = lineHeight;
            hedef.querySelectorAll("*").forEach(el => el.style.lineHeight = lineHeight);
            localStorage.setItem("kitapLineHeight", lineHeight);
        }

        function paraSpaceUygula() {
            hedef.querySelectorAll("p").forEach(el => el.style.marginBottom = paraSpace + "px");
            localStorage.setItem("kitapParaSpace", paraSpace);
        }

        fontUygula();
        lineHeightUygula();
        paraSpaceUygula();

        const panel = document.createElement("div");
        panel.style.position = "fixed";
        panel.style.right = "15px";
        panel.style.top = "10%";
        panel.style.background = "#fff";
        panel.style.border = "1px solid #ccc";
        panel.style.borderRadius = "8px";
        panel.style.zIndex = "9999";
        panel.style.padding = "8px";
        panel.style.display = "flex";
        panel.style.flexDirection = "column"; // dikey sıralama
        panel.style.gap = "4px";

        function btn(text) {
            const b = document.createElement("div");
            b.innerHTML = text;
            b.style.cursor = "pointer";
            b.style.fontSize = "20px";
            b.style.textAlign = "center";
            b.style.padding = "4px";
            return b;
        }

        function satir() {
            const row = document.createElement("div");
            row.style.display = "flex";
            row.style.flexDirection = "row";
            row.style.gap = "4px";
            return row;
        }

        const font_plus = btn(`<svg width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24"><path d="M12 5v14M5 12h14" stroke="black" stroke-width="2" fill="none"/></svg>`);
        const font_minus = btn(`<svg width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24"><path d="M5 12h14" stroke="black" stroke-width="2" fill="none"/></svg>`);

        const line_space_plus = btn(`
<svg width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24">
  <path d="M3 6h12" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M3 12h12" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M3 18h12" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M19 10v6" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M16 13h6" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
</svg>`);

        const line_space_minus = btn(`
<svg width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24">
  <path d="M3 6h12" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M3 12h12" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M3 18h12" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M16 13h6" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
</svg>`);

        const para_space_plus = btn(`
<svg width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24">
  <path d="M5 4h8a4 4 0 0 1 0 8H5V4z" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
  <path d="M5 12v8" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M17 16v6" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M14 19h6" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
</svg>`);

        const para_space_minus = btn(`
<svg width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24">
  <path d="M5 4h8a4 4 0 0 1 0 8H5V4z" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
  <path d="M5 12v8" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
  <path d="M14 19h6" stroke="black" stroke-width="2" fill="none" stroke-linecap="round"/>
</svg>`);

        font_plus.onclick = function () {
            if (fontSize < maxFont) { fontSize += fontStep; fontUygula(); }
        };
        font_minus.onclick = function () {
            if (fontSize > minFont) { fontSize -= fontStep; fontUygula(); }
        };

        line_space_plus.onclick = function () {
            if (lineHeight < maxLineHeight) {
                lineHeight = parseFloat((lineHeight + lineStep).toFixed(1));
                lineHeightUygula();
            }
        };
        line_space_minus.onclick = function () {
            if (lineHeight > minLineHeight) {
                lineHeight = parseFloat((lineHeight - lineStep).toFixed(1));
                lineHeightUygula();
            }
        };

        para_space_plus.onclick = function () {
            if (paraSpace < maxParaSpace) { paraSpace += paraStep; paraSpaceUygula(); }
        };
        para_space_minus.onclick = function () {
            if (paraSpace > minParaSpace) { paraSpace -= paraStep; paraSpaceUygula(); }
        };

        // ✅ Butonları satırlara gruplayıp panel'e ekliyoruz
        const satirFont = satir();
        satirFont.appendChild(font_plus);
        satirFont.appendChild(font_minus);

        const satirLine = satir();
        satirLine.appendChild(line_space_plus);
        satirLine.appendChild(line_space_minus);

        const satirPara = satir();
        satirPara.appendChild(para_space_plus);
        satirPara.appendChild(para_space_minus);

        panel.appendChild(satirFont);
        panel.appendChild(satirLine);
        panel.appendChild(satirPara);

        document.body.appendChild(panel);

        function panelKontrol() {
            const stil = window.getComputedStyle(hedef);
            panel.style.display = stil.display === "block" ? "flex" : "none";
        }

        panelKontrol();

        const observer = new MutationObserver(panelKontrol);
        observer.observe(hedef, { attributes: true, attributeFilter: ["style", "class"] });

    });
    //script_blogspot_son

                </script>
</head>




<body>
<div id="yasli_cato_veya_yaslilik_uzerine" class="yasli_cato_veya_yaslilik_uzerine" style="display: block; padding: 30px 60px 30px 30px; background-color: rgb(250, 248, 245);">
	<div><img src="" alt=""
			>
		<p><span class="font5" style="font-style:italic;">Cicero (MÖ 106-MÖ 43): Romalı büyük devlet adamı, hatip ve
				düşünür. Gençliğinde felsefe ve hukuk eğitimi aldı. Hitabet sanatındaki ustalığıyla consul’lüğe dek
				yükseldi. Roma’yı birey, geleneksel toplum düzeni ve devlet üçgeninde ele alan konuşmaları, felsefi ve
				teknik eserleriyle her çağın insanını etkilemeyi başarmıştır.</span></p>
		<p><span class="font5" style="font-style:italic;">Cicero ölümünden bir yıl önce kaleme aldığı</span><span
				class="font5"> Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine'yi </span><span class="font5"
				style="font-style:italic;">yazdığında 62 yaşındaydı. Eserini Platon’u örnek alarak diyalog biçiminde
				kurgulamış, esas konuşmacı olarak da Latin edebiyatında Büyük Bilge olarak anılan Marcus Porcius Cato’yu
				seçmiştir. Cicero, Cato’nun şahsında yaşlılığın da çocukluk, gençlik, olgunluk gibi insan ömrünün doğal
				bir aşaması olduğuna, bu çağı bir yük gibi görmemek gerektiğine dair görüşlerini dile getirir.</span>
		</p>
		<p><span class="font5" style="font-weight:bold;font-style:italic;">C. Cengiz Çevik (1983): İstanbul Üniversitesi
				Edebiyat Fakültesi Latin Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda lisans, yüksek lisans ve doktorasını
				tamamladı. Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi için Sextus Empiricus dışında Bacon, Horatius, Seneca,
				Cicero, Copernicus ve Luther’den birçok eser çevirdi. Temel akademik çalışma alanı olan Antikçağ'da
				siyaset ve felsefe ilişkisi başta olmak üzere farklı konularda çeviri ve telif eserleri üzerinde
				çalışmaya devam ediyor.</span></p>
		<p><span class="font5" style="font-weight:bold;font-style:italic;"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	</div><br clear="all">
	<p><span class="font7">Hümanizma ruhunun ilk anlayış ve duyuş merhalesi, insan varlığının en müşahhas şekilde
			ifadesi olan sanat eserlerinin benimsenmesiyle başlar. Sanat şubeleri içinde edebiyat, bu ifadenin zihin
			unsurları en zengin olanıdır. Bunun içindir ki bir milletin, diğer milletler edebiyatını kendi dilinde, daha
			doğrusu kendi idrakinde tekrar etmesi; zekâ ve anlama kudretini o eserler nispetinde artırması,
			canlandırması ve yeniden yaratmasıdır. İşte tercüme faaliyetini, biz, bu bakımdan ehemmiyetli ve medeniyet
			dâvamız için müessir bellemekteyiz. Zekâsının her cephesini bu türlü eserlerin her türlüsüne tevcih
			edebilmiş milletlerde düşüncenin en silinmez vasıtası olan yazı ve onun mimarisi demek olan edebiyat, bütün
			kütlenin ruhuna kadar işliyen ve sinen bir tesire sahiptir. Bu tesirdeki fert ve cemiyet ittisali, zamanda
			ve mekânda bütün hudutları delip aşacak bir sağlamlık ve yaygınlığı gösterir. Hangi milletin kütüpanesi bu
			yönden zenginse o millet, medeniyet âleminde daha yüksek bir idrak seviyesinde demektir. Bu itibarla tercüme
			hareketini sistemli ve dikkatli bir surette idare etmek, Türk irfanının en önemli bir cephesini
			kuvvetlendirmek, onun genişlemesine, ilerlemesine hizmet etmektir. Bu yolda bilgi ve emeklerini esirgemiyen
			Türk münevverlerine şükranla duyguluyum. Onların himmetleri ile beş sene içinde, hiç değilse, devlet eli ile
			yüz ciltlik, hususi teşebbüslerin gayreti ve gene devletin yardımı ile, onun dört beş misli fazla olmak
			üzere zengin bir tercüme kütüpanemiz olacaktır. Bilhassa Türk dilinin, bu emeklerden elde edeceği büyük
			faydayı düşünüp de şimdiden tercüme faaliyetine yakın ilgi ve sevgi duymamak, hiçbir Türk okuru için mümkün
			olamıyacaktır.</span></p>
	<p><span class="font7">23 </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Haziran 1941</span></p>
	<p><span class="font7">Maarif Vekili </span></p>
	<p><span class="font7">Hasan Âli Yücel</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">CICERO</span></p>
	<p><span class="font7">YAŞLI CATO VEYA YAŞLILIK ÜZERİNE</span></p>
	<p><span class="font7">ÖZGÜN ADI</span></p>
	<p><span class="font7">CATO MAIOR DE SENECTUTE</span></p>
	<p><span class="font7">LATİNCE ASLINDAN ÇEVİREN </span></p>
	<p><span class="font7">C. CENGİZ ÇEVİK</span></p>
	<p><span class="font7">EDİTÖR</span></p>
	<p><span class="font7">KORAY KARASULU</span></p>
	<p><span class="font7">GÖRSEL YÖNETMEN</span></p>
	<p><span class="font7">BİROL BAYRAM</span></p>
	<p><span class="font7">DÜZELTİ</span></p>
	<p><span class="font7">NEBİYE ÇAVUŞ</span></p>
	<p><span class="font7">I. BASIM, MART 2017, İSTANBUL</span></p>
	<p><span class="font7">VII. BASIM, EKİM 2022, İSTANBUL</span></p>
	<p><span class="font7">ISBN 978-605-332-986-2 (karton kapaklı)</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p><a name="caption1"></a>
	<h1><a name="bookmark0"></a><span class="font10"><a name="bookmark1"></a>CICERO</span></h1>
	<h2><a name="bookmark2"></a><span class="font9"><a name="bookmark3"></a>YAŞLI CATO</span></h2>
	<p><span class="font2">VEYA</span></p>
	<h2><a name="bookmark4"></a><span class="font9"><a name="bookmark5"></a>YAŞLILIK ÜZERİNE</span></h2>
	<p><span class="font5">LATİNCE ASLINDAN ÇEVİREN: </span></p>
	<p><span class="font5">C. CENGİZ ÇEVİK</span></p>
	<p><span class="font5"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font8" style="font-style:italic;">Sunuş</span></p>
	<p><span class="font6" style="font-weight:bold;">Marcus Tullius Cicero’nun Yaşamı Üzerine</span></p>
	<p><span class="font7">Cicero MÖ 106 yılının Ocak ayında, Roma’nın 100 km güneydoğusunda bulunan Arpinum kasabasında
			doğdu. Cicero’nun gençliğinde Roma’da kültürlü olmak, anadil Latincenin yanında Yunancayı da bilmek demekti.
			Dolayısıyla Cicero da çoğu çağdaşı gibi genç yaşta Yunan filozof ve tarihçilerinin düşüncelerini içeren
			metinlerle karşılaştı ve onlar üzerinde çalıştı. Yunan düşüncesi yanında Quintus Marcus Scaevola’nın
			gözetiminde Roma Hukuku eğitimi aldı. Devlete hizmet etmek istediği için henüz on altı yaşındayken Gnaeus
			Pompeius Strabo ve Lucius Cornelius Sulla’nın altında askerî göreve başladıysa da buna iki sene
			katlanabildi, zira gençken de arzuladığı şey entelektüel çalışma ve devlete bilek değil, kafa gücüyle hizmet
			etmekti. MÖ 83-81 arasında avukatlık mesleğine adım attı, çok geçmeden MÖ 80 yılında Sextus Roscius’un
			savunmasını üstlenip davayı kazanınca hayatını tehlikeye attı, zira mahkemede suçladığı kişi dönemin
			diktatörü olan Sulla’nın gözdesiydi. Cicero Sulla’nın olası hışmından kendini korumak için, MÖ 79 yılında
			sırasıyla Atina’ya, Küçük Asya’ya ve Rodos’a gitti. Özellikle dönemin kültür başkenti olan Atina’da
			saygın</span></p>
	<p><span class="font7">V</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">düşünce adamlarıyla tanışıp felsefe ve retorik alanında kendisini eğitti.</span></p>
	<p><span class="font7">Cicero MÖ 75 yılında Batı Sicilya’da </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">quaestor</span><span class="font7"> oldu. Burada görevinde başarılı olduğu için,
			Sicilyalılar memnun olmadıkları Sicilya Valisi Gaius Verres’e karşı mahkemede avukatlık yapmasını istedi.
			Cicero’nun bu davadaki başarısı hem hukuk, hem de devlet adamlığı kariyerinde parlamasını sağladı. Roma’ya
			döndü ve orada da art arda davalar kazanınca Roma’nın en etkin hatiplerinden biri oldu. Hitabet Roma’daki en
			önemli sanatlardan biriydi, insanlar hitabet gücüne bağlı olarak kariyerlerini belirliyordu. Cicero ne
			Roma’nın kurucu ailelerinden (Patricii) birine mensuptu, ne de çoğunluğu oluşturan halkın (Plebs) içinden
			biriydi; siyasette parlamasını sağlayan sahip olduğu hitabet gücüydü. Bu yeteneği sayesinde MÖ 75’te
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">quaestor,</span><span class="font7"> MÖ 69’da </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">aedilis</span><span class="font7"> ve MÖ 66’da </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">praetor</span><span class="font7"> olmuştu. Siyasi kariyerinin
			doruk noktası ise MÖ 63’te </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span
			class="font7"> seçilmesidir. </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Consul’lüğü</span><span
			class="font7"> sırasında en önemli başarısı, kimi silahlı dış güçlerin de desteğini alıp Roma devletinin
			mevcut aristokratik yapısına karşı darbe hazırlığında olan Lucius Sergius Catilina’nın planını önceden haber
			alarak bu girişimi bastırmasıydı. Cicero Senatus Consultum de Re Publica Defendenda (Devletin Savunulması
			Adına Senatus Kararı) çıkararak dört etkili konuşma yaptı ve Catilina ile destekçilerini etkisiz hale
			getirdi. Devleti </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Senatus</span><span class="font7"> ve
			halk önünde sergilediği üstün hitabeti ile büyük bir yıkımdan kurtaran Cicero </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">pater patriae,</span><span class="font7"> yani “vatanın babası” unvanını kazandı.
			Cicero’nun mevcut devleti isyana karşı koruma çabası zamanla, halkçı Catilina’nın yasını süren halka rağmen
			devletin rejimini de korumaya dönüştü: Nitekim Catilina’nın başlattığı ama eyleme döküp tamamlayamadığı halk
			hareketi içten içe devletin temellerini sarsıyordu. Sarsılan sadece devlet değil, aynı zamanda Cicero’nun
			kariyeriydi: MÖ 58 yılında </span><span class="font7" style="font-style:italic;">plebs
			tribunus'u</span><span class="font7"> olan Publius Clodius Pulcher, Lex Clodia de capite civis Romani
			(Roma</span></p>
	<p><span class="font7">VI</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Vatandaşının İdamı Üzerine Clodius Yasası) olarak bilinen bir yasa teklif etti, buna göre bir
			Roma vatandaşım yasal mahkemede yargılamadan idam ettiren kişiler sürgün cezası alacaktı. Cicero hedefteydi,
			zira dört yıl önce Catilina tertibine katılan bazı üyeleri yasal mahkemede yargılamadan idam ettirmişti.
			Cicero yasanın kabul edilmemesi için </span><span class="font7" style="font-style:italic;">sena</span><span
			class="font7">tor’ların, </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul’lerin</span><span
			class="font7"> ve özellikle de Pompeius’un desteğini aradıysa da, istediğini bulamadı ve sürgüne gitti. Bu
			arada Roma uzunca bir süredir alışkın olduğu gibi, yine siyasi çekişmelerin esiriydi.</span></p>
	<p><span class="font7">Halk mevcut rejimi siyasi ve askerî başarısızlıkların sorumlusu olarak görüyor, dolayısıyla
			mevcut rejime, yani cumhuriyete taban tabana zıt olan tek adam rejimini, yoksulluk başta olmak üzere her
			türlü sıkıntıdan kurtuluşun adresi olarak değerlendiriyordu. (Sürgüne gitmeden önce Cicero da bu durumu
			görmüştü, hatta consul'lüğünün son günü bu konuda yaptığı konuşma halk tarafından engellenince kendisi ve
			mevcut devlet geleneği için acı gerçekle yüzleşmişti.) Dönemin ruhunu iyi okuyanlardan olan Pompeius,
			çıktığı seferden zaferle dönünce Romalıları ayağa kaldırdıysa da, anayasaya bağlı kaldı ve bir hükümet
			darbesi gerçekleştirmedi, sadece </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus'un</span><span class="font7"> güçlü kişileri arasında yer almakla
			yetindi. Ancak devamında halk nezdindeki popülerliğinin aksine </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus’ta</span><span class="font7"> pasif kaldı, kazandığı zaferler sonrası
			askerlerine toprak dağıtacağı yönündeki sözünü bile </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus</span><span class="font7"> izin vermediği için yerine getiremedi. Zamanın
			ruhu, MÖ 60’ların Roma’sında halkın beğenisi ve beklentileri ile </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus<sup>'</sup>un</span><span class="font7"> beğenisi ve beklentileri
			arasında bir çatışma doğurdu: Halkın manevi duygularını okşayan askerî zaferlerin büyüsüne, onların bir
			getirisi olan ganimet paylaşımına dayalı maddi kazanç beklentisi eklenince, halkın beğenisini kazanan üç
			asker, yani Pompeius, Crassus ve Julius Caesar, MÖ 60 yılında ilk </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">triumviri'yi</span><span class="font7"> (üç adam yönetimi) kurdu. Halkın
			iradesini yerine getirme adı altında bir dizi</span></p>
	<p><span class="font7">VII</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">uygulamaya girişen bu üçlü aslında cumhuriyetin aristokratik dinamiklerini baltalıyor,
			böylece monarşiye uygun bir ortam hazırlıyordu. Julius Caesar tüm Gallia’yı Roma eyaleti yapınca, birden bu
			üçlünün halk nezdinde en popüler kişisi oldu, eski ihtirasları kabaran Pompeius, ayak oyunlarıyla
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Senatus’u</span><span class="font7"> arkasına aldı ve
			nispeten silik bir karakter olan Crassus’un da kenara çekilmesiyle, bu üçlü yönetim birden birbiriyle
			çekişen iki başlı bir yapıya dönüştü. Cumhuriyetçi </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus</span><span class="font7"> Caesar’a oranla Pompeius’u kötünün iyisi
			olarak görüyordu, dolayısıyla onu Cicero gibi cumhuriyetin yılmaz bekçilerinden olan Cato’nun da teklifiyle,
			“yardımcısız </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul”</span><span class="font7"> seçti,
			buna yumuşatılmış bir </span><span class="font7" style="font-style:italic;">dictator’lük</span><span
			class="font7"> denebilir.</span></p>
	<p><span class="font7">Caesar karşıtı olan </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul'ler</span><span class="font7"> yurdu savunsun diye Pompeius’u İtalya’daki
			tüm birliklerin başına atadı, Caesar da kendisine sığınmış halk tabakasını bahane ederek, halkın haklarını
			savunma gerekçesiyle Pompeius’un üzerine yürüdü. Asıl amacı ise İtalya ve Roma’yı ele geçirerek, halkın
			beğenisini kazandığı ve beklediği tek adam, yani kurtarıcı olmaktı.</span></p>
	<p><span class="font7">Pompeius ve arkasındaki </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">senator'ler</span><span class="font7"> halktan destek bulamayınca Roma’yı terk
			ettiler, Caesar halkın da desteğiyle savaşmadan Roma’ya girdi ve iki ay içinde tüm İtalya’yı ele geçirdi. MÖ
			49 yılında artık Roma’nın hâkimiydi. Caesar sırasıyla Sicilya, Sardinia ve İspanya’ya egemen oldu. Pompeius
			ise Yunanistan’da büyük bir ordu oluşturabildi. İki liderin komutasındaki ordular Thessalia’da bulunan
			Pharsalus kasabasında çarpıştı ve Pompeius ağır bir yenilgi alarak kaçtı; bu, iç savaşın sonuçlandığını
			gösteriyordu, kazanan Caesar’dı. Ancak onun da egemenliği çok sürmedi, MÖ 44 yılının 15 Mart’ında
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Senatus’ta</span><span class="font7"> cumhuriyetçilerin
			tertibiyle öldürüldü.</span></p>
	<p><span class="font7">Sürgün cezasına çarptırılarak devlet yönetiminden uzaklaştırılan Cicero, MÖ 58 yılının 23
			Mayıs’ında, manen çökmüş bir halde Yunanistan’daki Thessalonica’ya vardı,</span></p>
	<p><span class="font7">VIII</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">yaklaşık bir sene sonra, </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus</span><span class="font7"> kararıyla sürgünden geri çağrıldı, MÖ 57
			yılının 5 Ağustos’unda İtalya’ya döndü. Yeniden siyasete atılmak istediyse de, siyasi açıdan Caesar’a karşı
			olması, onu devletin üst kademelerinden uzak tuttu, sadece MÖ 51’in Mayıs’ından, MÖ 50’nin Kasım’ına kadar
			Cilicia’da </span><span class="font7" style="font-style:italic;">procansul'lük</span><span class="font7">
			görevini üstlendi. Cicero, Pompeius ile Caesar arasındaki iç savaşta </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus</span><span class="font7"> gibi Pompeius’un tarafını tuttuğu izlenimini
			veriyordu. Ancak Atticus’a yazdığı kimi mektuplardan da anladığımız üzere, Roma’nın esenliği için her iki
			güç odağına da tavsiyelerde bulunmuş ve iç savaşın sonlanmasını istemiştir. Bu noktada Cicero kendisini
			güncel politik gelişmelerden uzak tutan filozof Platon’la özdeşleştirmiştir ve iç savaş yaşanırken
			politikadan uzak kaldığı için duyduğu pişmanlıktan, felsefeyle uğraşmak ve tavsiyede bulunmak suretiyle
			devletine hizmet etmiş olduğu düşüncesiyle kurtulmak istemiştir.</span></p>
	<p><span class="font7">Caesar MÖ 49 yılında İtalya’yı ele geçirince, Cicero Roma’dan kaçtı ve daha sonra Pompeius’un
			karargâhının bulunduğu Illyria’ya geçti. MÖ 48 yılında Pompeius’un ordusuyla birlikte Pharsalus’a gelen
			Cicero, burada Pompeius’un yenilgisine şahit oldu ve Roma’ya geri döndü. İlginç bir şekilde Caesar Cicero’yu
			affetti, Cicero bu davranışı Caesar’ın mevcut cumhuriyet rejimini diri tutacağı şeklinde yorumladıysa da,
			çok geçmeden yanıldığını anladı. Cicero Caesar’ı öldüren cumhuriyetçi tertibe doğrudan katılmadı ancak bu
			eylemi devletin ve rejimin iyiliği için haklı gördü, </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">De Officiis’in</span><span class="font7"> (Yükümlülükler Üzerine) farklı
			yerlerinde savunduğu gibi, onun için devletin iyiliği her yasanın ve yükümlülüğün üzerindeydi, gerekirse
			tiran da öldürülebilirdi. Örneğin 2.23’te şöyle der:</span></p>
	<p><span class="font7">“Birçok kişinin öfkesine asla karşı konulamaz. Sadece ordularla baskı altına alınmış devletin
			katlandığı ve öldükten sonra kendisine daha fazla itaat ettiği o tiranın ölümü, ondaki öfkenin onu ne kadar
			büyük bir yıkıma sürüklediği-</span></p>
	<p><span class="font7">IX</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">ni göstermez, diğer tiranların da sonu benzer olmuş, neredeyse hiçbir tiran böyle bir sondan
			kaçamamıştır.”<sup>1</sup></span></p>
	<p><span class="font7">Cicero bu yaklaşımını Caesar’ın ardından da sürdürdü, zira Caesar’ın öcünü alacağına dair
			halkın önünde yemin eden Marcus Antonius da tek adamlık hayalleri kurup, bu uğurda Caesar’ın yeğeni
			Octavianus’la mücadeleye girişince, Cicero’nun devleti ve rejimi savunan tavrı değişmedi. MÖ 43 yılında
			Marcus Antonius, Octavianus ve Lepidus ikinci </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">triumviri'yi</span><span class="font7"> kurdu, Cicero’nun gözünde Antonius
			Caesar’ın, Octavianus ise Pompeius’un rolünü üstlenmiş gibiydi, dolayısıyla Cicero MÖ 44-43 yıllarında,
			Marcus Antonius’u kötüleyen </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Philippicae</span><span
			class="font7"> konuşmalarını yaptı, Octavianus’u övdü, onun üvey babası Caesar’la aynı hataya düşmeyeceğini
			düşünüyor ancak yanılıyordu. Antonius ile Octavianus’un başını çektiği ikinci </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">triumviri’nin</span><span class="font7"> ilk icraatı, düşmanlarını ve olası
			rakiplerini fişlemek oldu, Cicero ve kendisi gibi düşünen cumhuriyet yanlıları, isimlerini kara listede
			gördü. Cicero desteklediği Octavianus’un ihanetine uğradı, gördüğü onca şeyden sonra bu ihanete şaşırmamış
			olmalı. MÖ 43 yılının 7 Aralık’ında Formiae’daki evinde yakalandı ve kellesini görevli askerin kılıcına
			teslim etti.</span></p>
	<p><span class="font7" style="font-weight:bold;">Eserleri Üzerine</span></p>
	<p><span class="font7">Marcus Tullius Cicero sadece örnek yaşamıyla bile düşünce dünyası üzerinde büyük bir etki
			bırakmıştır, bununla birlikte her çağdan farklı düşünce adamları onun Roma’yı birey, geleneksel toplum
			düzeni ve devlet üçgeninde ele alan eserlerini tekrar tekrar okumuş, her okumada onun zamanın ötesine ve her
			çağın insanına seslenen tespitlerini ciddiye almıştır.</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">1 Cicero, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Yükümlülükler
			Üzerine,</span><span class="font1"> çeviren C. Cengiz Çevik, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul,
			2013, s.79.</span></p>
	<p><span class="font1">X</span></p>
	<p><span class="font1"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Cicero’nun eserleri yaşamıyla paraleldir. Şiirle başlayan yazın hayatı suyun zaman içinde
			yolunu bulması misali, onun asıl yeteneği olan düzyazıya geçmesiyle değişmiştir. Avukatlık mesleği gereği
			yaptığı savunma ve suçlama konuşmaları Cicero külliyatının ilk dönem eserlerini oluşturur, zaman içinde
			bunlara teknik eserler de eklenir: Genel olarak kabul edildiği üzere, MÖ 84 tarihli hatipler için el kitabı
			hüviyetindeki, dört kitaptan oluşan fakat günümüze sadece iki kitabı ulaşan </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">De Inventione</span><span class="font7"> Cicero’nun ilk düzyazı eseriydi. Bununla
			birlikte Cicero ilk konuşmasını MÖ 81 yılında Quinctius isminde birini savunmak için yaptı </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">(Pro Quinctio). </span><span class="font7">Bunu, bir sene sonra
			isminin geniş kitlelerce duyulmasını sağlayan Sextus Roscius savunması izledi </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">(Pro Roscio).</span><span class="font7"> On sene kadar sonra, MÖ 70 yılında Gaius
			Verres’in savcı seçimiyle ilgili olarak Quintus Caecilius’a </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">(Divinatio in Caecilium)</span><span class="font7"> ve dostu Hortensius’un
			savunduğu Verres’e </span><span class="font7" style="font-style:italic;">(In Verem) </span><span
			class="font7">suçlama konuşmaları yaptı. MÖ 69 yılında </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Pro A. Caecina, Pro M. Fonteio</span><span class="font7"> ve </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Pro M. Tullio;</span><span class="font7"> üç sene sonra, MÖ 66
			yılında </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Pro Cluentio</span><span class="font7"> ve
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Pro Lege Manilia</span><span class="font7"> konuşmalarını
			yaptı. MÖ 63 yılında, </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul'ken,</span><span
			class="font7"> Catilina konuşmalarıyla </span><span class="font7" style="font-style:italic;">(In
			Catilinam)</span><span class="font7"> tertip hazırlığını bastırdı, yine aynı yıl içinde </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Contra Rullum, Pro Murena, Pro C. Rabirio Perduellionis
		</span><span class="font7">ve </span><span class="font7" style="font-style:italic;">De Lege Agraria</span><span
			class="font7"> konuşmalarını yaptı. Bir yıl sonra, MÖ 62’de meşhur </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Pro Archia</span><span class="font7"> ve </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Pro Sulla,</span><span class="font7"> MÖ 59’da </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Pro Flacco,</span><span class="font7"> MÖ 57’de </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">De Domo Sua, Post Reditum ad Quirites</span><span class="font7"> ve </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Post Reditum ad Senatum,</span><span class="font7"> MÖ 56’da
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Pro Balbo, Pro Caelio, Pro Sestio, In Vatinium, De
			Haruspicum Responsis</span><span class="font7"> ve </span><span class="font7" style="font-style:italic;">De
			Provinciis Consularibus</span><span class="font7"> konuşmalarını yaptı.</span></p>
	<p><span class="font7">MÖ 55’te Cicero biri konuşma biçiminde, biri de teknik olmak üzere iki eser kaleme aldı:
			Hatiplik sanatını/mesleğini incelediği </span><span class="font7" style="font-style:italic;">De
			Oratore</span><span class="font7"> eseri ve </span><span class="font7" style="font-style:italic;">In
			Pisonem</span><span class="font7"> konuşması. MÖ 54’te </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Pro Plancio</span><span class="font7"> ve </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Pro C. Rabirio Postumo,</span><span class="font7"> MÖ 52’de ise </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Pro Milone</span><span class="font7"> konuşmalarını yaptı, aynı
			sene içinde hatiplerin nasıl olması gerektiğiyle ilgili </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">De Optimo Genere Ora-</span></p>
	<p><span class="font7" style="font-style:italic;">XI</span></p>
	<p><span class="font7" style="font-style:italic;"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7" style="font-style:italic;">torum</span><span class="font7"> ve Roma’daki yasaları incelediği
			(ölümünden sonra yayınlanan) </span><span class="font7" style="font-style:italic;">De Legibus</span><span
			class="font7"> adında iki teknik eser kaleme aldı. Bir sene sonra, MÖ 51’de, Roma devletini ele aldığı
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">De Re Publica</span><span class="font7"> adlı eserini
			yazdı. Devlet yaşamından iyice uzaklaştığı dönemde, MÖ 46 yılında </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Brutus, De Optimo Genere Oratorum, Orator</span><span class="font7"> ve
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Paradoxa Stoicorum</span><span class="font7"> adındaki
			hitabet ve felsefe konulu teknik eserlerini yayınladı, bununla birlikte aynı yıl içinde, </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Pro Ligario</span><span class="font7"> ve </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Pro Marcello</span><span class="font7"> savunmalarını yaptı. Kızı
			Tullia’nın öldüğü MÖ 45 Cicero için hüznün yılı oldu ve teselli bulma ümidiyle kendisini felsefeye verdi:
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Academica, De Finibus Bonorum et Malorum, Disputationes
			Tusculanae, De Natura Deorum</span><span class="font7"> bu yılın eserleridir. Cicero aynı yıl içinde son
			savunması olan </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Pro Rege Deiotaro</span><span
			class="font7"> konuşmasını da yaptı. MÖ 44 Cicero’nun, deneyimini birey, toplum ve devlet üçgeninde kalemine
			döktüğü son yıl oldu: </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Topica, Cato Maior De Senectute,
			De Amicitia, De Divinatione, De Fato</span><span class="font7"> ve </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">De Officiis</span><span class="font7"> bu yılın eserleridir. MÖ 43’te,
			öldürülmeden önce </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Philippicae</span><span
			class="font7"> konuşmalarını yaptı.</span></p>
	<p><span class="font7" style="font-weight:bold;">De Senectute ya da Yaşlılık Üzerine</span></p>
	<p><span class="font7">Cicero, bir yıl sonra öleceğinden habersiz bir şekilde </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Yaşlılık Üzerine’yi</span><span class="font7"> yazdığında altmış iki yaşındaydı.
			Eseri yakın dostu Titus Pomponius Atticus’a adayan Cicero, yaşlılıkla ilgili görüşlerini diğer birçok
			felsefe eserinde olduğu gibi, Platon’un eserlerini örnek alarak diyalog şeklinde aktarmak istedi. Buna göre
			Platon’un Sokrates’i gibi, Cicero da bu eserinde kendisini değil, Latin edebiyatında Büyük (Maior), Bilge
			(Sapiens) ya da </span><span class="font7" style="font-style:italic;">censor</span><span class="font7">
			olarak da bilinen, ünlü Romalı devlet adamı Marcus Porcius Cato’yu (MÖ 234-149) esas konuşmacı olarak seçti,
			başka deyişle yaşlılığı kurgusal bir diyalogla, onun ağzından anlattı. Cato’nun dostu olan Scipio ve Laelius
			da diyalogun sadece başında konuya ilişkin soru ve talepleriyle yer alır.</span></p>
	<p><span class="font7">XII</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Cato MÖ 234’te Tusculum’da, bir Plebs ailesinin ferdi olarak dünyaya geldi. Gençliği zorluk
			içinde geçti, Güney İtalya’da Fabius Maximus’un komutasında Hannibal’e karşı savaştı (MÖ 212 ve 209),
			Nero’nun komutasında muhtemelen </span><span class="font7" style="font-style:italic;">militaris
			tribunus</span><span class="font7"> (MÖ 207), Sicilya ve Africa’da Scipio’nun komutasında </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">quaestor</span><span class="font7"> (MÖ 204) olarak hizmet etti.
			İspanya’da </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> (MÖ 195),
			Thermoplyae’de </span><span class="font7" style="font-style:italic;">legatus </span><span
			class="font7">olarak Antiochus’a karşı alınan zaferde büyük rol oynadı. Plebs kökenli olmasına rağmen
			aristokrasinin savunucusu olan Cato ömrünün sonuna dek, savaşta ve barışta Roma’nın mevcut rejimini, halkını
			ve geleneksel kültürü korumaya çalıştı. Bu çoğunlukla aşırıya kaçan korumacı bir tavırdı. Nitekim Roma’nın
			politik ve askeri zaferlerine bağlı olarak Akdeniz bölgesine hâkim olmaya başladığı bir dönemde, bölgede
			etkin olan Yunan eğitimi, kültürü, edebiyatı ve felsefesinin Roma’ya tümüyle zararlı olduğunu düşündü. Bu
			yeni yaşam anlayışına karşı eski eğitim sistemini, Romalı değerleri ve Latin dilini şiddetli bir şekilde
			savunmaya girişti. Bunun için küçük fragmanlar dışında günümüze ulaşmayan </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Origines, De Agri Cultura, Dicta Memorabilia, De Medicina, De Re Militari,
			Orationes, De Rhetorica</span><span class="font7"> ve günümüze önemli bir kısmı ulaşan </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">De Re Rustica</span><span class="font7"> adlı eserlerini yazdı;
			Roma’nın tarihini, kültürünü, askerlik ve çiftçilik geleneğini genç kuşaklara aktarmak istedi.</span></p>
	<p><span class="font7">Sadece yazdığı eserlerde değil, kendisinden sonra yazılmış olan başka eserlerde de onun Roma
			kültürüne katı bağlılığı ve yabancı düşmanlığı sıklıkla vurgulanmıştır. Örneğin Plutarchus’a göre Yunan
			felsefesinden nefret ediyor, Yunan kültürü ve eğitimiyle alay ediyordu, Sokrates bile onun gözünde
			“ülkesinin âdetlerine karşı gelip vatandaşları yasaların aleyhine olan düşüncelere çekerek tiran olmaya
			çalışan büyük bir gevezeydi.”<sup>2</sup> Keza yine Plutarchus’a göre, Cato Yunan hekimlerinden bile
			şüpheleniyor, Roma gençliğini</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">2 Plutarchus, Cato Maior 23A.</span></p>
	<p><span class="font7">XIII</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">hasta etmelerinden korkuyordu.<sup>3</sup> Dolayısıyla Yunan edebiyatını da Roma’daki her
			şeyi bozacak yabancı bir unsur olarak görüyordu.<sup>4</sup> Ancak Cicero’nun </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Yaşlılık Üzerine’nin</span><span class="font7"> başında da belirttiği gibi, Cato
			ömrünün sonuna doğru, yoğun bir şekilde Yunan edebiyatı üzerine çalıştı. Cicero’ya göre, Cato bu sayede
			eskiye göre daha bilgili oldu. Nitekim eser boyunca sadece Roma değil, Yunan ve Pers tarihinden de örnekler
			verir, farklı yabancı düşünürlerin görüşlerini paylaşır. Hem bilgili olmasının, hem de dostlarında hayranlık
			uyandıracak kadar yaşlılığa katlanabilen, onu bir sorun olarak görmeyen karakterinin, Cato’yu bu eserin esas
			anlatıcısı yaptığını söylemek yanlış olmayacaktır.</span></p>
	<p><span class="font7">Cato’nun eserdeki yaşlılıkla ilgili görüşlerinin gerçekten ona ait olup olmadığını
			bilmiyoruz, bunlar Cicero’nun başkalarından duyduğu ya da ona yakıştırdığı görüşler olabilir. Ancak eserin
			başındaki yaklaşımından anladığımız kadarıyla, bunlar Cicero’nun da benimsediği görüşlerdir. Bu görüşleri
			özetleyecek olursak, her şeyden önce yaşlılık insan ömrünün diğer çağları olan çocukluk, gençlik ve olgunluk
			gibi doğal bir aşamasıdır. Yaşlılıkta yaşamı zor kılan yaşlılığın kendisi değildir, insan gençlikte yaptığı
			hatalardan ötürü yaşlılığını katlanılamaz kılar. Bunun en önemli kanıtı, birçok kişinin yaşlıyken bile
			hiçbir zorluk çekmeden çalışmayı sürdürüyor olmasıdır. Ancak insan yaşlıyken, gençliğinde olduğu gibi
			bedensel açıdan güçlü değildir, dolayısıyla çalışması daha çok zihinsel olacaktır, örneğin devlete ve
			topluma hizmet etmek istiyorsa edindiği bilgileri diğer insanlara aktaracak, otoritesi ve saygınlığıyla
			gençlere yol gösterecektir. Ayrıca yaşlılık insana tümüyle hazdan yoksun bir yaşam deneyimi sunmaz,
			kendisinin çiftlik yaşamı deneyimini hatırlatan Cato, insanlara yaşlılık dönemlerinde keyif verecek uğraşlar
			bulmalarını tavsiye ediyor görünür. Bununla birlikte yaşlı-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font0">3 </span><span class="font1">Plutarchus, </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">Cato Maior</span><span class="font1"> 23-3-4.</span></p>
	<p><span class="font0">4 </span><span class="font1">Plinius, </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">Naturalis Historia</span><span class="font1"> 29.14; Plutarchus, </span><span
			class="font1" style="font-style:italic;">Cato Maior</span><span class="font1"> 23.2.</span></p>
	<p><span class="font1">XIV</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">lık insana kaçınılmaz olarak ölüme yaklaştığını hatırlatır, bu birçok insanı yaşlılığında
			karamsarlığa sürükler. Cato’ya göre bu, ruhun temel doğasını bilmemekten kaynaklanan, hatalı bir
			karamsarlıktır, zira ruhun ölümsüz olduğunu bilen biri artık yeryüzünde bitmek bilmeyen sıkıntılarla
			deneyimlenen, geçici bedensel yaşamı önemsemeyecektir. Cicero’nun </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Tusculanae Disputationes’in</span><span class="font7"> birinci ve </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">De Re Publica’nın </span><span class="font7">son kitabında da
			savunulan bu düşünce Platoncu ve Stoacı felsefenin izlerini taşır, insanın bedensel ölümüyle birlikte ruhen
			daha yüce bir konuma yükseleceğini varsayar.</span></p>
	<p><span class="font7" style="font-weight:bold;">Yöntem Üzerine</span></p>
	<p><span class="font7">Cato ismi, eserin farklı elyazmalarının başlığında farklı şekillerde geçer, örneğin
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Cato Maior vel De Senectute </span><span
			class="font7">(Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine), </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Catonis De Senectute </span><span class="font7">(Cato’nun Yaşlılık Üzerine’si),
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">De Sententiis Catonis De Senectute</span><span
			class="font7"> (Cato’nun Yaşlılıkla İlgili Görüşleri Üzerine). Bununla birlikte eserin sadece Cato Maior
			(Yaşlı Cato) ya da sadece </span><span class="font7" style="font-style:italic;">De Senectute</span><span
			class="font7"> (Yaşlılık Üzerine) olarak adlandırıldığı elyazmaları da vardır.<sup>5</sup> Cicero ise bu
			eserinden bahsederken üç defa </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Cato
			Maior,<sup>6</sup></span><span class="font7"> iki defa da sadece </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Cato</span><span class="font7"> başlığını kullanmıştır.<sup>7</sup> Cicero’dan
			sonra yaşamış olan Latin yazarları ise </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Cato
			Maior<sup>8</sup></span><span class="font7"> ve </span><span class="font7" style="font-style:italic;">De
			Senectute<sup>9</sup></span><span class="font7"> başlıklarını tercih etmiştir. Metnin farklı dillere yapılan
			eski ve modern çevirilerinde de farklı tercihler söz konusudur, örneğin İngilizce çevirilerde</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">5 Elyazmalarıyla ilgili detaylı bilgi için bkz. Cicero </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">Cato Maior De Senectute. </span><span class="font1">Ed. J. G. E Powell. Cambridge
			University Press, 2004: 93.</span></p>
	<p><span class="font1">6 Cicero, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Laelius De
			Amicitia</span><span class="font1"> 4; </span><span class="font1" style="font-style:italic;">De
			Officiis</span><span class="font1"> 1.151; </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Epistulae
			Ad Atticum </span><span class="font1">14.21.3.</span></p>
	<p><span class="font1">7 Cicero </span><span class="font1" style="font-style:italic;">De Divinatione</span><span
			class="font1"> 2.3; </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Epistulae Ad Atticum</span><span
			class="font1"> 16.3.1; 16.11.3.</span></p>
	<p><span class="font1">8 Örneğin Lactantius, Institutiones Divinae 6.20.4.</span></p>
	<p><span class="font1" style="font-style:italic;">9</span><span class="font1"> Örneğin Valerius Maximus 8.13 ext. 1.
			Plutarchus da (Cato 17 ve Flamininus 18) aynı başlığın Yunancasını (Περί γηρως) tercih etmiştir.</span></p>
	<p><span class="font7">XV</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Cato Maior ismi başlıkta tercih edilmezken,<sup>10</sup> Fransızca çevirilerde bu isim de yer
			alır.<sup>11</sup> Daha önce Ayşe Sarıgül tarafından yapılan çevirinin başlığı ise
			“Ihtiyarlık”tır.<sup>12</sup> Kuşkusuz bu kullanımların hiçbiri yanlış değildir, hedef dildeki duyuşa uygun
			olarak herhangi biri tercih edilebilir, biz de burada “Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine” başlığını tercih
			ettik.</span></p>
	<p><span class="font7">Çeviride temel aldığımız Latince metnin künyesi şudur: </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">M. Tvlli Ciceronis De Re Pvblica, De Legibvs, Cato Maior De Senectvte, Laelivs De
			Amicitia.</span><span class="font7"> Ed. J. G. E Powell. Oxford University Press, 2006: 269-315. Dipnot ve
			açıklamalarda kullandığımız kaynaklar ise şunlardır: Cicero, </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Cato Maior De Senectute.</span><span class="font7"> Ed. J. G. E Powell. Cambridge
			University Press, 2004; Cicero </span><span class="font7" style="font-style:italic;">De Senectute (Cato
			Maior): A Dialogue on Old Age.</span><span class="font7"> Ed. J. H. Allen, W. E Allen ve J. B. Greenough.
			Ginn Brothers, 1875; Cicero, </span><span class="font7" style="font-style:italic;">İhtiyarlık.</span><span
			class="font7"> Çev. Ayşe Sarıgöllü, MEB Yayınları, 1992. Türkçede yaygın olarak kullanılanlar hariç, tüm
			özel isimlerin metindeki Latincelerini kullandık.</span></p>
	<p><span class="font7">C. Cengiz Çevik</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">10 Örneğin “On Old Age” (Selected Works başlığı altında). Çev. M. Grant, Penguin Books, 1971;
			“On Old Age”. Çev. W. A. Falconer, (Loeb Classical Library) Harvard University Press, 1923.</span></p>
	<p><span class="font1">11 Örneğin “Caton l’Ancien, ou de la vieillesse”. Çev. Lorquet, 1864; “Caton l’Ancien. De la
			vieillesse”, Les Belles Lettres, 1989; “De la vieillesse. Caton l’Ancien”, Çev. P. Wuilleumier, Jean-Noel
			Robert, 2003.</span></p>
	<p><span class="font1">12 Cicero, “İhtiyarlık”, Çev. Ayşe Sarıgül, MEB Yayınları, 1992.</span></p>
	<p><span class="font1">XVI</span></p>
	<p><span class="font1"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font8" style="font-style:italic;">Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[I 1]</sup> “Ey Titus, ne olacak ödülüm, Yardım etsem, dindirsem İçine yerleşerek,
			kalbinde dönüp duran kaygıyı?”<sup>1</sup></span></p>
	<p><span class="font7">“Fazla malı mülkü olmasa da, güvenilir olan o adamın” Flamininus’a seslenirken sarf ettiği bu
			dizelerle, ben de sana seslenebilirim Atticus’um. Ancak Flamininus’a söylenen “gece gündüz kaygı içindesin
			Titus” sözünün senin için geçerli olmadığını da kesinkes biliyorum. Zira ruhundaki ölçülülük ve dürüstlüğün
			şahidiyim, dahası Atina’dan sadece bir isim değil, aynı zamanda kültür ve bilgelik getirdiğinin
			farkındayım.<sup>2</sup> Bununla birlikte bazen beni de ciddi bir şekilde kaygılandıran bazı
			konularda<sup>3</sup> senin de kaygılandığından şüpheleniyorum, ancak bu kaygıları teskin etmek oldukça zor
			bir iş ve başka bir zamana bırakılmalı. Şimdi burada senin için yaşlılık üzerine bir yazı kaleme alma
			niyetindeyim. <sup>[2]</sup> Müşterek bir şekilde seninle benim üzerimize binen ya da</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">1 Ennius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Annales</span><span
			class="font1"> 10.385. Bu sözler, kurgusal tarihe göre Cicero’dan yaklaşık yüz elli yıl önce yaşamış olan
			bir çoban tarafından Titus Quinctius Flamininus’a söylenmiştir. Cicero da dostu Titus Pomponius Atticus’a
			aynı dizelerle seslenmiş oluyor.</span></p>
	<p><span class="font1">2 Atticus ismi ilkin “Atticalı, Atinalı” anlamındadır, diyalogdaki Pomponius bu ismi Yunan
			kültürüne olan sempatisi ve Atina’da uzun süre kalmış olmasından ötürü almıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">3 Roma’da yaşanmakta olan iç savaş ve Caesar’ın despotizmi kastedilmektedir.</span></p>
	<p><span class="font7">3</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">en azından binmek üzere olan yaşlılık yükünü hem kendim, hem de senin için hafifletmek
			istiyorum. Bununla birlikte senin her şey gibi buna da ihtiyatlı bir şekilde, bilgece katlandığını ve
			katlanacağını iyi biliyorum. Ancak yaşlılık üzerine bir yazı kaleme almak istediğimde, ikimize de müşterek
			bir şekilde yarayacak olan bu eseri bir armağan olarak hak ettiğin aklıma geldi. Sonra bu kitabı yazmak
			benim için öyle keyifli bir hal aldı ki, yaşlılığın tüm sıkıntısını gidermekle kalmadı, aynı zamanda onu
			tatlı ve hoş bir şeye dönüştürdü. Bu yüzden felsefe ne kadar övülse azdır, felsefeye uyan biri ömründeki her
			çağı sıkıntısız geçirebilir.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[3]</sup> Ancak başka yerlerde de<sup>4</sup> bu konudan çokça bahsettik ve sıkça
			bahsedeceğiz, şimdi sana gönderdiğim yaşlılıkla ilgili olan bu kitaba gelelim. Masalın saygınlığı az olur
			diye tüm sözü, Ciuslu Aristo’nun yaptığı gibi, Tithonus’a değil,<sup>5</sup> yaşlı M. Cato’ya verdim,
			böylece konuşmanın daha büyük bir saygınlığı oldu. Konuşmada Laelius ile Scipio’yu, Cato’nun yaşlılığa ne
			kadar rahatlıkla katlandığını hayranlıkla karşılayan kişiler, Cato’yu da onlara cevap veren kişi olarak
			belirledim. Cato burada, kendi eserlerinde olduğundan daha bilgili görünürse, bunu iyi bilindiği üzere,
			yaşlılığında yoğun bir şekilde Yunan edebiyatı çalışmış olmasına ver. Daha fazla konuşmama ne gerek var,
			zaten Cato’nun konuşması benim yaşlılıkla ilgili tüm düşüncemi ortaya koyacak.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[II 4]</sup> SCIPIO: Çoğunlukla C. Laelius’la birlikte, senin diğer her işte gösterdiğin
			üstün ve kusursuz bilgeliğe hayranlık duyarım M. Cato, ama yaşlılığın senin için ağır bir yük olmamasına
			bilhassa hayranlık duyuyorum. Öyle ya, yaşlılık</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">4 Cicero’nun felsefe konulu diğer eserleri kastedilmektedir.</span></p>
	<p><span class="font1">5 MÖ 3. yüzyılda yaşamış olan Peripatetik filozof Ciuslu Aristo bir eserinde mitolojik
			karakter Tithonus’u konuşmacı yapmıştır. Tithonus sabahyıldızı olan Eos’un (Aurora) kocasıdır. Eos’un talebi
			üzerine tanrılar Tithonus’a ölümsüzlük bahşetmiştir, ancak Eos kocasının hiç yaşlanmamasını istemeyi
			unuttuğundan, Tithonus giderek yaşlanır ve ölümsüzlük kendisine ağır bir yük olur.</span></p>
	<p><span class="font7">4</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">birçok yaşlı için öyle iğrenç bir şeydir ki, Etna’yı sırtlamaktan daha ağır bir yük olduğunu
			bile söylerler.<sup>6</sup></span></p>
	<p><span class="font7">CATO: Scipio ve Laelius, görünen o ki, hiç de zor olmayan bir şeye hayranlık duyuyorsunuz
			aslında. İyi ve mutlu yaşama kabiliyeti bulunmayan insanlara her çağ ağır gelir. Buna karşın her iyiliği
			kendinden bekleyenlere<sup>7</sup> doğadaki zorunluluğun neden olduğu bir şeyin kötü görünmesi mümkün
			değildir. Bunların başında da yaşlılık gelir, herkes ona ulaşmayı ister, ulaşınca da onu suçlar, işte böyle
			büyüktür budalalığın tutarsızlığı ve huysuzluğu! Yaşlılığın beklediklerinden daha hızlı geldiğini
			söylüyorlar. Öncelikle, kim onları böyle yanlış bir düşünceye sevk etti? İnsanın gençlikten yaşlılığa
			geçişi, çocukluktan gençliğe geçmesinden daha mı hızlı oluyor? Sonra, yaşlılık seksen yaşındayken, sekiz yüz
			yaşındakine göre daha ağır gelmez ki insana. Zira geçmiş zaman ne kadar uzun olursa olsun, budala birinin
			yaşlılığını hiçbir teselli hafifletmeyecektir. <sup>[5]</sup> Bilgeliğime hayranlık duyuyorsanız (keşke bu
			düşüncenize ve ismime<sup>8</sup> layık olsam!), ben sadece en iyi rehber olan doğayı tanrı gibi izleyip
			önünde eğildiğim için bilgeyim. Doğanın beceriksiz bir şair gibi, yaşamın diğer kısımlarını iyi yazıp da son
			sahneyi es geçmesinin gerçekle hiçbir ilgisi yok. Aksine ağaçlardaki meyvelerin ve topraktaki ürünlerin
			mevsiminde olgunlaşarak kuruması ve düşmesi gibi, insan ömrünün de bir sonunun olması kaçınılmazdır, bilgeye
			düşen buna uysallıkla katlanmasıdır. Devlerin tanrılarla savaşması da doğaya karşı gelmekten farklı bir şey
			miydi?<sup>9</sup></span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">6 Mitolojideki Enceladus’un Etna Yanardağı’na gömülmesine gönderme. Hikâye için bkz.
			Euripides, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Ion</span><span class="font1"> 209-211;
			Vergilius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Aeneis</span><span class="font1">
			3.578-582.</span></p>
	<p><span class="font1">7 Cato burada özellikle Stoacıları kasteder.</span></p>
	<p><span class="font1">8 Ya “keskin zekâlı” anlamındaki catus sıfatından türemiş olan Cato ya da ona yakıştırılmış
			“Bilge” anlamındaki Sapiens ismi kastedilmektedir.</span></p>
	<p><span class="font1" style="font-style:italic;">9</span><span class="font1"> Homeros ve Hesiodos’ta geçmeyen,
			muhtemelen daha sonra uydurulmuş olan bir hikâyeden söz ediliyor. Bu hikâyeye göre devler baştanrı Zeus’a
			isyan eder ve ceza olarak yerin altına gömülürler.</span></p>
	<p><span class="font7">5</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[6]</sup> LAELIUS: Doğru, Cato, Scipio adına konuştuğumu da varsayarak, madem yaşlanmayı
			umut ediyoruz ya da en azından arzuluyoruz, o halde senden, gittikçe daha da ağırlaşan bu çağa hangi
			çarelerle daha kolay katlanabileceğimizi öğrenirsek, çok memnun olacağız.</span></p>
	<p><span class="font7">CATO: Madem dediğin gibi ikiniz de memnun olacaksınız, o halde bunu yapacağım Laelius.</span>
	</p>
	<p><span class="font7">LAELIUS: Bizim de geçeceğimiz uzun bir yolu tamamladığın için Cato, sana zahmet olmayacaksa,
			vardığın yerin nasıl göründüğünü öğrenmek istiyoruz.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[III 7]</sup> CATO: Elimden geldiğince anlatacağım Laelius. Yaşıtlarımın sızlanmalarını
			çok dinledim. Öyle ya, eski bir deyişe göre, yaşıtlar çok kolay bir araya gelir, aynı zamanda yaşıtlarım
			olan eski </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul’ler</span><span class="font7"> Gaius
			Salinator<sup>10</sup> ve Spurius Albinus<sup>11</sup> sızlanıp dururdu; neymiş, onlarsız bir yaşamı
			düşünemedikleri hazlardan artık yoksunlarmış ve geçmişte kendilerine saygı duyan kimseler artık onlara
			aldırış etmiyormuş. Bana asıl suçlanması gereken şeyi suçlamıyorlar gibi gelirdi. Asıl suç yaşlılıkta
			olsaydı, diğer bütün yaşlılar gibi benim de aynı dertlerden muzdarip olmam gerekirdi. Oysa öyle insanlar
			tanıyorum ki, yaşlılığa hiç sızlanmadan katlanıyorlar; ne ihtirasların zincirlerinden kurtulmalarını öfkeyle
			karşılıyor, ne de yakınları tarafından hor görülüyorlar. Bu tür sızlanmaların suçu yaşta değil, karakterde.
			Huysuz ve geçimsiz değil, aksine ılımlı olan yaşlılar katlanılabilir bir yaşlılık sürer; arsızlık ve
			geçimsizlik yaşamın her çağında bunalıma neden olur.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[8]</sup> LAELIUS: Dediğin gibi Cato, ancak ya biri çıkar da, malın mülkün ve
			saygınlığından ötürü yaşlılığın sana daha katlanılabilir göründüğünü ve çoğu kişi için bunun imkânsız
			olduğunu söylerse?</span></p>
	<p><span class="font7">CATO: Bunda doğruluk payı var Laelius, ancak her şey buna bağlı değil. Themistocles bir
			tartışmada, “Parlak şöh-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">10 MÖ 188 yılı </span><span class="font1" style="font-style:italic;">consul’ü.</span></p>
	<p><span class="font1">11 MÖ 186 yılı </span><span class="font1" style="font-style:italic;">consul’ü.</span></p>
	<p><span class="font7">6</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">retini kendine değil, vatanına borçlusun,” diyen Seriphuslu birine şöyle cevap vermişti:
			“Hercules aşkına, ben Seriphuslu olsaydım elbette tanınmayacaktım ama sen Atinalı olsaydın da
			tanınmayacaktın.”<sup>12</sup> Aynısı yaşlılık için de söylenebilir. Yaşlılık çok fakir olana, bilge de olsa
			kolay gelmez; buna karşın akılsız olana, onca zenginlikte bile ağır gelir. <sup>[9] </sup>Ey Scipio ve
			Laelius, yaşlılığa karşı en uygun silahlar ilimler ve erdemlerin eyleme dökülmesidir. Yaşamın her çağında
			geliştirdiğin bu iki unsur, uzun ve zahmetli bir yaşam sürdüğünde muazzam ürünler verir. Bunun nedeni, bu
			unsurların sadece yaşamın sonunda bile (en önemli an budur) seni aldatmayacak olması değil, aynı zamanda
			onlar sayesinde iyi bir yaşam sürüldüğü bilincinin ve birçok faydalı iş yapıldığı düşüncesinin en tatlı şey
			olmasıdır.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[IV 10]</sup> Ben gençken Tarentum’u<sup>13</sup> geri alan yaşlı Quintus
			Maximus’u<sup>14</sup> yaşıtım gibi sevdim, zira o adamın insana sempatik gelen bir ciddiyeti vardı,
			yaşlılık karakterini değiştirmemişti. Gerçi ona yakınlık duymaya başladığımda yaşı fazla ilerlememişti,
			sadece biraz geçkindi. Ben doğduktan sonra ilk defa </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> olmuştu.<sup>15</sup> Onun dördüncü
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul’lü</span><span class="font7">ğünde, gencecik bir
			asker olarak Capua’ya,<sup>16</sup> beş yıl sonra da Tarentum’a gittim. Dört yıl sonra </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">quaestor<sup>17</sup></span><span class="font7"> seçildim,
			Tuditanus ve Cethegus’un </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span
			class="font7">'lükleri sırasında<sup>18</sup> görevi-</span></p>
	<div>
	</div><br clear="all">
	<div>
	</div><br clear="all">
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">12 Ünlü Atinalı komutan ve devlet adamı Themistocles uyguladığı politikayla Atina’nın bir
			deniz gücü olmasını sağlamıştır. Herodotos’a göre (8.125) buradaki söz, Themistocles’in Lacedaemon’da
			(Sparta) saygı görmesi üzerine Belbinalı biri tarafından söylenmiştir. Seriphus ise küçük kayalık bir
			adadır. Mitolojide Danae ile Perseus’un Acrisius tarafından kovulduktan sonra yerleştiği ada olarak
			bilinir.</span></p>
	<p><span class="font1">13 Güney İtalya’da bir kent.</span></p>
	<p><span class="font1">14 Q. Fabius Maximus Verrucosus 2. Kartaca Savaşı’nda komutan olup, beşinci consul’lüğünde
			(MÖ 209) Tarentum’u almıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">15 MÖ 233 yılı.</span></p>
	<p><span class="font1">16 Campania’da bir kent. Cato Capua’ya gittiğinde (MÖ 214) 20 yaşındaydı.</span></p>
	<p><span class="font1">17 Quaestor cumhuriyet döneminin mâliyeden sorumlu yüksek devlet memu</span></p>
	<p><span class="font1">rudur.</span></p>
	<p><span class="font1">18 MÖ 204 yılı.</span></p>
	<p><span class="font7">7</span></p>
	<p><span class="font4"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">mi sürdürdüm, bu aynı zamanda, artık yaşlanmış olan Q. Maximus, Cincius’un armağanlar ve
			bağışlarla ilgili yasasının<sup>19</sup> savunucusu olduğu dönemdi. Bu adam yaşı hayli ilerlemiş olmasına
			rağmen genç biri gibi savaşıyor, gençlik heyecanıyla parıldayan Hannibal’i<sup>20</sup> sabrıyla
			yatıştırıyordu, bizim bildik Ennius’umuz<sup>21</sup> bunu açıkça dile getirir:</span></p>
	<p><span class="font7">“Bir adam bizim için gecikme sağlayarak devleti</span></p>
	<p><span class="font7">iyileştirdi,<sup>22</sup></span></p>
	<p><span class="font7">Avamın düşüncelerini devletin esenliğinin önüne koymadı, Bu yüzden bu adamın şanı daha da
			parlıyor bugün.”<sup>23</sup></span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[11]</sup> Gerçekten de Tarentum’u ne uyanıkça, ne planlı almıştı! Kulaklarımla duydum,
			kenti kaybettikten sonra kaleye kaçan Salinator ona kibirli bir dille, “Quintus Fabius, benim sayemde
			Tarentum’u geri aldın,” deyince o da gülerek, “Kuşkusuz öyle, sen kenti kaybetmeseydin, onu asla geri
			alamazdım,” diye cevap vermiştir.<sup>24</sup> Gerçekten de savaşta olduğu kadar sivil yaşamda
			da<sup>25</sup> başarılı biriydi. İkinci kez </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul’ken,</span><span class="font7"> diğer </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> Spurius Carvilius da öylece durur-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">19 Marcus Cincius Alimentus tarafından teklif edilen, bu yüzden “Cincius yasası” (Lex Cincia)
			olarak bilinen bu yasaya göre artık avukatlar dava açıldıktan sonra armağan ya da bağış alamayacaktı.</span>
	</p>
	<p><span class="font1">20 2. Kartaca Savaşı’nda Kartacalıların lideri.</span></p>
	<p><span class="font1">21 Latin şiirinin babası sayılan Ennius kendisinden sonraki birçok Romalı yazarı
			etkilemiştir. Ne yazık ki, eserleri burada olduğu gibi başkalarının eserlerindeki alıntılar olarak günümüze
			kalmıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">22 Q. Fabius Maximus Verrucosus’un sürekli yıpratma stratejisini uygulayarak Hannibal’in
			birliklerini geciktirmiş, bu yüzden “geciktiren” anlamında Cunctator adını almıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">23 Ennius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Annales</span><span
			class="font1"> 12.370.</span></p>
	<p><span class="font1">24 Cicero burada yanlış hatırlıyor olmalı, zira M. Livius Salinator MÖ 207’de Hasdrubal’a
			karşı düzenlediği seferde başarılı olmuş bir komutandı, Tarentum’u kaybeden M. Livius Macatus’tu.</span></p>
	<p><span class="font1">25 Buradaki “in toga” ifadesiyle savaş kıyafetlerinin değil, sivil yaşamı simgeleyen toga’nın
			giyildiği barış dönemi ve bizzat politik yaşamın kendisi anlatılmaktadır.</span></p>
	<p><span class="font7">8</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">ken, </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Senatus’un</span><span
			class="font7"> otoritesini hiçe sayarak Picenum<sup>26</sup> ve Gallia<sup>27 </sup>topraklarını bölen Plebs
			Tribunus’u<sup>28</sup> Gaius Flaminius’a<sup>29 </sup>gücü yettiğince karşı çıkmıştı. Kendisi bir
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">augur<sup>30</sup></span><span class="font7"> olmasına
			rağmen, ister en iyi </span><span class="font7" style="font-style:italic;">auspicium'lara</span><span
			class="font7"><sup>31</sup> bakılarak devletin esenliğine katkı sağlanmış olsun, isterse devletin aleyhine
			olacak şekilde onlara dayanılmış olsun, son kertede </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">auspicium’lara. </span><span class="font7">dayanmanın aleyhinde konuşmaya cesaret
			etmişti. <sup>[12]</sup> Ondan kayda değer çok şey öğrendim ama hiçbiri </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul’ük </span><span class="font7">de yapmış olan seçkin oğlunun<sup>32</sup>
			ölümüne katlanmasından daha hayranlık verici değildir. Cenaze konuşması elimize geçmiştir, okuduğumuzda
			hangi filozofu küçümsemeyiz ki? Kuşkusuz o adam yalnızca dışarıda ve vatandaşların gözünde değil, içeride ve
			evinde de yüce biriydi. Ne konuşmaydı öyle, ne ilkelerdi, ne eski çağ şuuru, ne </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">augur</span><span class="font7"> hukuku bilgisiydi öyle! Bir Romalıya göre çok
			okumuştu. Her şeyi, sadece yurttaki değil, yurt dışındaki savaşları da aklında tutardı. Sanki başıma gelecek
			olanı önceden görmüşüm, o ölünce kendisinden bir şey öğreneceğim kimse kalmayacakmış gibi, konuşmasını can
			kulağıyla dinlerdim.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[V 13]</sup> Maximus’tan niye bu kadar çok bahsettim? Açık ki, yaşlılığın acınası bir
			şey olduğunu söylemenin doğru olmadığını göresiniz diye. Ancak herkes Scipio’lar ya da Maximus’lar gibi
			olamaz ki kentler aldığını, kara ve deniz muharebelerinde savaştığını, katıldığı harpleri ve zafer
			alay-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">26 İtalya’nın doğusunda bir bölge.</span></p>
	<p><span class="font1">27 Ren Nehri’nin ötesinde, İtalya’nın kuzeyinde kalan bölge.</span></p>
	<p><span class="font1">28 Plebis tribunus, Patricii sınıfının müdahaleleri karşısında Plebs sınıfının haklarını
			korumakla yükümlü olan memur.</span></p>
	<p><span class="font1">29 Gaius Flaminius önemli halk önderlerinden biriydi, bu yüzden Cicero gibi aristokratlar
			tarafından sevilmiyordu. MÖ 217’deki L. Trasimenus Muharebesinde ordusu dağıtılmış, kendisi
			öldürülmüştür.</span></p>
	<p><span class="font1">30 Roma’da gökyüzündeki işaretlere bakarak tanrıların insanlara gönderdiği mesajları
			yorumlayan kâhin.</span></p>
	<p><span class="font1">31 Kuşlar aracılığıyla yapılan kehanet ve bu tür kehanetin işaretleri, genel olarak
			kuşbiliciliği.</span></p>
	<p><span class="font1">32 Babasıyla aynı adı taşıyan oğlu MÖ 213’te </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font1"> olmuştu.</span></p>
	<p><span class="font7">9</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">larını aklında tutsun. Huzurlu, sorunsuz ve yumuşak bir ömrün yaşlılık çağı da sakin ve rahat
			geçer. Platon’un yaşlılığının böyle olduğunu biliyoruz, öldüğünde seksen bir yaşındaydı ve son ana dek
			yazmaya devam etti. Isokrates’in<sup>33 </sup>yaşlılığı da böyleydi, </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Panathenaicus</span><span class="font7"> isimli kitabını doksan dört yaşında
			yazdığını kendisi söylüyor, sonrasında beş yıl daha yaşamıştır. Onun öğretmeni olan Leontinili Gorgias
			da<sup>34</sup> yüz yedi yaşına kadar yaşamış, gayretine ve çalışmasına ara vermemiştir. Niçin bu kadar uzun
			süre yaşamak istediği sorulunca “Yaşlılığı suçlamam için hiçbir nedenim yok,” demiştir. Eğitimli bir insana
			yakışan, harika bir cevap bu.<sup>[14] </sup>Akılsızlar ise kendi kusurlarını ve suçunu yaşlılığa yükler, az
			önce bahsettiğim Ennius bunu yapmıyordu:</span></p>
	<p><span class="font7">“Olympia’da<sup>35</sup> çoğunlukla sahanın sonuna vararak Kazanan güçlü bir at gibi, şimdi
			yaşlılıktan muzdarip,</span></p>
	<p><span class="font7">dinleniyor.”<sup>36</sup></span></p>
	<p><span class="font7">Kendi yaşlılığını zafer kazanmış güçlü bir atınkiyle kıyaslar. Siz de bunu
			hatırlayabilirsiniz, zira şimdiki </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul'ler
		</span><span class="font7">T. Flamininus ve M. Acilius onun ölümünden on dokuz yıl sonra göreve
			başladı,<sup>37</sup> Ennius, Caepio ile Philippus </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7">’lüğünde öldü,<sup>38</sup> ben de o yıl altmış
			beş yaşında biri olarak Voconius yasasını<sup>39</sup> yüksek sesle ve tüm benliğimle savunuyordum. Ancak o
			yetmiş yaşındaydı (Ennius bu kadar uzun yaşadı), en ağır yükler olduğuna inanılan iki şeye, fakirliğe</span>
	</p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">33 Atinalı ünlü hatip.</span></p>
	<p><span class="font1">34 Aynı zamanda retorik ve felsefe öğretmeni de olan ünlü sofist.</span></p>
	<p><span class="font1">35 Olimpiyat oyunlarının oynandığı, kutsal sayılan bölge.</span></p>
	<p><span class="font1">36 Ennius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Annales</span><span
			class="font1"> 12.374.</span></p>
	<p><span class="font1">37 MÖ 150 yılında.</span></p>
	<p><span class="font1">38 MÖ 169 yılında.</span></p>
	<p><span class="font1">39 Q. Voconius Saxa tarafından teklif edilen Voconius yasasına (lex Voconia) göre bireyler
			100.000 as tutarındaki mal varlığını bir kadına miras olarak bırakamayacaktı, böylece soylu aileler büyük
			malvarlıklarını evlilik yoluyla başka ailelere kaptırmamış olacaktı.</span></p>
	<p><span class="font7">10</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">ve yaşlılığa öyle katlanıyordu ki, neredeyse onlardan keyif alır gibiydi.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[15]</sup> Konuyu derinlemesine incelediğimde yaşlılığın acınası bir durum olarak
			anlaşılmasının dört nedeni olduğunu görüyorum: Birincisi iş yapmaktan alıkoyması, İkincisi bedeni
			zayıflatması, üçüncüsü neredeyse tüm bazlardan yoksun bırakması, dördüncüsü ise ölümden uzak olmayışıdır.
			Size de uygunsa, bu nedenlerin her birinin ne kadar doğru olduğunu görelim.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[VI]</sup> Yaşlılık iş yapmaktan alıkoyarmış, peki hangi işlerden? Gençlik ve kuvvetle
			yapılan işlerden mi? Zayıf bedenlerle, zihnen idare edilebilecek yaşlı işleri yok mu? Quintus Maximus ve
			gerçekten iyi bir insan olan oğlumun kayınbabası, baban Lucius Paulus<sup>40</sup> hiçbir şey yapmıyor
			muydu? Diğer yaşlılar, Fabricius’lar,<sup>41</sup> Curius’lar,<sup>42</sup> Coruncanius’lar<sup>43
			</sup>devleti yaptıkları planlarla ve otoriteleriyle savunurken hiçbir şey yapmıyor muydu?<sup>[16]</sup>
			Appius Claudius<sup>44</sup> yaşlılığında kör de olmuştu, buna rağmen </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus</span><span class="font7"> Pyrrhus’la uzlaşıp anlaşma yapmaya meyledince
			Ennius’un da dizelere yedirdiği şu sözü söylemekten çekinmedi:</span></p>
	<p><span class="font7">“Şimdiye dek doğru bir şekilde yerinde duran aklınız, Nereye gitti de, yolunuzu şaşıracak
			kadar delirdiniz?”<sup>45</sup></span></p>
	<p><span class="font7">Devamı da pek etkileyicidir; zaten siz de bilirsiniz o şiiri, kaldı ki bizzat Appius’un
			konuşması da elimizde mevcuttur. Ayrıca Appius bunu ikinci </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7">’lüğünden on yedi yıl sonra yapmıştır, dahası
			iki </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul’lüğü</span><span class="font7"> arasında on
			yıl vardır, </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span></p>
	<p><span class="font7" style="font-style:italic;"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">40 Lucius Paulus’un kızı Cato’nun oğlu Marcus’la evlenmişti.</span></p>
	<p><span class="font1">41 G. Fabricius Luscinus MÖ 282 ve 278 yıllarında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul’dü.</span></p>
	<p><span class="font1">42 M. Curius Dentatus MÖ 290, 275 ve 274 yıllarında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul’dü.</span></p>
	<p><span class="font1">43 Tib. Coruncanius MÖ 280’de </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul’dü.</span></p>
	<p><span class="font1">44 “Kör” (Caecus) olarak da bilinen Appius Claudius MÖ 310’da </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">censor, </span><span class="font1">307 ve 369’da </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul’dü.</span></p>
	<p><span class="font1">45 Ennius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Annales</span><span
			class="font1"> 9.202.</span></p>
	<p><span class="font7">11</span></p>
	<p><span class="font7" style="font-style:italic;"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">olmadan önce </span><span class="font7" style="font-style:italic;">censor</span><span
			class="font7"> da olmuştur. Bu da demek oluyor ki, Pyrrhus<sup>46</sup> Savaşı sırasında oldukça yaşlıydı,
			babalarımızdan da böyle öğrendik. <sup>[17] </sup>O halde yaşlılıkta hiçbir iş yapılamadığını söyleyenler
			anlamsız konuşmuş oluyor; deniz yolculuğunda kimi direğe tırmanır, kimi güvertede koşuşur, kimi sintineyi
			boşaltırken, kaptanın dümeni tutarak pupada öylece oturduğunu, gençlerin yaptığı türden hiçbir iş
			yapmadığını söyleyenleri andırıyor böyleleri, oysa kaptan çok daha önemli ve daha iyi olan işler yapar.
			Büyük işler kuvvet, hız ya da çeviklikle değil, düşünce, otorite ve karar verme yeteneğiyle yapılır; bunlar
			da yaşlılıkta azalmak şöyle dursun, daha da artar genellikle. <sup>[18]</sup> Asker, </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">tribunus,</span><span class="font7"> farklı savaş türlerinde elçi
			ve </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> olarak
			görevlendirilmiş olan ben, savaşmıyorum diye size katkı sağlamıyor görünüyorsam o ayrı. Oysa </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Senatus’a</span><span class="font7"> neyin, nasıl yapılması
			gerektiğini gösteriyorum, uzun süredir niyeti kötü olan Kartaca’ya, ondan önce ben savaş ilan ediyorum, onun
			tümüyle yıkıldığını görmeden bu konudaki çekincem sona ermez.<sup>[19]</sup> Scipio, keşke ölümsüz tanrılar
			dedenin yarım bıraktığı işleri yapmayı sana nasip etse! Ölümünün üzerinden otuz üç yıl geçti,<sup>47</sup>
			ancak gelecek yıllarda yaşayacak herkes onun hatırasını taşıyacak. O benim censor’luğumdan önceki yıl,
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> olmamdan dokuz yıl sonra
			öldü,<sup>48</sup> ben </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span
			class="font7"> seçildiğimde, o da ikinci kez </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> seçilmişti.<sup>49</sup> Yüz yaşına kadar
			yaşasaydı, yaşlılığından şikâyet eder miydi? Aksine, koşarak, hücum ederek, uzaktan mızraklarla ya da
			yakından kılıçlarla değilse de, düşüncesiyle, aklıyla ve karar verme yeteneğiyle yararlı olurdu. Bu
			yetenekler yaşlılarda olmasaydı, atalarımız en yüce meclise </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus</span><span class="font7"> adını vermezdi.<sup>50 [20]</sup>
			Lacedaemonlar<sup>51</sup></span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">46 Romalılara karşı düzenlediği seferlerle bilinen Epirus kralı.</span></p>
	<p><span class="font1">47 MÖ 185 yılı.</span></p>
	<p><span class="font1">48 Cato MÖ 184 yılında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">censor,</span><span class="font1"> 195 yılında ise </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font1"> olmuştu.</span></p>
	<p><span class="font1">49 MÖ 194 yılında.</span></p>
	<p><span class="font1">50 Burada Senatus isminin, “yaşlı” anlamındaki senex kelimesinden geldiği
			varsayılıyor.</span></p>
	<p><span class="font1">51 Spartalılar.</span></p>
	<p><span class="font7">12</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">arasında da en şerefli görevlerde bulunmuş, gerçekte de yaşlı olan kişilere “Yaşlılar” adı
			verilir.<sup>52</sup> Yabancı devletlerle ilgili anlatılanları okur ya da dinlerseniz, en büyük devletler
			gençler tarafından çökertilmiş, yaşlılar tarafından kurtarılmış ve ayağa kaldırılmıştır. “Merak ediyorum, o
			koca devletinizi nasıl bu kadar çabuk kaybettiniz?” Şair Naevius’un<sup>53</sup> </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Ludus’unda</span><span class="font7"> böyle bir soru sorulur. Farklı cevaplar
			verilir ama başlıcası şudur: “Yeni hatipler, budala yeniyetmeler ortaya çıkıp duruyordu.” Şurası açık ki,
			ihtiyatsızlık yeniyetmelere, sağduyu ise yaşını başını almış olanlara özgüdür.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[VII 21]</sup> Yaşlılıkta hafıza zayıflarmış. İnanıyorum ki, çalıştırmazsan ve aksak bir
			doğan varsa, zayıflar. Themistocles tüm vatandaşların adını ezbere biliyordu, yaşı ilerleyince Aristides’i
			“Lysimachus” diye selamladığını mı sanıyorsunuz?<sup>54</sup> Ben ise sadece şu an yaşayanları değil,
			onların babalarını ve dedelerini de bilirim, denildiği gibi, hafızamı kaybetmeyeyim diye mezar yazılarını
			okumaktan hiç çekinmem, zira onları okuyarak ölenleri hafızamda yeniden canlandırırım. Bir yaşlının,
			hazinesini gömdüğü yeri unuttuğunu hiç duymadım. Yaşlılar özen gösterdikleri her şeyi, mahkeme günlerini,
			kimden alıp kime vermeleri gerektiğini iyi hatırlarlar. <sup>[22]</sup> O hukuk danışmanları,<sup>55</sup>
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">pontifex’ler,<sup>56 </sup>augur’lar,</span><span
			class="font7"> yaşlı filozoflar ne çok şey hatırlar! Yaşlıların zihinsel yetenekleri kalır, yeter ki
			azimleri ve çalışmaları da sürsün, sadece seçkin ve şanlı kimselerde değil, şahsi ve sessiz bir yaşamda da
			bu böyledir. Sophocles<sup>57</sup> yaşlılığın</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">52 Gerusia adı verilen Lacedaemon meclisinde altmış yaş üstü olan yirmi sekiz üye ve iki
			yetkili yönetici bulunurdu.</span></p>
	<p><span class="font1">53 Latin edebiyatının en eski şairidir; komediler, tragedyalar ve ilk Kartaca Savaşı’yla
			ilgili bir destan yazmıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">54 Lysimachus Aristides’in babasıydı.</span></p>
	<p><span class="font1">55 Hukuk danışmanları </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">(iurisconsulti)</span><span class="font1"> hukuki görüş ve kararları inceleyip
			yorumlayan memurlardı.</span></p>
	<p><span class="font1">56 </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Pontifex</span><span class="font1">
			din işlerinden sorumlu olan ve magistratus’lara hukuki meselelerde tavsiyelerde bulunan yüksek
			memurdur.</span></p>
	<p><span class="font1">57 Ünlü Yunan tragedya şairi.</span></p>
	<p><span class="font7">13</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">doruğundayken bile tragedyalar yazdı, bu azminden ötürü ailenin mal varlığını umursamadığı
			gerekçesiyle oğulları tarafından mahkemeye bile verildi; bizim geleneğimizde mal varlığını kötü işleten
			babalara nasıl karışılırsa, aynı şekilde hâkimler de Sophocles’i delirmiş gibi ailenin mal varlığından
			uzaklaştırmak istiyordu. Sonra, bu yaşlı adamın elinde tuttuğu, kısa süre önce yazdığı </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Oedipus Colonus’ta </span><span class="font7">adlı eserini
			hâkimlere okuduğu ve bu şiirin bir deliye ait olup olamayacağını sorduğu anlatılır. Bu okumadan sonra
			hâkimlerin kararıyla beraat etmiş. <sup>[23]</sup> Yaşlılık bu adamı, Homeros’u, Hesiodos’u,
			Simonides’i,<sup>58</sup> Stesichorus’u,<sup>59 </sup>daha önce bahsettiğim Isokrates’i, Gorgias’ı, önde
			gelen filozoflardan Pythagoras’ı,<sup>60</sup> Democritus’u,<sup>61</sup> Platon’u,
			Xenocrates’i,<sup>62</sup> sonra Zenon’u,<sup>63</sup> Cleanthes’i<sup>64</sup> ve sizin de Roma’da
			gördüğünüz, o Stoacı Diogenes’i kendi çalışmalarından alıkoydu mu? Hepsinin çalışmalarındaki hareketlilik
			yaşamlarına denk değil miydi? <sup>[24]</sup> Haydi bu tanrısal konuları<sup>65</sup> geçelim. Sabin
			çiftliğinden öyle Romalı köylüleri, komşularımı ve yakınlarımı sayabilirim ki,<sup>66</sup> onlar olmadan
			çiftlikte bir tane bile önemli iş yapılmaz; ne ekim, ne hasat, ne de ürünleri yerleştirme işi yapılabilir.
			Başkaları için de bu hiç de şaşılası bir durum değildir, zira bir yıl daha yaşayabileceğini düşünmeyecek
			olan hiçbir yaşlı yoktur, aksine uğraştıkları işlerden kendisine hiçbir yarar gelmeyeceğini bilen yaşlılar
			vardır:</span></p>
	<p><span class="font7">“Sonraki kuşak için ağaçlar dikiyor.”</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">58 Bir Yunan şairi.</span></p>
	<p><span class="font1">59 Sicilyalı lirik şair.</span></p>
	<p><span class="font1">60 Sayı mistisizmi ve ruh göçü teorisiyle bilinen filozof.</span></p>
	<p><span class="font1">61 Atomcu filozof.</span></p>
	<p><span class="font1">62 Platon’un öğrencisi olan Academiacı filozof.</span></p>
	<p><span class="font1">63 Stoa felsefesinin kurucusu olan Citiumlu filozof.</span></p>
	<p><span class="font1">64 Stoacı filozof.</span></p>
	<p><span class="font1">65 Şiir ve felsefe konuları kastedilmektedir.</span></p>
	<p><span class="font1">66 Cato’nun İtalya’nın merkezindeki dağlık bölgede bir çiftliği vardı.</span></p>
	<p><span class="font7">14</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Bizim Statius<sup>67</sup> </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Synephebi</span><span class="font7"> adlı eserinde böyle diyor. <sup>[25]
			</sup>Kuşkusuz çiftçi, yaşlı da olsa, kimin için ektiğini soran birine şöyle cevap vermekte tereddüt etmez:
			“Benden, bunları sadece atalarımdan almamı değil, aynı zamanda torunlarıma bırakmamı isteyen ölümsüz
			tanrılar için! ”</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[VII]</sup> Yine Caecilius’un sonraki kuşağı düşünen yaşlı adamla ilgili sözü, şu
			sözlerinden daha iyidir:</span></p>
	<p><span class="font7">“Pollux aşkına, ey yaşlılık, beraberinde getirdiğin</span></p>
	<p><span class="font7">Diğer sorunlar bir yana, geldiğinde şu bile yeter:</span></p>
	<p><span class="font7">İnsan uzun yaşayınca, istemediği ne çok şeyi görüyor! ”<sup>68</sup></span></p>
	<p><span class="font7">Görmek istediği birçok şeyi de görür, kaldı ki istemediği şey genelde gençliğinde karşısına
			çıkar. Caecilius şunu demekle daha büyük bir yanılgı içindedir:</span></p>
	<p><span class="font7">“Yaşlılıktaki en acı şeyin şu olduğunu düşünüyorum: İnsanın o yaşta başkasına rahatsızlık
			verdiğini</span></p>
	<p><span class="font7">düşünmesi.”<sup>69</sup></span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[26]</sup> Yaşlılık rahatsızlık vermekten ziyade hoşa gider. Akıllı yaşlılar iyi bir
			karaktere sahip gençlerden nasıl hoşlanırsa, gençlik tarafından saygıyla karşılanıp sevilen insanların
			yaşlılığı nasıl daha katlanılabilir olursa, aynı şekilde gençler de yaşlıların öğütlerinden keyif alır, bu
			öğütler sayesinde erdemleri arzulamaya yönlendirilirler; zannederim siz benim için ne kadar hoşsanız, ben de
			sizin için o kadar hoşum. Ancak gördüğünüz gibi insan yaşlılıkta uyuşuk ve hareketsiz olmak bir yana, aksine
			çalışmayla doludur ve daima meşguldür, yaşamın önceki kısmında neyle ilgileniyorsa, yaşlılığında da onunla
			ilgilenir. Yaşlılığında yeni bir şey öğrenenler</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">67 Caecilius Statius Romalı komedya şairidir.</span></p>
	<p><span class="font1">68 Caecilius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Plocium'dan.</span></p>
	<p><span class="font1" style="font-style:italic;">69</span><span class="font1"> Caecilius, </span><span
			class="font1" style="font-style:italic;">Ephesius'tan.</span></p>
	<p><span class="font7">15</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">de yok mu? Örneğin Solon’un<sup>70</sup> dizelerinde, yaşlı olmasına rağmen her gün yeni bir
			şey öğrendiğini söyleyerek övündüğünü görürüz, keza ben de bu yaşlı halimle Yunan edebiyatını öğrenmeyi
			başardım, ona sanki uzun süreli susuzluğu gidermek ister gibi hırsla sarıldım; böylece gördüğünüz gibi, onun
			sayesinde öğrendiklerim şimdi bana örnek teşkil etti. Sokrates’in yaşlılığında telli çalgı çalmaya
			başladığını işitince,<sup>71</sup> aynısını yapmayı ben de istedim, (eskiler telli çalgıları çalmayı
			öğrenirdi) ancak tümüyle edebiyatla uğraştım.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[IX 27]</sup> Şimdi gençlikteki o kuvveti arzulamıyorum (öyle ya, yaşlılığın
			kusurlarından biri de buydu), keza gençken de boğa ya da fil gücünde olmayı arzulamıyordum. Hangi söz,
			Crotonlu Milon’un<sup>72</sup> sözünden daha acınası olabilir? Milon’un artık yaşlı olduğu dönemde sahada
			idman yapan atletleri görünce, kendi kaslarına bakarak şöyle dediği anlatılır: “Ah ah, bunlar artık birer
			ölü!” Ey aptal adam, kasların senden farklı değil ki, şöhretini kendin sayesinde değil, kolların ve kasların
			sayesinde kazandın. Vatandaşlar için hukuk ilkelerini kaleme alan Sextus Aelius,<sup>73</sup> ondan çok
			seneler önce yaşamış olan Tiberius Coruncanius<sup>74</sup> ve Publius Crassus<sup>75</sup> hiç böyle
			yakınmamıştı, her biri son nefesine kadar sağduyusunu korudu.<sup>[28]</sup> Hatibin yaşlılığında gücünü
			yitirmesinden çekiniyorum, zira onun becerisi sadece zihnine değil, aynı zamanda ciğerine ve kudretine de
			dayanıyor. Bu beceri, nasıl olduğunu bilmiyorum ama yaşlılık dönemindeki ak saçlıların sesinde tam anlamıyla
			canlanır, bugüne dek bu canlılığı ben de yitirmedim, yaşımı görüyorsunuz. Ancak buna rağmen bir yaşlıya
			yakışan sakin ve dingin bir</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font0">70 </span><span class="font1">Atinalı ünlü şair ve yasa koyucu.</span></p>
	<p><span class="font0">71 </span><span class="font1">Bkz. Platon, </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">Menexenus</span><span class="font1"> 235e; </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">Euthydemus</span><span class="font1"> 272c.</span></p>
	<p><span class="font0">72 </span><span class="font1">Magna Graecia’daki bir kent olan Croton’da doğmuş ünlü bir
			atlet.</span></p>
	<p><span class="font0">73 </span><span class="font1">MÖ 198 yılında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul,</span><span class="font1"> 194’te </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">censor’du.</span></p>
	<p><span class="font0">74 </span><span class="font1">Plebs sınıfından çıkmış ilk </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">pontifex’tir.</span></p>
	<p><span class="font0">75 </span><span class="font1">P. Licinius Crassus MÖ 205 yılında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul,</span><span class="font1"> 212-183 arasında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">pontifex maximus’tu.</span></p>
	<p><span class="font7">16</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">konuşmadır. Çoğunlukla dili etkileyici olan yaşlı birinin iyi hazırlanmış, sakin konuşması
			kendisine dinleyici bulur. Bir insan bunu kendi başına başaramasa da, bir Scipio’ya ya da Laelius’a
			öğretebilir! Öyle ya, etrafı gençliğin öğrenme arzusuyla çevrilmiş yaşlılıktan daha tatlı ne var?
			<sup>[29]</sup> Yoksa gençleri eğitme, yetiştirme ve onlara görev üstlenme yükümlülüğünü tümüyle aşılama
			kudretini yaşlılığa yakıştırmayacak mıyız? Hangi iş bundan daha üstün olabilir? Bana kalırsa Gnaeus Scipio,
			Publius Scipio,<sup>76</sup> iki atan Lucius Aemilius<sup>77</sup> ve Publius Africanus<sup>78</sup> soylu
			gençlerle dostluk kurmaktan mutlu görünüyordu; kocadılar ve kuvvetleri azaldı diye hayırlı ilimlerin
			öğretmenlerinin mutlu olmadığını düşünmemeli. Bu kuvvet eksikliği genelde yaşlılıktan ziyade gençlikteki
			hatalardan kaynaklanır, şehvet düşkünü olan, ölçüsüz gençlik, yaşlılığa dermansız bir beden
			bırakır.<sup>[30]</sup> Xenophon’a göre<sup>79 </sup>Cyrus ölürken yaptığı konuşmada, yaşlandığı halde
			yaşlılığın, kendisini, gençliğindekinden daha güçsüz hissettirmediğini söylemiştir.<sup>80</sup>
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Consul</span><span class="font7">’lüğünden dört yıl sonra
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">pontifex maximus</span><span class="font7"> yapılmış ve bu
			rahiplik görevi yirmi iki yıl sürmüş olan Lucius Metellus’un,<sup>81</sup> ömrünün sonunda olmasına rağmen
			gençliğini aratmayacak kadar gücünün yerinde olduğunu çocukluğumdan hatırlıyorum. Bu benim yaşlılığıma ve
			ömrüme uysa da, kendimden bahsetmeme gerek yok.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[X 31]</sup> Homeros’taki Nestor’un sürekli kendi erdemlerinden
			bahsettiğini<sup>82</sup> biliyorsunuz değil mi? Üç insan nesli gör-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">76 Bu iki kardeş 2. Kartaca Savaşı’nın ilk yıllarında orduda görev almıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">77 L. Aemilius Paulus MÖ 216 yılında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul’dü.</span></p>
	<p><span class="font1">78 2. Kartaca Savaşı’nda komutandı, Hannibal’i Zama’daki son muharebede yendi, tüm zamanların
			en büyük askerî dehalarından biri olarak sayılır. MÖ 199 yılında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">censor</span><span class="font1"> seçildi.</span></p>
	<p><span class="font1">79 Yunan tarihçi.</span></p>
	<p><span class="font1">80 Herodotos ve Ctesias Pers Kralı Cyrus’un muharebede öldüğünü söyler, dolayısıyla buradaki
			aktarım tartışmalıdır.</span></p>
	<p><span class="font1">81 L. Caecilius Metellus MÖ 231 ve 247 yıllarında </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul,</span><span class="font1"> 243’ten 222 yılına kadar ise </span><span
			class="font1" style="font-style:italic;">pontifex</span><span class="font1"> olarak hizmet etmiştir.</span>
	</p>
	<p><span class="font1">82 Homeros, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">İlyada</span><span
			class="font1"> 1.260; 11.668.</span></p>
	<p><span class="font7">17</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">müştü, haklı olarak aşırı böbürleniyordu, kibirli ve geveze görünme korkusu yoktu. Nitekim
			Homeros’un da dediği gibi, “dilinden baldan tatlı bir konuşma akıyordu,”<sup>83</sup> bu tatlılık için de
			beden kuvvetine ihtiyaç duymuyordu. Bununla birlikte Yunanistan’ın o meşhur önderi, Aiax’a değil, Nestor’a
			benzeyen on adamı olmasını ister, bu gerçekleştiğinde Troia’nın kısa sürede yıkılacağından şüphesi
			yoktur.<sup>84 [32]</sup> Ancak şimdi kendime döneyim. Seksen dört yaşındayım. Cyrus’un övündüğü şeyle ben
			de övünmek isterdim, yine de diyebilirim ki, Kartaca Savaşı’nda asker, aynı savaşta </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">quaestor,</span><span class="font7"> İspanya’da </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> ya da dört yıl sonra Manius
			Acilius Glabrio’nun </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul’lüğü</span><span
			class="font7"> sırasında<sup>85</sup> Thermopylae’de </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">tribunus militaris<sup>86</sup></span><span class="font7"> olduğum zaman
			sergilediğim kuvvetim yok, ama sizin de gördüğünüz gibi, yaşlılık beni tümüyle çökertmedi, belimi bükmedi;
			ne meclis, ne kürsü, ne dostlarım, ne müvekkillerim ne de misafirlerim o kuvvetimi özlüyor. “Yaşlıyken uzun
			süre yaşamak istiyorsan, erken yaşlan,” uyarısında bulunan, yüceltilmiş o eski deyişe kesinlikle
			katılmıyorum. Gerekenden önce yaşlanmaktansa, uzun süre yaşlı olarak yaşamamayı tercih ederim. Bugüne kadar
			benimle görüşmek isteyen hiç kimseye işim olduğunu söylemedim.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[33]</sup> Kuvvetim ikinizin kuvvetinden de az. Siz de komutan Titus Pontus’un kuvvetine
			sahip değilsiniz, bundan dolayı o sizden daha değerli mi oluyor? Kuvvetin bir ölçüsü olmalı, insan
			ulaşabileceğine uzanmalı, böylece yitirdiği kuvveti büyük bir özlemle anmayacaktır. Milo’nun Olympia
			sahasına sırtında bir öküz taşıyarak girdiği anlatılır. Sana böyle bir beden kuvvetinin mi, yoksa
			Pythagoras’ın zihin kuvvetinin mi verilmesini isterdin?<sup>87</sup> Neyse, dindeyken bu nimetten
			yarar-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font0">83 </span><span class="font1">Homeros, </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">İlyada</span><span class="font1"> 2.249.</span></p>
	<p><span class="font1">84 Homeros, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">İlyada</span><span
			class="font1"> 2.370. Nestor bilge yaşlılığın, Aiax ise bedenen güçlü gençliğin simgesidir.</span></p>
	<p><span class="font0">85 </span><span class="font1">MÖ 191 yılında.</span></p>
	<p><span class="font1">86 Bir lejyonun yüksek rütbeli komutanı.</span></p>
	<p><span class="font0">87 </span><span class="font1">Kimilerine göre Milo Pythagoras’ın öğrencisidir.</span></p>
	<p><span class="font7">18</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">lan, kaybedince onu arama, tabii gençlerin çocukluğu, yaşı biraz ilerlemiş olanların da
			gençliği aramaları gerekmiyorsa! Ömrün belli bir akışı vardır, doğanın yolu tek ve basittir. Ömrün her
			dönemine, kendisine has bir yapı bahşedilmiştir; çocukların zayıflığı, gençlerin haşinliği, orta yaşın
			ağırbaşlılığı ve yaşlılığın olgunluğu vardır ve doğal olan kendi dönemlerinde bunları kabul etmektir.
			<sup>[34]</sup> Scipio, dedeni de misafir eden ve bugün doksan yaşında olan Masinissa’nın<sup>88 </sup>neler
			yaptığını işittiğini düşünüyorum. Yola yaya çıktığında asla ata binmez, atla çıkınca da attan inmez;
			yağmurda ve soğukta başı açık gezer, bedeni son derece sağlamdır, bu sayede krallığın tüm görevlerini ve
			işlerini kendisi yapar. Demek ki talim ve ölçülülük yaşlılıkta eski sağlamlığın bir kısmını
			koruyabiliyor.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[XI]</sup> Yaşlılıkta hiç mi kuvvet yoktur? Yaşlılıktan kuvvet beklenmiyor ki.
			Dolayısıyla hem yasalar hem de âdetlerden ötürü yaşlılık çağımız kuvvet olmadan yapılamayacak işlerden muaf
			tutuluyor, böylece sadece yapamadığımız değil, aynı zamanda yapabileceğimiz işlerden de uzak tutuluyoruz.
			<sup>[35]</sup> -Ancak öyle çok dermansız yaşlı var ki, yaşamın gerektirdiği görevlerin ve işlerin hiçbirini
			yerine getiremiyorlar.- </span></p>
	<p><span class="font7">Tamam da, bu yaşlılıktan kaynaklanan bir kusur değil, genel olarak sağlıkla ilgili bir kusur.
			Seni evlat edinen Publius Africanus’un oğlu ne kadar da çelimsiz, kırılgan ve sağlığı bozuktu! Öyle
			olmasaydı, devletin başka bir ışığı olurdu, zira engin bilgisiyle babasının ruh yüceliğine yaklaşmıştı.
			Gençler bile zayıf düşmekten kaçamazken, yaşlıların bazen güçsüz olmasında şaşılacak ne var? Laelius ve
			Scipio, yaşlılığa direnmeliyiz, ondaki kusurları özenle ortadan kaldırmalıyız, hastalığa karşı koyduğumuz
			gibi, yaşlılığa da karşı koy-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">88 MÖ 206 yılında Scipio Africanus tarafından Roma’nın müttefiki ilan edilen Numidia kralı.
			Cicero, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">De Re Publica’nın</span><span class="font1">
			altıncı kitabının “Scipio’nun Rüyası” olarak bilinen bölümünde Masinissa’nın Scipio’yu sarayında
			ağırladığını anlatır.</span></p>
	<p><span class="font7">19</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">malıyız. <sup>[36]</sup> Sağlıklı olma yolunu bilmeli, ölçülü talimlerden yararlanmalı;
			kuvvetimizi azaltacak değil de, tazeleyecek bir yeme ve içme alışkanlığımız olmalı. Ayrıca sadece bedene
			değil, aynı zamanda, belki çok daha fazla zihne özen göstermeliyiz, zira lambadan yağı dökmek gibi, bunlar
			olmazsa yaşlılıkta ikisi de tükenir. Talimlerin aşırı olması bedenleri yıpratır, zihinler ise
			çalıştırıldıkça tazelenir. Caecilius “komik budala yaşlılar” derken, kolayca inanan, unutan ve gevşemiş
			olanları kasteder; bunlar yaşlılığın değil, işe yaramayan, tembel ve uykucu yaşlılığın kusurlarıdır.
			Şımarıklık ve şehvetin yaşlılardan ziyade gençlerin, ama tüm gençlerin değil, sadece kötü karakterli
			gençlerin bir özelliği olması gibi, bunaklık olarak adlandırılan yaşlı çılgınlığı da, tüm yaşlıların değil,
			sadece zayıf karakterli yaşlıların bir özelliğidir.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[37]</sup> Appius dört irikıyım oğlunu, beş kızını, o koca evini ve kendisine bağlı olan
			onca kişiyi hem kör, hem yaşlı haliyle idare ederdi, zira yay gibi gergin bir zihni vardı, gevşeyerek
			yaşlılığa teslim olmamıştı. Yakınları üzerinde sadece otoritesi yoktu, aynı zamanda söz sahibiydi, köleleri
			ondan korkar, çocukları çekinirdi; herkes ona sevgi beslerdi, evde ataların âdet ve öğretisi hüküm
			sürerdi.<sup>[38]</sup> Kişi kendini savunur, hakkını korur, kimseye boyun eğmez, son nefesine dek
			yakınlarına hükmederse yaşlılığı saygın olur. Yaşlıda gence özgü bir nitelik olması gibi, gençte de yaşlıya
			özgü bir nitelik olabileceğini düşünüyorum; bu düşünceyi benimseyen biri bedenen yaşlı olsa da ruhen
			olmayacaktır. Elimde </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Origines</span><span
			class="font7"> eserimin yedinci kitabı var, eski döneme ait, kayda değer tüm unsurları topluyorum, şimdi
			önemli davalarda yaptığım savunma niteliğindeki konuşmaları özenle derliyorum; </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">augur</span><span class="font7"> ve sivil </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">pontifex</span><span class="font7"> hukukunu gözden geçiriyor, Yunan
			edebiyatından da çokça yararlanıyorum, Pythagoraşçıların yöntemine uyarak hafızamı çalıştırmak için,
			gündüzleri söylediğim, işittiğim ve yaptığım her şeyi akşamları yeniden aklımdan geçiriyorum. Bunlar zekânın
			talimleri, aklın izleyeceği yollardır.</span></p>
	<p><span class="font7">20</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Bu tür işlere yoğunlaşıp çalışan biri olarak kuvvetimi hiç aramıyorum. Arkadaşlarımın
			yanındayım, sık sık </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Senatus’a </span><span
			class="font7">geliyorum, uzun bir süre ve derin bir şekilde düşünülmüş fikirlerimi paylaşıyorum, bütün
			bunları bedenimin değil, zihnimin kuvvetiyle gözetiyorum. Bu işlerle uğraşamaz hale gelsem bile, yine de
			yapamadığım bu işleri yattığım yerde düşünmek bile bana keyif verir. Ancak elimden geldiğince faal bir yaşam
			sürüyorum. Bu işlerle meşgul olarak yaşayan biri, yaşlılığın ne zaman bastırdığını anlamaz, böylece insan
			farkına varmadan, yavaş yavaş yaşlanır, birden çökmez, uzun sürede söner.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[XII 39]</sup> Yaşlılığın hazlardan yoksun olmak şeklinde dile getirilen üçüncü kusuruna
			gelelim. Bizden gençlikteki en büyük kusuru söküp atması, yaşlılığın ne muazzam bir armağanıdır! İyi
			gençler, önde gelen, seçkin bir adam olan Tarentumlu Archytas’ın,<sup>89</sup> gençliğimde Quintus
			Maximus’la Tarentum’dayken bana aktardıkları o eski konuşmasını dinleyin. Archytas doğa tarafından insanlara
			hazdan daha yıkıcı bir bela verilmediğini söylüyordu, buna göre düşüncesizce ve dizginsiz bir şekilde ele
			geçirmeye dönük açgözlü şehvet hazla körüklenir;<sup>[40]</sup> vatana ihanet, devleti yıkma girişimleri ve
			düşmanla yapılan gizli anlaşmalar hazdan doğar. Haz arzusunun insanı göze almaya zorlamadığı hiçbir suç,
			hiçbir kötü eylem yoktur. Fuhuş, zina ve her tür rezillik sadece hazla tetiklenir, başka güdülerle değil.
			Doğa ya da tanrı, insanı hiçbir şeyin daha üstün olamayacağı akılla donatmış; hiçbir şey bu tanrısal armağan
			ve bağışa haz kadar düşman değildir, <sup>[41]</sup> zira şehvetin rehberliğindeyken ölçülülüğe yer kalmaz,
			erdem hazzın krallığında asla barınamaz. Archytas, bunun daha iyi anlaşılabilmesi için, kendisini
			kavranabilecek en büyük beden hazzına ziyadesiyle kaptırmış birini hayal etmemizi istiyordu. Onun
			düşüncesine göre, böyle birinin hazzıyla mutlu olduğu sürece, aklıyla iş göremediğinden, mu-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">89 MÖ 367-361 yılları arasında Tarentum’u yöneten Pythagorasçı lider.</span></p>
	<p><span class="font7">21</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">hakemeyle ve düşünceyle hareket edemediğinden kimsenin şüphesi olmayacaktır. Dolayısıyla
			hiçbir şey hazdan daha yıkıcı ve zararlı değildir, ziyadesiyle büyük ve tesirli olduğunda zihnin tüm ışığı
			söner. Archytas bunları Caudium Savaşı’nda </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul’ler</span><span class="font7"> Sp. Postumius ve T. Veturius’u yenen adamın
			babası olan Samnit Gaius Pontius’la konuşmuş.<sup>90</sup> Yine bunları, Roma halkının dostu olarak kalan,
			konuğumuz Tarentumlu Nearchus da yaşça büyüklerinden duyduğunu söylerdi. Bu konuşmaya Atinalı Platon da
			katılmış, onun L. Camillus ile Ap. Claudius’un </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7">’lükleri sırasında Tarentum’a geldiğini
			de<sup>91</sup> okudum.<sup>[42]</sup> Bunun anlamı ne? Anlamanızı istiyorum ki, madem muhakeme ve bilgelik
			yoluyla hazdan uzaklaşamıyoruz, o halde sonuç itibariyle uygun olmayan hazza izin vermediği için yaşlılığa
			büyük saygı duymalıyız. Zira haz düşünceye engel, muhakemeye düşmandır, tabir yerindeyse aklın gözünü kör
			eder, erdemle takas edilebilir bir şey değildir. İstemeye istemeye yiğit adam Titus Flamininus’un kardeşi
			Lucius Flamininus’u </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Senatus’tan</span><span
			class="font7"> atmak zorunda kaldım;<sup>92</sup> bundan yedi yıl sonra </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7"> oldu, ancak şehvetinin gösterilmesi gerektiğini
			düşündüm. Zira bu adam </span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span
			class="font7"> olarak Gallia’da bulunduğu sırada bir şölende bir hayat kadını tarafından kandırılarak
			hapiste idam cezasıyla yargılanan birinin başını vurdu. Benden önce görevde bulunan kardeşi Titus
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">censor’ken<sup>93</sup></span><span class="font7"> kendini
			cezadan kurtardı, kuşkusuz yönetimdeki rezaleti özeldeki bir ahlâksızlıkla birleştiren böylesine çirkin ve
			rezil bir şehvet duygusunu ben ve Flaccus tasvip edemezdik.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[XIII 43]</sup> Ben de kendi çocuklarına yaşlılardan duyduklarını anlatan büyüklerimden
			çok duydum; Gaius Fabricius,</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">90 MÖ 321 yılında.</span></p>
	<p><span class="font1">91 Platon’un yetmiş dokuz yaşında olduğu MÖ 349 yılı.</span></p>
	<p><span class="font1">92 Titus Quinctius Flamininus, Makedon kral Philippus’u yenmiştir. Kardeşi Lucius MÖ 192’de
			consul’dü, görevi boyunca Gallia Cisalpina’daki savaşı başarıyla yürüttü ve MÖ 184 yılında Senatus’tan
			çıkarıldı.</span></p>
	<p><span class="font1">93 MÖ 189 yılında.</span></p>
	<p><span class="font7">22</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Pyrrhus’a elçi olarak gittiğinde Thessalialı Cineas’tan,<sup>94 </sup>Atina’da kendini bilge
			olarak sunan biri olduğunu<sup>95</sup> ve bu adamın “Yaptığımız her şey haz vermelidir,” dediğini duyunca
			şaşırmış. Bunu Fabricius’tan duyan Manius Curius ve Tiberius Coruncanius, bu düşüncenin
			Samnitlere<sup>96</sup> ve Pyrrhus’a benimsetilmesini istemiş, zira kendilerini hazlara adadıklarında
			kolayca yenileceklermiş. Manius Curius diye biri yaşamıştı, hani ondan beş yıl önce, Publius Decius dördüncü
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul'lüğü</span><span class="font7">
			sırasında<sup>97</sup> kendini devlet için feda etmişti. Bu adamı Fabricius da, Coruncanius da tanırdı, bu
			kişiler kendi yaşamlarından olduğu kadar, bahsettiğim Decius’un davranışından da hareketle, doğada sadece
			kendisi için istenen, güzel ve seçkin bir şey olduğu ve hazzı reddederek küçümseyen en iyi insanların bu
			şeyin peşinden gittiği sonucuna varıyordu.<sup>[44]</sup> Peki hazzın üzerinde niçin bu kadar çok duruyorum?
			Çünkü hazları hiçbir şekilde aramaması yaşlılığın bir kusuru değil, aksine övgüye değer bir niteliğidir.
			Yaşlılık ziyafetlerden, süslü masalardan ve sık dolan kadehlerden yoksundur, dolayısıyla ayyaşlıktan,
			hazımsızlıktan ve uykusuzluktan da yoksundur. Yine de yaşlılıkta hazza bir yer açmak gerekirse (zira onun
			tuzaklarına kolayca direnemeyiz, nitekim Platon tanrısal bir esinle hazzı “kötülüklerin yemi” olarak
			adlandırıyor,<sup>98</sup> zira insanlar balıklar gibi onunla yakalanır), yaşlılık ölçüsüz ziyafetlerden
			yoksundur, ölçülü yemeklerden keyif alınabilir. Çocukluğumda donanmasıyla Kartacalıları ilk defa yenen
			Marcus’un oğlu yaşlı Gaius Duilius’u<sup>99</sup> sık sık yemekten dönerken görürdüm,</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">94 Demosthenes’in öğrencisi olan Cineas en ünlü hatiplerden biriydi.</span></p>
	<p><span class="font1">95 Burada kastedilen Epicurus’tur. Cicero Epicurus için benzer bir ifadeyi De Finibus 2.3’te
			de kullanır.</span></p>
	<p><span class="font1">96 Orta İtalya’da bulunan ve Roma’ya karşı İtalya’nın bağımsızlığını savunan son
			kavimdir.</span></p>
	<p><span class="font1">97 MÖ 295 yılında.</span></p>
	<p><span class="font1">98 Platon, Timaeus 690.</span></p>
	<p><span class="font1">99 MÖ 260 yılında consul’dü.</span></p>
	<p><span class="font7">23</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">yanında meşale taşıyan ve flüt çalanlardan keyif alırdı, özel yaşamında böyle davranan bir
			insanın daha önce bir örneği yoktu, şanı ona bu özgürlüğü veriyordu. <sup>[45]</sup> Fakat ben niye
			başkalarından söz ediyorum? Artık kendime geleyim. Öncelikle ben hep bir tarikatta oldum. </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Quaestor’luğum</span><span class="font7"> döneminde Idalı Büyük Ana
			kültü kabul edildikten sonra<sup>100 </sup>başka tarikatlar da kuruldu. Tarikat üyeleriyle gayet ölçülü
			yemekler yiyordum, fakat o vakit gençlik ateşi de vardı, ancak zaman geçtikçe her şey günden güne daha da
			yavaş bir hal alıyor. Nitekim bu tür şölenlerden duyulan keyfi, bedenin hazları değil, dostlarla bir araya
			gelmiş olmak ve sohbetler belirliyordu. Atalarımız, yaşamdaki bir araya gelişi ifade ettiği için, dostların
			sofraya oturmasına iyi bir şekilde “convivium” demişler;<sup>101</sup> bu da Yunanların aynısı için
			“birlikte içme” ve “birlikte yeme” anlamında bir kelime kullanmalarından daha iyidir, zira bunun anlamı
			oldukça darken, bizimki daha geniş görünüyor. <sup>[XIV46]</sup> Sadece yaşıtlarımla değil, gerçi onlardan
			da çok az kaldı, aynı zamanda sizin yaşıtlarınızla ama özellikle de sizinle sohbet etmekten keyif duyduğum
			için ziyafete erkenden teşrif etmekten mutlu olurum. Sohbet arzusunu artırdığından ve yeme içmeyi
			azalttığından yaşlılığa büyük bir minnet duygusuyla yaklaşıyorum. Yeme ve içme keyif veriyorsa (hazza
			tümüyle savaş açanlar gibi görünmeyeyim, belki haz bir ölçüde doğaldır), yaşlılığın bu hazlardan tümüyle
			yoksun olmadığını düşünüyorum. Atalarımızdan kalan âdetler beni mutlu ediyor; örneğin atalarımızın âdetine
			uygun olarak sofrada başköşeye oturan kişinin yaptığı konuşma, </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Symposium’da<sup>102</sup></span><span class="font7"> Xenophon’unki gibi küçük ve
			damla damla döken kadehler, yazın serinlik ve buna karşın kışın güneş ya da ateş. Sabinlerde bunları ararım,
			dahası komşularımı her gün ziyafete çağırırım, birçok</span></p>
	<p><span class="font7">gece elimizden geldiğince farklı konularda sohbetler ederiz. <sup>[47]</sup> Öyle büyük
			hazlar vardır ki, yaşlılarda bir kıpırdanmaya bile neden olmaz. İnanıyorum ki, yaşlılıkta onların yokluğu da
			aranmaz. Yokluğunu aramadığın şey acı da vermez. Biri, yaşlanmış olan Sophocles’e gönül işleriyle arasının
			nasıl olduğunu sorunca, güzelce şöyle demiş: “Ey iyi tanrılar! Onlardan, tıpkı acımasız ve kudurmuş bir
			efendiden kaçar gibi, isteyerek kurtuldum.”<sup>103</sup> Şehvet dolu kimseler için bu tür şeyleri yitirmek
			belki iğrenç ve acı veren bir durumdur, buna karşın doymuş ve yapacağını yapmış kimseler için bunları
			yitirmek, sürekli tadıp durmaktan daha hoştur. Hazzın yokluğunu aramayan, ondan yoksun da değildir,
			dolayısıyla diyorum ki, yokluğunu aramamak daha hoştur. <sup>[48]</sup> Ancak gençlik bu tür hazların tadını
			daha hevesle çıkarır, sonra söylediğim gibi, ilkin bunlar önemsiz şeylerdir, İkincisi yaşlılık bu hazları
			bolca tecrübe etmese bile, yine de asla onların yokluğunu aramaz. İlk sıradan Turpio
			Ambivius’u<sup>104</sup> izleyen kişi daha fazla keyif alırken, en arka sıradaki birinin de keyif alması
			gibi, belki de gençlik tam odaklanmasından ötürü hazlarla daha mutlu olurken, yaşlılık da uzaktan baktığı
			hazlarla yeteri kadar mutlu olur.<sup>[49]</sup> Bir ruh için ne kutlu bir durumdur, şehvetin ve hırsın,
			mücadelenin, düşmanlığın ve tüm tutkuların içinden geçtikten sonra kendine dönmesi ve “Artık kendinle yaşa!”
			denmesi! Kuşkusuz insanın çalışma ve eğitimden beslenmesi söz konusuysa, vaktin bol olduğu yaşlılıktan daha
			hoş bir dönem yoktur. Scipio, babanın yakın arkadaşı olan Gaius Galus’un<sup>105</sup> neredeyse yeri ve
			göğü ölçmekle uğraşırken öldüğünü gördük. Birçok defa gün ışığı onu geceleyin bir şey çizmekle uğraşırken,
			gece de gündüz başladığı işe devam ederken yakalamıştır. Güneş ve Ay tutulmalarını çok önceden bize söylemek
			onu ne kadar da se-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">103 Platon, Devlet 329B.</span></p>
	<p><span class="font1">104 Roma’da tiyatrosu olan bir oyuncu.</span></p>
	<p><span class="font1">105 MÖ 166 yılında consul'dü.</span></p>
	<p><span class="font7">25</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">vindirirdi! <sup>[50]</sup> Daha hafif olsa bile yine de dikkat gerektiren konularda, Naevius
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Bellum Punicum’u,</span><span class="font7"> Plautus
			da<sup>106</sup> </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Truculentus</span><span
			class="font7"> ve </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Pseudolus’u</span><span
			class="font7"> yazdığı için ne kadar da sevinçliydi! Ben doğmadan altı yıl önce, Cento ile Tuditanus’un
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">consul</span><span class="font7">’lükleri
			sırasında<sup>107</sup> oyun yazan yaşlı Livius’u<sup>108</sup> gördüm, benim gençlik dönemime kadar yaşadı.
			Publius Licinus Crassus’un </span><span class="font7" style="font-style:italic;">ius
			pontificium<sup>109</sup></span><span class="font7"> ve </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">ius civile<sup>110</sup></span><span class="font7"> üzerine yaptığı çalışmaya ya
			da birkaç gün önce </span><span class="font7" style="font-style:italic;">pontifex maximus</span><span
			class="font7"> yapılan Publius Scipio’ya ne diyeyim? Hatırlattığım bu kişilerin hepsini yaşlılığında
			gayretle çalışırken gördük. Ennius’un haklı olarak “İknanın Özü” dediği<sup>111</sup> Marcus
			Cethegus’un<sup>112</sup> yaşlıyken bile ne kadar özenle konuşma alıştırması yaptığını görüyorduk!
			Sofraların, oyunların ya da hayat kadınlarının verdiği hazlar, bu hazlarla kıyaslanabilir mi hiç? Bunlar
			(yani İlmî çalışmalar) sağduyulu ve iyi yetişmiş kimselerde yaş ilerledikçe artar; daha önce de bahsettiğim
			bir dizesinde her gün kendisine birçok şey katarak yaşlandığını söylemesi Solon’un şanındandır, kuşkusuz
			hiçbir şey zihnin hazzından daha yüce değildir.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[XV 51]</sup> Şimdi de fevkalade hoşlandığım, çiftçilerin hazlarına geliyorum. Bunlar
			yaşlılıkla engellenmez ve bana bilgenin yaşamına ziyadesiyle yakışır görünüyorlar. Nitekim bu hazlar, hiçbir
			zaman biçilen değeri reddetmeyen ve bazen az ama çoğunlukla büyük bir kâr ettiren, aldığını faizsiz
			geri</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">106 Latin edebiyatının en önemli komedi yazarlarından biridir.</span></p>
	<p><span class="font1">107 MÖ 240 yılında.</span></p>
	<p><span class="font1">108 Latin edebiyatının ilk yazarı olarak bilinen Livius Andronicus Yunancadan birçok eseri
			Latinceye aktarmıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">109 </span><span class="font1" style="font-style:italic;">“Pontifex</span><span
			class="font1"> ya da din adamı hukuku”. MÖ 3. yüzyıla kadar din işleriyle ilgiliyken, sonra yetkileri artmış
			ve sorumluluk alanı genişlemiştir.</span></p>
	<p><span class="font1">110 “Vatandaşlık ya da vatandaş hukuku”. Roma vatandaşlarını ilgilendiren, onlarla ilgili
			yasaları içeren hukuktur. Cicero’nun yasalarla ilgili kapsamlı açıklamaları için bkz. Cicero, Y</span><span
			class="font1" style="font-style:italic;">asalar Üzerine,</span><span class="font1"> Çev. C. Cengiz Çevik,
			Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2016, passim ve burada adı geçen kavramlar için 99-100.</span></p>
	<p><span class="font1">111 Ennius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Annales</span><span
			class="font1"> 9.308.</span></p>
	<p><span class="font1">112 MÖ 204 yılının </span><span class="font1" style="font-style:italic;">consul’ü.</span></p>
	<p><span class="font7">26</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">vermeyen toprağa dayanır. Sadece verdiği ürün değil, aynı zamanda toprağın gücü ve doğası da
			beni mutlu eder: Tohumu yumuşak ve sürülmüş bağrına alır, önce onun üzerini örterek saklar, nitekim
			“örtme”<sup>113</sup> ismi toprağın bu işinden ötürü verilmiştir. Sonra hararetiyle ve sıkıştırarak tohumu
			çatlatır, ondan yeşil ot çıkarır, köklerindeki liflerinden doğan bu ot aşamalı olarak filizlenir, sapıyla ve
			kınının düğümüyle dikilip büyürken içine kapanır; bu sargıdan dışarı çıkınca, sıra sıra dizili halde
			fışkıran ekini verir ve dikenlerden oluşan bir siperle küçük kuşların ısırıklarına karşı korunur.
			<sup>[52]</sup> Şimdi asmaların doğuşunu, yeşermesini ve gelişimini hatırlatmama ne gerek var? Ama bu keyfe
			doyamıyorum işte (yaşlılığımdaki huzuru ve eğlenceyi anlayın). Topraktan doğan her şeyin gücünü es mi
			geçiyorum? O küçücük bir incir çekirdeğinden, şarap üzümü çekirdeğinden, diğer meyve ve köklerin minik
			tohumlarından koca koca gövdeler ve dallar meydana getirir. Öyle çekiç sürgünleri, yeşil filizler,
			çalılıklar, köklü bitkiler, fidanlar vardır ki, kimi hayranlıkla mutlu etmez? Doğası gereği cılız olan ve
			desteklenmedikçe toprağa düşen asma, ince filizleriyle karşılaştığı şeye sarılarak kendini yukarı kaldırır.
			Çiftçilerin zanaatı, filiz vermesin ve her yana aşırı derecede yayılmasın diye, kat kat sıçrayarak ve
			dolaşarak sürünen asmayı bıçakla keserek durdurmaktır.<sup>[53] </sup>Dalların boğumlarından kalan
			kısımlarda tomurcuk denen unsurlar bulunur, ilkbahar gelince bunlardan da toprağın özü ve güneşin ısısıyla
			büyüyen üzüm kendini gösterir; ilkin tadı ekşidir, sonra olgunlaştıkça tatlılaşır, yapraklarla örtülü
			olduğundan ölçülü sıcaklığını yitirmez ve güneşin aşırı sıcaklığından kendini korur. Bu meyveden daha kutlu
			ve görünüşünden daha güzel başka bir şey olabilir mi? Daha önce de söylediğim gibi, toprak sadece bana
			faydalı değil, aynı zamanda onun işlenmesinden ve doğasından, örneğin asma desteklerinin düzeninden,
			başlarının tutulmasından,</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">113 Latincesi </span><span class="font1" style="font-style:italic;">occatio.</span></p>
	<p><span class="font7">27</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">bağlanmasından ve yayılmasından, bahsettiğim bazı dalların budanmasından ve bazılarının da
			büyütülmesinden hoşlanıyorum. Toprağı çok daha bereketli kılan sulamalardan, sürmelerden ve yeniden
			biçmelerden de bahsedeyim mi? <sup>[54] </sup>Gübrelemenin faydasından da söz edeyim mi? Çiftçilik işleriyle
			ilgili kitabımda<sup>114</sup> bunları anlattım, o usta Hesiodos tarlanın sürülmesini yazdığı halde, bu
			konularda tek kelime etmez.<sup>115</sup> Keza zannederim uzun çağlar önce yaşamış olan Homeros da
			Laertes’in, oğlunun yokluğunda acısını tarlasını sürerek ve gübreleyerek dindirdiğini anlatır.<sup>116</sup>
			Kuşkusuz çiftlik işleri sadece topraktaki ürünlerden, çayır çimenden, asmalardan ve ağaçlardan değil, aynı
			zamanda bahçelerden ve özellikle de meyve bahçelerinden ötürü mutluluk verir; sürülerin otlatılması, arı
			sürüleri ve çeşit çeşit çiçekleriyle de. Sadece ekimler değil, aynı zamanda çiftçilikteki en maharet isteyen
			iş olan aşılamalar da keyif verir. <sup>[XVI 55]</sup> Çiftlik işlerinin daha birçok zevkinden
			bahsedebilirim, ancak anlattığım bu zevklerin yeterince uzun olduğunu düşünüyorum. Anlamalısınız ki, çiftlik
			işlerine olan ilgimden ötürü bu konuyu sürdürdüm; hem yaşlı doğası gereği gevezedir, yaşlılığın tüm
			kusurlarından kurtulmuş gibi de görünmüyorum. Nitekim Manius Curius da<sup>117</sup> Samnitlere, Sabinlere
			ve Pyrrhus’a karşı zafer kazandıktan sonra, ömrünün son dönemini çiftlik yaşamıyla geçirdi. Benim evimden
			çok da uzakta olmayan evine baktığımda, bu adamın ölçülülüğüne ve o dönemin disiplinine sınırsız bir
			hayranlık duyuyorum. <sup>[56]</sup> Samnitler ocağı başında oturan Curius’a büyük bir altın yığını
			getirdiklerinde, onun tarafından reddedilmişlerdi; Curius onlara şöyle demişti: “Bana göre altına sahip
			olmak değil, altına sahip olanlara hükmetmek şerefli bir iştir.” Böylesine yüce</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">114 De Re Rustica.</span></p>
	<p><span class="font1">115 Bkz. Hesiodos, İşler ve Günler.</span></p>
	<p><span class="font1">116 Homeros, Odysseia 24.225. Laertes ünlü kahraman Odysseus’un babasıdır.</span></p>
	<p><span class="font1">117 M. Curius Dentatus, Samnitleri ve Sabinleri MÖ 290 yılında, Pyrrhus’u ise 275 yılında
			yenmiştir.</span></p>
	<p><span class="font7">28</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">bir zihin yaşlılığı tatlı kılamaz mı? Kendimden uzaklaşmamak için yine çiftçilere geliyorum.
			Eskiden </span><span class="font7" style="font-style:italic;">senator’ler, </span><span class="font7">yani
			yaşlı olanlar tarlada bulunurdu, nitekim L. Quinctius Cincinnatus’a </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">dictator</span><span class="font7"> seçildiği tarlasını sürerken haber
			verildi.<sup>118</sup> </span><span class="font7" style="font-style:italic;">Magister
			equitum<sup>119</sup></span><span class="font7"> olan Gaius Servilius Ahala krallığı hedefleyen Spurius
			Maelius’u bu </span><span class="font7" style="font-style:italic;">dictator’ün</span><span class="font7">
			buyruğuyla öldürttü.<sup>120</sup> Curius ve diğer yaşlılar </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Senatus’a</span><span class="font7"> çiftlik evlerinden çağrılırdı, bu yüzden
			onları çağıranlara </span><span class="font7" style="font-style:italic;">viatores </span><span
			class="font7">denmiştir.<sup>121</sup> Peki, kendi tarlalarını ekip biçmekten hoşlanan bu adamların
			yaşlılığı acınası mıydı? En azından ben bundan daha mutlu bir yaşlılık olacağına inanmıyorum. Toprağı işleme
			sanatı sadece tüm insanoğluna faydalı olan bir yükümlülük değildir; aynı zamanda bahsettiğim türde bir
			keyif, insanların beslenmesinde ve tanrılara tapmada gerekli olan her şeyin bereketli, bol ve çeşitli olması
			anlamına da gelir. Bazıları bu nimetlerden yoksun olduğuna göre, onlara minnetimizi haz duyarak gösterelim.
			Daima malının başında bekleyen bir efendinin şarap ve zeytinyağı kileri dolu olur, evi tam anlamıyla bolluk
			içindedir; domuz, oğlak, kuzu, tavuk, süt, peynir ve balla dolup taşar. Nitekim böyle kişiler bahçeye
			“pastırmanın diğer kenarı” der.<sup>122</sup> Burada kuş yakalama ve avcılık da boş vakitleri daha işlevsel
			kılar. <sup>[57]</sup> Çimenlerin yeşilliğinden, ağaçların sıralanışından ya da üzüm ve zeytinlerin
			görüntüsünden uzun uzun bahsetmem</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">118 L. Quinctius Cincinnatus MÖ 460 yılında consul, 458 ve 439 yıllarında ise dictator
			seçilmiştir, burada anlatılan olay ilk dictator seçildiğinde gerçekleşmiştir.</span></p>
	<p><span class="font1">119 Süvari komutanı.</span></p>
	<p><span class="font1">120 Atlı sınıfından zengin biri olan Spurius Maelius MÖ 439 yılındaki kıtlık sırasında halka
			yiyecek dağıtmış, soylular da krallıkta gözü olduğunu iddia ederek onu şikâyet etmişti. Cincinnatus’un
			davetine rağmen mahkemeye gelmediği için Ahala tarafından öldürtülmüştür.</span></p>
	<p><span class="font1">121 “Yol” anlamındaki via kelimesinden türemiş olan viator “yolda giden, gezgin, yoldaki
			haberci” anlamındadır.</span></p>
	<p><span class="font1">122 Succidia “pastırma kenarı” anlamındadır; kişinin asıl mülkü olan evin önündeki bahçe
			değerli pastırma kenarına benzetiliyor.</span></p>
	<p><span class="font7">29</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">gerekir mi? Kısa keseceğim: İyi işlenmiş bir tarladan, faydası bakımından daha bereketli ve
			görünüşü bakımından daha güzel hiçbir şey olamaz; yaşlılık insanı bu zevkten mahrum etmek şöyle dursun,
			aksine bu zevke davet eder ve çeker. Yaşlılık çağındaki bir insan, böyle bir yerden başka nerede, ister
			güneşlenerek isterse ateş başında oturarak olsun, daha iyi ısınabilir, ya da başka nerede ister gölgede,
			ister suda olsun, daha sağlıklı serinleyebilir? <sup>[58]</sup> O halde silahlar, atlar, mızraklar, sopa ve
			top, avlar ve koşular başkalarının olsun, biz yaşlılara onca oyundan aşık kemiklerini ve zarları bıraksınlar
			yeter; gerçi onlar da olmasa fark etmez, zira yaşlılık bunlarsız da mutlu geçebilir.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[XVII 59]</sup> Xenophon’un kitaplarının birçok yararı vardır, eğer okuyacaksanız çok
			dikkatli okuyun lütfen. Aile mülkünün idaresiyle ilgili olan </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">Oeconomicus</span><span class="font7"> adlı kitabında çiftçilik ne çok övülür!
			Bir krala toprağı işlemek kadar yakışan başka hiçbir iş olmadığını anlamamız için Sokrates bu kitapta
			Critobulos’la konuşur:<sup>123</sup> Zekâsı ve yönetmedeki ustalığıyla bilinen Pers Kralı Genç Cyrus, erdem
			abidesi olan Lacedaemon Lysander<sup>124</sup> Sardis’e<sup>125</sup> gelip de ona müttefiklerinden
			armağanlar sunduğunda, Lysander’e diğer işlerde de bir yoldaşıymış gibi, nezaketle davranır. Yine ona etrafı
			dikkatle çevrilmiş olan bir tarlayı gösterir; Lysander tarlaya, ağaçların yüksekliğine, beşerli sırayla
			dizilmiş olmalarına, sürülmüş temiz toprağa, çiçeklerden yükselen kokuların güzelliğine hayran olup
			şaşırdığını ve sadece gösterilen gayrete değil, aynı zamanda Cyrus’un toprağa ölçü ve şekil veren ustalığına
			da şaşırdığını söyler. Cyrus da şöyle cevap verir: “Her şeyin ölçüsünü ben ayarladım, sıralar bana ait,
			şekil benim, bu ağaçların çoğunu bizzat elimle diktim.” Bunun üzerine</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">123 Xenophon, Oeconomicus 4.20.</span></p>
	<p><span class="font1">124 Ünlü Lacedaemon komutan Lysander MÖ 404 yılında Aegospotami’de Atinalıları mağlup
			etmişti.</span></p>
	<p><span class="font1">125 Lydia’nın eski başkenti.</span></p>
	<p><span class="font7">30</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Lysander Cyrus’un mor giysisine, vücudundaki parlaklığa ve çokça altın ile çokça mücevherden
			oluşan Pers usulü süslemesine bakarak şöyle der: “Cyrus, sana haklı olarak mutlu diyorlar, zira talihin
			erdeminle birleşmiş.” <sup>[60]</sup> İşte talih yaşlıların bu zevki tatmalarına izin verir, yaşlılık
			çağının engel olmadığı başka işler de vardır, ancak özellikle de tarlayı ekip biçme uğraşını yaşlılığın son
			anına dek sürdürebiliriz. Marcus Valerius Corvinus’un<sup>126</sup> aktif yaşamını tamamladıktan sonra yüz
			yaşına dek tarlasını ekip biçtiğini duymuşuzdur; bu adamın ilk </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul'lüğü</span><span class="font7"> ile altıncı </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">consul’lüğü</span><span class="font7"> arasında kırk altı yıl vardı, yani
			atalarımızın yaşlılığın başlangıcı saydığı yaşa kadar kariyer basamaklarını<sup>127</sup> çoktan
			tırmanmıştı. Ayrıca ömrünün sonu, ortasından daha mutlu geçmişti; otoritesi artmış, zahmeti azalmıştı. Öyle
			ya, yaşlılıkta otorite zirveye ulaşır. <sup>[61]</sup> Lucius Caecilius Metellus’a, Aulus Atilius
			Caiatinus’a ne çok saygı gösterilirdi! Hatta sonuncusuna şu kitabe yazılmıştı:</span></p>
	<p><span class="font7">“Birçok soy onun halk arasındaki</span></p>
	<p><span class="font7">En seçkin kişi olduğu konusunda hemfikirdi...”</span></p>
	<p><span class="font7">Mezarına yazılmış olan bu şiirin tamamı bilinir. Herkesin, şöhreti konusunda uzlaşarak övgüye
			değer bulduğu kişinin haklı olarak bir ağırlığı vardır. Son dönemde </span><span class="font7"
			style="font-style:italic;">pontifex maximus</span><span class="font7"> olan Publius Crassus ve ondan sonra
			aynı rahipliğe getirildiğini gördüğümüz Marcus Lepidus ne büyük adamlardı! Paulus’a, Africanus’a ya da daha
			önceden kendisinden bahsettiğim Maximus’a ne diyeyim? Bunların sadece kararlarında değil, kafa
			sallamalarında bile otorite vardı. Şerefli yaşlılığın bilhassa büyük bir otoritesi vardır, öyle ki bu
			otorite</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">126 MÖ 4. yüzyılda Roma’nın önde gelen liderlerinden biriydi; sırasıyla 348, 346, 343, 335,
			300 ve 299 yıllarında consul seçilmiştir.</span></p>
	<p><span class="font1">127 Serbest bir çeviriyle “kariyer basamakları” dediğimiz cursus honorum’un ilk anlamı
			“mevkiler yolu, seyri”dir; politik kariyerin başlangıcından sonuna dek sırayla çıkılması gereken mevkileri
			ifade eder.</span></p>
	<p><span class="font7">31</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">gençliğin tüm hazlarından çok daha değerlidir, <sup>[XVIII 62]</sup> Ancak unutmayın ki, tüm
			konuşma boyunca, gençlikte temeli atılan yaşlılığı övdüm. Buradan çıkan sonuç şudur: Bir vakit söylediğim ve
			herkesin kabul ettiği gibi, kendisini sadece lafla savunan yaşlı acınasıdır. İnsan ne beyaz saçıyla ne de
			yüzündeki kırışıklıkla hemen bir saygınlık kazanabilir; son dönemine onurlu bir şekilde varılan bir ömür,
			saygınlığın nihai ürününü elde eder. <sup>[63]</sup> Basit ve herkes için geçerli olduğu görülen şu
			davranışlar saygıdeğerdir: Yaşlılara selam vermek, adım atmak, önlerinden çekilmek, onları görünce ayağa
			kalkmak, yardım etmek, eşlik etmek ve danışmak. Bunlar hem bizde hem de başka toplumlarda geleneğin en iyi
			âdetleri olarak çok dikkatle uygulanır. (Daha önce de bahsettiğim) Lacedaemon Lysander’in, Lacedaemon’un
			yaşlılık için en şerefli yurt olduğunu söylediği anlatılır;<sup>[64]</sup> nitekim hiçbir yerde yaşlılığa bu
			kadar önem verilmez ve bu çağ yine hiçbir yerde daha büyük bir saygıyla karşılanmaz. Tarihe de geçmişti:
			Yaşı geçkin biri Atina’da bir oyunu izlemek için kalabalık bir tiyatroya girdiğinde Atinalı vatandaşlardan
			hiçbirinin ona yer vermediği, ancak elçi oldukları için özel bir yerde oturan Lacedaemonların yanından
			geçerken bütün Lacedaemonların ayağa kalkarak kendi yerlerini vermek istediği söylenir. Atinalı tüm
			seyircilerden büyük bir alkış kopunca, içlerinden birinin şöyle dediği söylenir: “Atmalılar neyin doğru
			olduğunu biliyor, ama yapmayı istemiyor.” Sizin kurulda da<sup>128</sup> birçok kayda değer örnek vardır,
			ancak şunu bilhassa belirtelim: Kimin yaşı büyükse, düşüncesini ilk o açıklasın, sadece mevkisi yüksek
			olanlar değil, aynı zamanda buyurma yetkisi olanlar da yaşlı augur’lardan sonra gelir. Otoritenin
			armağanlarıyla kıyaslanabilecek beden hazları var mı? Bu armağanlardan en parlak şekilde yararlananlar, bana
			öyle geliyor ki, yaşam oyununu tamamlamış ve iyi prova yapmayan aktörlerden farklı olarak son sahnede yere
			yığılmamış sayılmalıdır.</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">128 Burada augur kurulu kastedilmektedir, zira Scipio ve Laelius augur'du.</span></p>
	<p><span class="font7">32</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[65]</sup> Ancak yaşlılar hep somurtkan, kaygılı, öfkeli, huysuz, iyi bakarsak, açgözlü
			olurmuş. Oysa bunlar yaşlılığın değil, karakterin kusurlarıdır. Somurtkanlık ve bahsettiğim diğer kusurların
			makul bir gerekçesi olabilir, yaşlılar bu kusurları sergilemekte haklı değillerse de, mazur görülebilirler:
			Yaşlılar aşağılandıklarını, alay edildiklerini ve kendileriyle oyun oynandığını düşünebilir. Özellikle de
			vücutları zayıflamışsa, her şeyi nefret uyandıran bir saldırı sayarlar. Buna karşın iyi bir karakter ve
			becerilerle bu tür durumlar daha tatlı bir hal alır, yaşamda olduğu kadar, sahnede de böyle olduğu,
		</span><span class="font7" style="font-style:italic;">Adelphoi</span><span class="font7"> oyunundaki
			kardeşlerden de anlaşılabilir.<sup>129</sup> Yaşamdaki ne kadar sertse, sahnedeki de o kadar tatlı bir sonuç
			doğurur. Meselenin özü şu: Her şarap gibi, her karakter de eskidikçe ekşimez. Elbette yaşlılığa ciddiyeti
			yakıştırıyorum, ancak diğer her şey gibi o da ölçülü olmalı, huysuzluk ise asla olmamalı. <sup>[66]</sup>
			Hep kendi çıkarını düşünmeyi, yani yaşlı açgözlülüğünü ise anlamıyorum. Öyle ya, yol kısaldıkça yolluğu
			artırmaya çalışmaktan daha saçma ne olabilir?</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[XIX]</sup> Geride sadece bizim çağımızdaki insanlara ziyadesiyle acı verdiği ve onları
			kederlendirdiği görülen yaşlılığın dördüncü kusuru kaldı: Kuşkusuz yaşlılıktan hiç de uzak olmayan ölüme
			yakın olma. Ah, o kadar uzun ömür boyunca ölümün küçümsenecek bir şey olduğunu göremeyen zavallı yaşlı! Ölüm
			ruhu tümüyle yok ediyorsa, onu umursamamalıyız, ebedî bir geleceğe taşıyorsa arzulamalıyız, üçüncü bir
			olasılık yoktur. <sup>[67]</sup> Ölümden sonra acınası ya da mutlu olmayacaksam neden korkayım? Genç bile
			olsa akşama kadar yaşayabileceğini iddia edecek kadar budala biri var mı? Kaldı ki, gençlik çağında bizim
			yaşlılık çağımıza nazaran ölüme götürebilecek daha fazla neden vardır: Gençler hemen hastalanır, daha ağır
			bir şekilde rahatsızlanır, daha zor iyileşirler. Bu yüzden çok az insan yaşlılığa varır. Böyle olmasaydı,
			insanlar</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">129 Terentius’un Adelphoi oyunun da iki kardeş iki farklı eğitim ve ahlâk anlayışını temsil
			eder.</span></p>
	<p><span class="font7">33</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">daha iyi ve daha sağduyulu bir yaşam sürerdi. Akıl, mantık ve düşünce yaşlılarda bulunur;
			onlar olmasaydı, hiçbir şekilde hiçbir devlet olamazdı. Ancak şimdi yine kıyıcı ölüme geleyim: Madem ölümün
			gençlikle ortak sorunumuz olduğu görülüyor, o halde niçin bu yaşlılığın bir suçu olsun? <sup>[68]</sup> Ben
			canım oğlumda gördüm ölümün her çağın ortak niteliği olduğunu; Scipio, sen de en yüksek mevkilere layık olan
			kardeşlerinde gördün.<sup>130</sup> Ayrıca genç uzun yaşayacağını umut eder, yaşlı ise aynısını umut edemez.
			Aksi halde budalaca bir umut beslemiş olur. Kesin bir şey yerine belirsiz bir şeyi, gerçek yerine sahte bir
			şeyi tercih etmekten daha ahmakça ne var? Bununla birlikte yaşlı, gençten daha iyi durumdadır zira gencin
			umut ettiği yere varmıştır. Genç uzun yaşamayı ister, yaşlı ise uzun yaşamıştır. <sup>[69]</sup> Ey iyi
			tanrılar, insan doğasında uzun süren ne var? En uzun yaşam süresini düşün, Tartessusluların<sup>131</sup>
			kralının yaşamına bakalım (bir yazıda gördüğüm kadarıyla, Gades’te<sup>132</sup> seksen yıl hüküm sürmüş ve
			yüz yirmi yıl yaşamış olan Arganthonius diye biri varmış); ancak nihayetinde bir sonu olan ömür bana uzun
			görünmez, zira sona varınca, artık geçen zaman akıp gitmiştir, geriye sadece erdemle ve doğrulukla yapıp
			ettiklerin kalır. Saatler, günler, aylar ve yıllar tükenir, geçen zaman geri döndürülemez, gelecek zaman da
			bilinemez; insanın kendisine yaşaması için tanınan süreye memnun olması gerekir.<sup>[70]</sup> Mesela bir
			aktörün beğenilmesi için oyunun bitmesi gerekmez, rol aldığı perdelerde beğenilse yeter, bilgenin de
			“Alkışlayın!” noktasına<sup>133 </sup>varmasına gerek yoktur. Kısa yaşam süresi iyi ve dürüst bir yaşam için
			yeterince uzundur. Daha uzun geçerse, çiftçilerin ilkbahar mevsimindeki tatlılığın geçip de yaz ve
			sonbaharın gelmesine üzüldüklerinden daha fazla üzülmeye gerek yok.</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">130 Scipio’nun iki kardeşinden biri on iki, diğeri on beş yaşındayken ölmüştü.</span></p>
	<p><span class="font1">131 Tartessus Güney İspanya’da Fenike kökenli bir kasabadır.</span></p>
	<p><span class="font1">132 Fenikelilerin İspanya’da kurduğu bir koloni.</span></p>
	<p><span class="font1">133 Oyunların sonuna okuyucu ve seyircilere hitaben “alkışlayın” yazılırdı.</span></p>
	<p><span class="font7">34</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Öyle ya, ilkbahar âdeta gençliğe benzer ve gelecekteki ürünleri müjdeler, sonraki mevsimler
			ise ürünleri toplayıp kaldırmaya uygundur. <sup>[71]</sup> Sık sık dediğim gibi, yaşlılığın ürünü de geçen
			iyi zamanın hatırası ve bereketidir. Doğaya uygun olarak gerçekleşen her şey iyi şeyler arasında
			sayılmalıdır; yaşlıların ölmesi kadar doğaya uygun ne var? Ölümün gençlerin başına gelmesi doğaya aykırı
			olan, onu yadsıyan bir şeydir. Bu yüzden gençlerin ölmesi bana ateşin gücünün bol suyla kontrol altına
			alınması, yaşlıların ölmesi ise zayıflamış ateşin dışarıdan bir güç uygulanmadan, kendiliğinden sönmesi gibi
			gelir. Nasıl elmalar hamken çekilip kopartılır ve tam olgunlaşınca düşerse, aynı şekilde gençlerin yaşamını
			güç, yaşlıların yaşamını ise olgunluk alır götürür; bu olgunluk bana öyle tatlı geliyor ki, bizzat ölüme
			yaklaşırken, uzun bir deniz yolculuğunun ardından karayı görmüş ve nihayet limana varacakmış gibi
			hissediyorum. <sup>[XX 72]</sup> Yaşlılığın sonu belirsizdir, yaşlılıkta sorumluluk görevini yerine getirip
			onu gözetebilirsen ve her şeye rağmen ölümü küçümseyebilirsen doğru yaşamış olursun. Bu yüzden yaşlılıkta
			gençliğe göre daha yürekli ve cesur olunur. Solon’un tiran Pisistratus’a<sup>134</sup> verdiği yanıttan da
			bu sonuç çıkar, zira Pisistratus neye dayanarak kendisine bu kadar cesurca karşı koyduğunu sorduğunda,
			Solon’un “Yaşlılığa dayanıyorum,” diyerek yanıt verdiği söylenir. Ancak yaşamın en iyi sonu, doğa kendi
			yarattıklarını yok ederken, eserinin sağlam bir akılla ve belli hislerle kalmasıdır. Nasıl bir gemiyi ve bir
			binayı yapan kişi en kolay şekilde çökertirse, aynı şekilde insanı da onu yaratmış olan doğa en iyi şekilde
			çökertir. Yeni yaratılan her şey güçlükle, eskimiş olan ise kolayca dağıtılır. Dolayısıyla yaşlıların
			ömürlerinin geri kalan az kısmını açgözlü bir şekilde terk etmemeleri ve sebepsiz yere ondan vazgeçmemeleri
			gerekir. <sup>[73]</sup> Pythagoras, efendimizin yani tanrının buyruğu olmadan yaşamı ve yaşamdaki
			duruşumuzu terk etmemizi yasaklar.</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">134 Ünlü Atina tiranı.</span></p>
	<p><span class="font7">35</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">Bilge Solon’un bir mezar kitabesi vardır, onda ölümünün dostlarının kederinden ve
			ağıtlarından yoksun olmamasını istediğini söyler. Şüphesiz yakınlarının kendisini sevmesini arzular, öte
			yandan Ennius’un şu sözleri daha mı iyi acaba?</span></p>
	<p><span class="font7">“Kimse onurlandırmasın beni gözyaşlarıyla, </span></p>
	<p><span class="font7">Donatmasın cenazemi ağlamasıyla...”<sup>135</sup></span></p>
	<p><span class="font7">Peşinden ölümsüzlük geldiği için, ölüme ağıt yakılmaması gerektiğini düşünüyor.
			<sup>[74]</sup> Biri öleceğini hissedebilir, kısa sürer bu, özellikle de yaşlıysa. Ölümden sonra his ya
			arzulanacak bir şeydir ya da hiç yoktur. Ancak ölümü umursamamak için bunu gençliğimizden itibaren
			düşünmeliyiz. Bu düşünce olmadan kimse zihnen huzurlu olamaz. Zira öleceğimiz kesin, bugün ölüp
			ölmeyeceğimiz ise kesin değil. O halde her saat ölümün yıkıcılığını korkuyla duyumsayan biri zihnen huzurlu
			olabilir mi? <sup>[75]</sup> Bu konu üzerinde uzunca durmaya gerek olmadığı görülüyor, vatanı
			özgürleştirirken öldürülen Lucius Brutus’u,<sup>136</sup> atların yönünü gönüllü olarak ölüme çeviren iki
			Decius’u, düşmana verdiği söze sadık kalmak için işkence görmeye giden Marcus Atilius’u,<sup>137</sup>
			Kartacalıların yolunu kendi bedenleriyle kapatmak isteyen iki Scipio’yu,<sup>138</sup> Cannae utancımızda
			meslektaşının aceleciliği-</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">135 Ennius, </span><span class="font1" style="font-style:italic;">Varia</span><span
			class="font1"> 17.</span></p>
	<p><span class="font1">136 Roma’da krallığın yıkılması ve cumhuriyet rejiminin kurulması aşamasında önemli rol
			üstlenmiş olan önder. Roma’dan kovulan hanedanın üyesi olan Tarquinius’un oğlu Arruns ile savaşırken
			ölmüştür.</span></p>
	<p><span class="font1">137 Marcus Atilius Regulus MÖ 267 ve 256’da </span><span class="font1"
			style="font-style:italic;">consul’dü.</span><span class="font1"> Kartacalılara esir düşer, onlar tarafından
			anlaşma teklifini iletmek için Senatus’a gönderilir, Senatus’tan olumsuz yanıt almasına ve Roma’da kalıp
			yaşamını sürdürebilecek olmasına rağmen, verdiği söze sadık kalarak Kartaca ordugâhına geri döner ve işkence
			edilerek öldürülür. Romalılar; bu tarihî öyküyü geleneksel Romalı erdeminin bir örneği olarak sıklıkla
			anlatmıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">138 Gnaeus ve Publius Cornelius Scipio MÖ 212’de, İspanya’da Hasdrubal tarafından
			öldürülmüştür.</span></p>
	<p><span class="font7">36</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">nin bedelini kendi ölümüyle ödeyen atan Lucius Paulus’u,<sup>139 </sup>en acımasız düşmanının
			bile onurlu bir mezardan yoksun olmasına dayanamayan Marcus Marcellus’u<sup>140</sup> değil de, </span><span
			class="font7" style="font-style:italic;">Origines’te</span><span class="font7"> yazdığım, asla dönmeyi
			düşünmedikleri yere çoğunlukla ateşli bir yürekle ve dimdik giden birliklerimizi hatırlatayım yeter. O halde
			sadece okumamış değil, aynı zamanda köylü gençlerin bile küçümsediği bir şeyden okumuş yaşlılar mı
			korkacak?</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[76]</sup> Bana öyle geliyor ki, tüm uğraşlara doymak, yaşama doymaya neden olur.
			Çocukluk uğraşları da var, peki gençler onları özlüyor mu? Gençliğe adım atanların da uğraşları var, peki
			orta yaş denilen oturaklı çağ onları arıyor mu? O çağın da kendine has uğraşları var, yaşlılıkta aranıyorlar
			mı? Yaşlılıktakilerse en son uğraşlardır. Dolayısıyla önceki çağların uğraşların yitmesi gibi, yaşlılıktaki
			uğraşlar da yiter gider, bu gerçekleştiğinde de, yaşama doymak, ölüm zamanının geldiğini gösterir.</span>
	</p>
	<p><span class="font7"><sup>[XXI 77]</sup> Neden kişisel olarak ölümle ilgili ne hissettiğimi size söylemeye cesaret
			edemediğimi bilmiyorum, zira bana öyle geliyor ki, ölüme yaklaştıkça onu daha iyi kavrıyorum. Ey Publius
			Scipio ve sen Gaius Laelius, pek ünlü kişiler olup aynı zamanda benim de yakın dostum olan babalarınızın
			yaşadığını düşünüyorum; yaşam sayılması gereken sadece onların yaşamıdır, zira bedenin kafesinde kapalı
			kaldıkça, bir zorunluluğun yükünü ve ağır bir işi tecrübe ediyoruz. Nitekim göksel ruh, en yüksek
			meskeninden indirildi ve âdeta kutsal doğanın ve ebediyetin tersi bir yer olan yeryüzüne batırıldı. Ancak
			ölümsüz tanrıların, yeryüzüne baksınlar, göksel cisimlerin düzenini temaşa etsinler, onları ölçülü ve
			tutarlı bir şekilde kendi yaşamlarına örnek alsınlar diye,</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">139 Consul L. Aemilius Paulus 216’da Terentius Varro’nun aceleci davranarak açtığı savaşta
			ölmüş, Varro ise kaçmayı başarmıştır.</span></p>
	<p><span class="font1">140 MÖ 222,215,214,210 ve 208 yıllarında consul’dü. 2. Kartaca Savaşı’nda komutan olan M.
			Glaudius Marcellus düşman tarafından tuzağa düşürülerek öldürülmüştü.</span></p>
	<p><span class="font7">37</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">ruhları insan bedenlerine serptiğine inanıyorum. Sadece muhakemem ve düşüncem değil, aynı
			zamanda en yüce filozofların asaleti ve otoritesi de beni buna inanmaya sevk etti.<sup>[78]
			</sup>Pythagoras’ı ve bir zamanlar kendilerine İtalyalı Filozoflar da denen, neredeyse bizim hemşerilerimiz
			olan Pythagorasçıları dinliyordum. Evrensel ve tanrısal akıldan kopan ruhlara sahip olduğumuzdan hiçbir
			kuşkuları yoktu, dahası Apollon kehanetinde en büyük bilge olarak değerlendirilen Sokrates’in,<sup>141</sup>
			yaşamının son gününde, ruhların ölümsüzlüğüyle ilgili yaptığı açıklamaları da<sup>142</sup> bana kanıt
			olarak gösteriyorlardı. Fazla söze gerek var mı? Buna ikna oldum, şöyle düşünüyorum: Madem ruhlarda böyle
			bir kavrayış hızı, geçmişteki olayları hatırlama, gelecekteki olaylara dönük bir sağduyu, bunca sanat, bunca
			bilgi, bunca buluş var, bütün bunları kapsayan unsur doğası gereği ölümlü olamaz. Ruh daima hareket halinde,
			kendi kendini hareket ettirdiği için hareket ilkesini kendinde barındırıyor ve bu hareketin bir sonu
			olmayacak, zira hiçbir zaman kendisi olmaktan çıkmayacak. Madem ruhun doğası basittir, kendisine,
			kendisinden ayrı ve farklı bir şey karışmamıştır, o halde onun bölünmesi de mümkün değildir, bölünemediğine
			göre yok olamaz da. İnsanların doğmadan önce birçok şey biliyor olması da önemli bir kanıttır; zira çocuklar
			zor ilimleri öğrenirken, sayısız şeyi öyle hızlı kavrar ki, bu bilgileri ilk defa edinir gibi değil de,
			hatırlıyor ve anımsıyor gibi görünürler. Platon aşağı yukarı böyle düşünüyor. <sup>[XXII 79]</sup>
			Xenophon’un eserinde, ölmek üzere olan yaşlı Cyrus şunları söyler: “Canım oğullarım, aranızdan ayrıldığımda
			hiçbir yerde, hiçbir şekilde var olmayacağımı düşünmeyin sakın. Sizinle birlikteyken, ruhumu görmüyordunuz,
			ancak onun bu bedende var olduğunu yaptığım işlerden anlıyordunuz. O halde hiçbir eserini görmediğiniz zaman
			da onun var olduğuna</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">141 Platon, Apologia 21a vd.</span></p>
	<p><span class="font1">142 Bkz. Platon, Phaidon.</span></p>
	<p><span class="font7">38</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">inanın. <sup>[80]</sup> Öyle ya, kendilerini daha uzun süre hafızamızda tutmamızı sağlayan
			ruhları bizi etkilemese, seçkin insanların şanı onlar öldükten sonra da yaşamazdı. Ruhun ölümlü bedendeyken
			yaşadığı, bedenden ayrılınca öldüğü ve akılsız bedenden ayrılınca kendisinin de akılsız olduğu düşüncesine
			ikna olamıyorum; aksine ruh bedenle olan tüm bağını kopararak saf ve katıksız olmaya başladığında akıl
			sahibi olur. Ayrıca insan doğası ölümle dağıtılınca, ruh dışındaki diğer her bir şeyin nereye gideceği
			bellidir, her şey geldiği yere döner. Sadece ruh bedendeyken de, ayrıldığında da görünmez. Ölüme uykudan
			daha çok benzeyen hiçbir şey olmadığını görüyorsunuz; <sup>[81]</sup> uyuyanların ruhları kendi kutsallığını
			ziyadesiyle gösterir; salınmış, özgür ruhlar gelecekteki birçok şeyi önceden gösterir; buradan, bedenin
			zincirlerinden tümüyle kurtulduklarında ruhlara ne olacağı anlaşılır. Madem böyleler, o halde bana bir
			tanrıymışım gibi saygı gösterin. Ruh bedenle birlikte yok olan bir şeyse, siz yine de tüm bu güzelliği idare
			eden ve yöneten tanrıların önünde eğilerek benim hatıramı inançla ve saygıyla
			koruyacaksınız.”<sup>143</sup></span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[XXIII 82]</sup> Cyrus ölürken bunları söylemiş, dilerseniz, benim düşüncelerime
			gelelim: Scipio, gelecek nesillerde kendilerinin de bir yeri olması gerektiğini düşünmeselerdi, baban
			Paulus’un, iki deden Paulus ve Africanus’un, Africanus’un babası, amcası ve isimlerini saymaya gerek
			duymadığım daha birçok seçkin adamın gelecek nesillerin hafızasında yer almak için bunca büyük işe
			girişmeyeceğine kimse beni ikna edemez. (Yaşlıların bir âdeti olarak kendimle övüneyim), şöhretim ve yaşamım
			aynı noktada bitecek olsa, gecesiyle gündüzüyle, sivilde ve askeriyede bunca büyük işe girişir miydim?
			Hiçbir uğraş ve mücadelenin olmadığı serbest ve sakin bir ömür sürmek çok daha iyi olmaz mıydı? Ancak öyle
			olduğunda, ruhumun nasıl olup da, sanki bu yaşamdan</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">143 Cato burada Xenophon, Cyropaedia 8.7.14-22’den aklında kaldığı kadarıyla alıntı
			yapar.</span></p>
	<p><span class="font7">39</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">ayrılınca gerçekten yaşamaya başlayacakmış gibi yükselerek daima geleceğe bakabileceğini
			bilmiyorum. Ruhların ölümsüz olduğunu düşünmeseydi, en iyi insanın ruhu bile ölümsüzlüğü ve şöhreti
			hedeflemezdi.<sup>[83]</sup> En bilge olan vakur bir ruhla, en aptal olan ise hoşnutsuz bir ruhla ölür. Size
			de bunlardan ilki daha fazlasını düşünüyor, daha ötesini görüyor ve kendisi için daha iyi olan bir yaşamın
			peşinden gidiyormuş, İkincisi ise keskin bakışı olmadığı için göremiyormuş gibi gelmez mi? Ben ise çok saygı
			duyduğum ve sevdiğim babalarınızı, kuşkusuz sadece bizzat tanıdığım kişileri de değil, aynı zamanda
			kendileri hakkında birçok şey dinlediğim, okuduğum ve bizzat yazdığım kişileri de görme arzusuyla yanıp
			tutuşuyorum. Oraya doğru yöneldiğimde kimse beni kolayca geri çekemeyecek ve Pelias gibi diriltemeyecektir.
			Bir tanrı bana bu yaştan tekrar çocukluğuma dönme ve yeniden beşikte ağlama imkânını tanısaydı, kesinlikle
			reddederdim, parkuru baştan sona tamamladıktan sonra yine başa çağrılmayı istemezdim. <sup>[84]</sup>
			Hayatın nesi iyi? Çileyle dolu olmayan nesi var? Kuşkusuz bir şey olmalı, kendisine doyulan, ya da bir sonu
			olan bir şey olabilir. Birçoklarının ve çoğunlukla okumuşların yaptığı gibi yaşamdan şikâyet etmek bana
			yakışmaz, yaşamış olmaktan pişman değilim, zira boşuna doğduğumu düşünemeyeceğim şekilde yaşadım. Evimden
			değil de, misafirhaneden ayrılır gibi bu yaşamdan ayrılıyorum, zira doğa bize yerleşeceğimiz değil, daha
			sonra hatırlayacağımız türden bir yer verdi. Ne mutlu, ruhların o tanrısal topluluğuna ve birliğine
			katılacağım, bu karmaşa ve pislikten ayrılacağım o güne! O gün sadece kendilerinden bahsettiğim kişilere
			değil, Cato’ma da kavuşacağım, ondan daha iyi olan kimse doğmamıştır, kimse sadakat konusunda ondan üstün
			değildir. Onun bedenini ben yaktım, oysa tersi olmalı, o benim bedenimi yakmalıydı. Kuşkusuz ruhu beni terk
			ederek değil, arkadan bakarak o yere gitti, benim de oraya geleceğimi düşünüyordu. Başıma gelene
			metanetle</span></p>
	<p><span class="font7">40</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font7">katlanıyor göründüm, katı bir yürekle katlanmıyordum, sadece aramızda uzak bir mesafe
			olmadığını ve ayrılığımızın uzun sürmeyeceğini düşünerek kendimi teselli ediyordum.</span></p>
	<p><span class="font7"><sup>[85]</sup> Scipio, burada bahsettiğim nedenlerden ötürü, yaşlılık bana hafif geliyor
			(Laelius’la birlikte buna hayranlık duyduğunu söyleyip dururdun), hatta bir yük olarak bile değil, tatlı
			görünüyor. İnsan ruhunun ölümsüz olduğuna inanmakla yanılıyorsam, mutlu bir şekilde yanılıyorum. Beni mutlu
			eden bu yanılgının, yaşadığım sürece elimden alınmasını istemiyorum. Bazı kıymetsiz
			filozofların<sup>144</sup> düşündüğü gibi, öldükten sonra hiçbir şey hissetmeyeceksem, kendileri de ölümlü
			olan filozofların bu yanılgımla alay etmesinden çekinmiyorum. Gelecekte ölümsüz olmayacaksak bile, yine de
			insanın zamanında ölmesi arzulanabilir bir şeydir, zira doğa, diğer her şeyde olduğu gibi, yaşama da bir
			sınır koymuştur. İnsan ömründe yaşlılık oyunun son perdesi gibidir, özellikle de doyuma ulaşılmışsa,
			bezdirmesinden kaçınmamız gerekir.</span></p>
	<p><span class="font7">Yaşlılıkla ilgili söyleyeceklerim bu kadar. Umarım siz de bu çağa erersiniz de, benden
			duyduklarınızı tecrübe ederek onaylarsınız.</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="kesik_cizgi"></span></p>
	<p><span class="font1">144 Epicurusçular kastediliyor.</span></p>
	<p><span class="font7">41</span></p>
	<p><span class="font7"><hr class="duz_cizgi"></span></p>

</div>
</body>

</html>
Muharrem DOĞANCI

Bu Blogda Ara

7 Ekim 2022 Cuma

⚙️ Yaşlı Cato Veya Yaşlılık HTML

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder
